Nhập Môn Thiền Cùng 3 Phút Thiền Và Trả Lời Những Câu Hỏi Về Thiền

Khi đến với thiền, quyết định chuyển hướng sự tìm kiếm một cách “hàn lâm” hơn từ mạng sang sách đã giúp mình gặp được một cuốn sách đáp ứng trọn vẹn mong muốn của bản thân. 3 phút thiền là một cuốn sách hữu dụng bởi trong đó bao gồm những bài tập thiết thực giúp người đọc có thể đi thẳng vào thực hành luyện tập thiền định hay thiền tỉnh thức sau khi đã nắm được tinh thần chung của thiền.

Những tháng ngày tự luyện tập với những bài tập từ trong sách đã giúp mình trả lời được những câu hỏi:

Vì sao chọn thiền định?

Điều thu hút mình đầu tiên của 3 phút thiền là cách đặt vấn đề một cách trực diện của tác giả:

“Hiếm khi người ta tìm đến thiền do ngẫu nhiên hay do hiếu kỳ thuần tuý”.

Những đau khổ hay bi kịch cá nhân đã thúc đẩy con người tìm kiếm và hình thành một thói quen mới, một giải pháp nâng tầm cuộc sống, hồi phục lại sau biến cố làm đảo lộn cuộc sống của họ, để có thể sống một cách bình thường “trở lại”, thay vì đi xuống dốc theo tuyến tính.

Thiền mang đến lợi ích cả về mặt sức khoẻ thể chất (cải thiện hệ miễn dịch), lẫn sức khoẻ tinh thần, ổn định sự chú ý (trong thế giới luôn cố gắng thu hút sự chú ý của ta mọi lúc mọi nơi). Thiền giúp cân bằng cảm xúc, đào sâu tìm hiểu bản thân mình, từ đó giao tiếp và lắng nghe tốt hơn, và cuối cùng, để hạnh phúc hơn.

Từ những lý do đã được khoa học chứng minh này, Christophe André – tác giả của cuốn sách 3 phút thiền, đồng thời cũng là một người bác sĩ – cũng khuyên bệnh nhân của mình thực hành thiền định để cải thiện cơ thể vật lý và tinh thần của chính họ. Thực vậy, thiền định không mang tính chất tôn giáo dù nó là một hoạt động tâm linh không thể thiếu trong một số tôn giáo. Dù bạn là ai, độ tuổi nào cũng có thể thực hành thiền. Chúng ta có thể sống không tôn giáo nhưng không thể thiếu một đời sống tinh thần, theo Dalai Lama.

Cuốn sách 3 phút thiền dành cho những người nhập môn thiền, và cả những người đã quen với thiền. Với những người đã quen với việc thiền định, hãy coi những bài tập trong cuốn sách này là những bài tập làm mới mẻ quá trình thiền của mình.

Mỗi ngày hãy thực hành một bài tập nhỏ trong bốn mươi bài tập, bước vào thế giới thiền định một cách chậm rãi, bắt đầu từ việc học cách hít thở.

Nên quan tâm đến telos hay là skopos? 

Skopos trong tiếng Hy Lạp mô tả việc bắn trúng đích và telos là quá trình hoàn thiện các yếu lĩnh (các điểm mấu chốt trong kỹ thuật) bắn của cung thủ. Xã hội khiến ta ám ảnh bởi việc đạt được mục tiêu. Có lẽ điều duy nhất chúng ta làm mà không trông chờ vào kết quả là sự luyện tập thể thao và tình yêu, vì hiếm khi ta dừng lại sau khi đạt được một giải thưởng chạy bộ, hay một người yêu thương.

Tại sao ta không thực hành thái độ đó với mọi điều trong cuộc sống, cố gắng – và tận hưởng quá trình cố gắng thôi, thay vì mải mê chạy tới điểm kết thúc? Hãy lờ kết quả đi và tập trung vào quá trình thực hiện, ta càng mong cầu kết quả bao nhiêu thì ta càng lỡ nhiều điều trong quá trình đạt được điều đó. Điều này gợi nhớ mình tới tinh thần Cung đạo (kyudo) hay Xạ nghệ của Nhật Bản (vốn cũng là một nghi thức tâm linh, hay nói cách khác, một kiểu thiền định), trong đó tấm bia phản ánh tâm trí của người bắn, khi ta hoàn thiện những yếu lĩnh bắn và thôi ám ảnh bởi ý nghĩ phải bắn trúng bia, thì mũi tên sẽ tự đi đến đích.

Thiền định có giúp bạn thực sự trở nên hạnh phúc hơn?

Mình học được từ bộ phim “A sun – Dương quang phổ chiếu” rằng, có lẽ điều công bằng nhất trong thế giới này là ánh sáng mặt trời. Mặt trời ban phát ánh sáng của nó cho vạn vật không phân biệt vị trí trong chuỗi thức ăn hay mức độ tồn tại, không phân biệt giàu-nghèo hay tội-thần… Thực ra, chúng ta luôn được ban phát những món quà từ tự nhiên với mức độ tương đồng nhau, chỉ khác ở cách chúng ta nhận biết được sự giàu có đó là bao nhiêu.

Dĩ nhiên, có nhiều cách để hiểu cách làm sao trở nên hạnh phúc và làm việc với những đau khổ, là một cá thể trong giống loài đã phát triển đến mức tinh vi và thâm sâu nhất về khái niệm được gọi là “cảm xúc”, mình hiểu triết học có ích đến mức nào. Tuy nhiên, thiền tỉnh thức sẽ là con đường gần gũi, dễ hiểu và dễ thực hành nhất cho những đối tượng như đã nói ở đầu bài, như mình, như bạn – người tình cờ đọc được bài viết này, hay bắt gặp những dòng chữ này khi đang tìm hiểu về thiền, và thiền tỉnh thức nói riêng. 

“Định luật xa gần của tổn thương: Bạn đứng gần tổn thương thì bạn sẽ thấy nó lớn. Bạn đứng xa tổn thương thì bạn sẽ thấy nó nhỏ bé. “

  • Trích từ “Tôi quyết định sống cho chính tôi” – Kim Suhuyn.

Mọi người thường nghĩ thiền là việc làm sạch tâm trí, trống trơn, không nghĩ về bất cứ một thứ gì. Nhưng cuốn sách 3 phút thiền đã dạy cho mình điều ngược lại, rằng bạn không thể đuổi những suy nghĩ đi, nhưng hãy học cách không làm những suy nghĩ ảnh hưởng đến mình, hướng sự quan tâm vào sự chuyển động của những hơi thở, sự hiện diện của vạn vật xung quanh, và học cách mở rộng tâm trí – để nỗi buồn không còn chiếm phần quá lớn.

Những điều khác mình yêu thích từ cuốn sách 3 phút thiền

Bốn mươi bài tập tương ứng với bốn mươi phần được viết bằng những câu ngắn và nhiều dấu ba chấm như một giọng hướng dẫn chậm rãi, bắt mình phải từ từ dõi theo từng câu chữ, chậm lại nhịp thở và dòng suy nghĩ. Và còn gì có ích hơn những góp ý chân thành từ phần cuối những bài tập giúp mình có thể thực hành thiền một cách hiệu quả hơn? Mình nghĩ, sẽ tuyệt hơn nữa nếu ghi âm lại những bài tập này, hoặc lặp đi lặp lại một bài thiền trong một ngày, với nhạc nền là nhạc tần số phù hợp với mục đích buổi tập, sẽ khiến buổi tập thiền trở thành quãng thời gian yêu thích của bạn trong ngày.

Cuối cùng, tựa đề 3 phút thiền đã thể hiện tinh thần cuốn sách rằng, bạn hoàn toàn không cần phải dành ra từ nửa tiếng đến hai tiếng mỗi ngày để thiền định “có hiệu quả”, bạn có thể thực hành thiền tỉnh thức bất kỳ lúc nào dù chỉ trong ba phút hay năm phút nghỉ giữa giờ làm việc. Kể cả khi bạn đang cảm thấy thoải mái, thiền sẽ giúp bạn tận hưởng thời điểm tốt hơn, còn nếu bạn đang mang cảm xúc tiêu cực, thiền sẽ giúp bạn đương đầu và kiểm soát ngoại cảnh cũng như cảm xúc, suy nghĩ của mình tốt hơn.

“Nếu bạn có thời gian để thở thì bạn có thời gian để thiền.”

-Ajahn Chah, tăng sĩ tu trong rừng và thiền sư-

Bài review được đóng góp từ Cộng tác viên Trần Hải Yến

Chia sẻ suy nghĩ của bạn: