Bàn Về Hạnh Phúc – Triết Lý Cho Những Ai Đang Khát Khao Hạnh Phúc

Bàn về hạnh phúc là cuốn sách của Matthieu Ricard – nhà tu hành Phật giáo nổi tiếng được nhiều người kính trọng tại Pháp. Với những triết lí về con đường tìm kiếm chân hạnh phúc và những phương pháp để đạt được nó, cuốn sách sẽ là một sự lựa chọn hoàn hảo cho những ai đang loay hoay với cuôc đời mình để định nghĩa, có được và gìn giữ “hạnh phúc”.

HẠNH PHÚC LÀ GÌ?

Hạnh phúc luôn là khao khát của mỗi người trong cuộc sống; từ lúc mở mắt thức dậy cho đến khi khép mi chào một ngày đã cũ. Nhưng đứng trước những điều khao khát tưởng chừng như gần gũi, thế giới quan của mỗi người lại có những cách cắt nghĩa và định hướng cho cuộc sống của mình hoàn toàn khác nhau để đạt đến cái đích của hạnh phúc.

Nói riêng về Matthieu Ricard, ông cho rằng, hạnh phúc là một trạng thái an lạc ngầm ẩn trong từng khoảnh khắc của cuộc sống và trạng thái này kéo dài bất chấp những thăng trầm không thể tránh khỏi đánh dấu suốt chặng đường đời của chúng ta. Đó là một trạng thái thông tuệ, giải thoát được khỏi những độc tố của tâm thức, khỏi tri thức, không còn mê muội về bản chất thực sự của vạn vật.

Hạnh phúc thực sự là phải đến từ bên trong, là phải nảy nở và được nuôi nấng từ tâm hồn; nó tuyệt nhiên không phải là một thuộc tính cố hữu mà chúng ta có thể tìm kiếm ở những môi trường, hoàn cảnh và con người nhất định. Bởi vậy, kể cả khi là một người tù nhân, khi anh ta để tâm hồn mình vượt ra khỏi bốn bức tường chật cứng, tìm thấy sự “tự do thênh thang và niềm vui rộng lớn” thì chẳng phải anh ta đã hơn biết bao con người ngoài kia. Tuy ở một môi trường tự do mà chẳng tự do, cố gắng vật lộn với công việc, chạy theo hàng tá những giá trị không thực mà quên mất đi việc bồi dưỡng tâm hồn mình.

CÓ THỂ HẠNH PHÚC ĐƯỢC KHÔNG?

Câu trả lời là hoàn toàn có thể, nếu như chúng ta biết tự cân bằng nội tâm giữa thực tại, cho dù là ở bất kì đâu hay cả khi trong những thời điểm giông bão của cuộc đời.

“Tự do bên ngoài mà chúng ta sẽ đạt được phụ thuộc vào mức độ tự do nội tâm mà ta có. Nếu như đó là cách hiểu đúng đắn về tự do thì nỗ lực chính của chúng ta phải được dành cho việc hoàn thiện chính bản thân mình”. 

Một trong những điều hay của Matthieu Ricard là việc ông đã đưa ra những bằng chứng cho thấy thực sự không tồn tại một cái gì như là cái “ngã” thực thể trong mỗi chúng ta. “Bản ngã” chỉ là một ngôn từ, một nhãn hiệu, một ước lệ, thế nhưng vấn đề là ở chỗ mỗi người tự cho phép để cái nhãn hiệu ấy cho mình là một cái gì đó lớn lao, cố chấp làm những việc chỉ để thỏa mãn lòng ích kỉ. Đây chính là một trong những nguyên nhân gây khổ luôn tiềm ẩn sâu xa trong mỗi người và dần lấy đi của ta sự tự do nhất trong những trạng thái tự do.

Và một khi còn bị chi phối bởi bản ngã, sự bình yên trong tâm hồn là cái ngưỡng xa vời mà khó lòng có thể với đến được. Chỉ khi từ bỏ nó, ta mới mở to mắt ra mà nhìn cuộc sống chung quanh, thêm gia vị yêu thương, vị tha cho chính cuộc sống của mình. Đi đôi với điều đó, để có được trạng thái tự do, bình yên nội tâm, ta phải thôi tìm kiếm hạnh phúc bằng mọi giá ở bên ngoài mình, học cách nhìn nhận vào bên trong nhưng tự ngắm mình ít hơn một chút, làm quen với cách tiếp cận thế giới bằng một góc nhìn vị tha và sâu sắc hơn.

CHÚNG TA ĐÃ HẠNH PHÚC CHƯA?

Khép lại những trang cuối của cuốn sách Bàn về hạnh phúc là lúc chúng ta nhìn nhận lại cuộc đời mình và tự trả lời cho câu hỏi: “Liệu mình đã thực sự hạnh phúc hay chưa?”

Ai cũng có thể có được hạnh phúc, nhưng chúng ta biết đấy, đó là cả một quá trình với những phương pháp và mục tiêu cụ thể. Từ lý luận bước ra thực tiễn đâu chỉ đơn thuần là cách biệt đôi ba trang sách, mà còn là thời gian, sự chiêm nghiệm và rèn luyện bản thân.

Tôi không còn lạ với những bài báo nói về những điều đau lòng trong xã hội đang xảy ra nhan nhản hằng ngày: chiến tranh, tội phạm, môi trường, tranh chấp,.. Ngoài kia có chăng đang là một cuộc chiến giữa những con người đi tìm hạnh phúc bằng cách dẫm đạp lên hạnh phúc của người khác và thỏa mãn lòng ích kỉ của riêng mình. Hạnh phúc không đo đếm, định lượng bằng việc ta kiếm thật nhiều tiền, sống một đời sung túc; hay bằng cảm giác thỏa mãn, hả hê khi giành được vị trí thứ nhất sau một thời gian dài âm mưu, thủ đoạn để vượt qua đối thủ hay bằng mọi giá chỉ để giữ khư khư niềm vui, hạnh phúc của mình mà quên đi người khác. 

Cuộc sống hiện đại khiến con người hơn bao giờ hết bị cuốn vào những vòng xoáy vô định không kiểm soát: lợi ích, vật chất, công việc, gia đình,.. Những niềm vui, hạnh phúc gần như dần thay thế cho sự tức giận, ghen ghét, tham lam và nhuốm màu ích kỉ của “cái tôi” cá nhân. Có biết đâu, ai cũng khao khát hạnh phúc, sống là phải hạnh phúc, nhưng để hạnh phúc cho mình, điều cơ bản, cốt lõi là phải mang hạnh phúc cho người, niềm vui cho xã hội.

Trải nghiệm của hạnh phúc luôn kèm theo khả năng giảm thiểu những thương tổn, lan tỏa những vị tha rộng khắp. Và bạn biết không, những người trẻ như tôi và bạn, khi mắt còn tinh, chân còn khỏe phải biết rèn luyện tâm sáng, trí tinh thông, rèn bản thân hoàn thiện, san sẻ tình thương yêu, có như vậy, ta mới trả lời câu hỏi đặt ra trên kia một cách hài lòng và hãnh diện nhất!

Với Bàn về hạnh phúc, những quan điểm Phật giáo của Matthieu Ricard sẽ đưa chúng ta có những góc nhìn gần gũi nhưng vô cùng sâu sắc về hạnh phúc. Trong cuộc sống, hạnh phúc cần thiết phải được xây dựng, gìn giữ, điều đó luôn đòi hỏi khổ công và thời gian. Và bước đầu tiên mang tính căn cơ và nền tảng, chính là lên dây cót, định hướng thay đổi chính bản thân mình.

Bài Review được đóng góp bởi Cộng tác viên Thao Phuong

Chia sẻ suy nghĩ của bạn: