Bỉ Vỏ – Nguyên Hồng: Chuyện Về Một Con Đàn Bà…

Quyển sách là tác phẩm đầu tay của nhà văn Nguyên Hồng – cái tên đã nức tiếng trong làng văn chương Việt Nam. “ Bỉ vỏ “ kể về số phận chìm nổi của nhân vật Bính, vì trót đẻ con khi chưa chồng mà hứng chịu ánh mắt ghẻ lạnh, đầy định kiến của xã hội. Ở tác phẩm, ngòi bút Nguyên Hồng chủ yếu khắc họa quá trình biến đổi bản chất của Bính, từ một cô gái ngoan hiền thiện lương đến một con đàn bà thành thục trong nghề ăn cắp vặt. Không chỉ đơn thuần là một cuốn sách, Bỉ vỏ còn khiến ta vỡ lẽ bởi những giá trị hiện thực tàn bạo cùng giá trị nhân văn thấm đượm tình người.

Bỉ vỏ

Mua sách trên Tiki

Mua sách trên Fahasa

Một xã hội phong kiến bất nhân 

Những trang đầu của cuốn sách khiến ta như ghê sợ bởi sự lạnh lẽo, vô tâm của con người thời đó. Đẻ con khi chưa chồng bị xem như là một trọng tội lớn lao, cả thôn làng người ta dè bỉu, coi khinh thứ con gái chửa hoang ấy. Người ta phán cho những bà mẹ trẻ đơn thân đủ điều, đối đãi không bằng gia súc nhà họ. Bi kịch hơn cả là chính cha, chính mẹ của Bính đem bán đứa con Bính cho một gia đình nọ để tránh phải điều tiếng, bảo vệ cho cái thanh danh tốt đẹp họ xây dựng với bà con xóm giềng bao nhiêu năm qua, một danh tiếng vô hình mà con người cố gắng gìn giữ cho chu toàn, quý giá hơn chính đứa con gái họ nứt ruột đẻ ra.

Ở một xã hội như thế, quyền cất lên tiếng nói của mình dường như khó khăn hơn cả mò kim đáy bể. Bỏ nhà lên đất Hải Phòng, những tưởng cơn bão biến cố sẽ lặng đi phần nào, nhưng rồi chính Bính bị người ta gán cho cái danh một con làm đĩ chuyên giật chồng kẻ khác. Và đau đớn thay, chính những người đàn bà lại là thế lực chà đạp, vu khống, đặt điều cho Bính. Một nơi đàn bà cấu xé lẫn nhau, không một sự cảm thông. Một nơi những thiếu nữ lỡ bước bị chôn vùi dưới đáy xã hội, không một ai đoái hoài. Càng nực cười hơn cả là chính những thằng đàn ông gây ra cảnh ngộ đau xót này lại được cả xã hội nâng niu, trân trọng.

Góc khuất của nghề làm đĩ

Bính bị đẩy vào cái nghề dùng xác thịt để mua vui cho cánh đàn ông, một nghề mà người ta khinh miệt, bĩu môi. Nhưng ngòi bút Nguyên Hồng lại cho thấy một ánh nhìn cảm thông với hạng gái giang hồ. Trong lời tâm sự của nhân vật Hai Liên – một người chị tốt bụng luôn giúp đỡ Bính ở nhà thổ, hiện lên một nỗi niềm riêng đầy tuyệt vọng, chua xót của thứ đàn bà bị ghẻ lạnh :

 “ Trước kia em cũng đã có phen tự tử vì nhục nhã quá, song, khi nghĩ đời mình, cái nghề này có gì là xấu, mình cũng phải vã mồ hôi rơi nước mắt để kiếm miếng ăn cơ mà.”

 Và trong nỗi tuyệt vọng ấy, vẫn có những ánh sáng của sự kiên định, của nghị lực trụ vững với đời : 

“ Vả lại thiên hạ còn chán vạn người cơ cực điêu đứng hơn ta, mà họ vẫn mong có ngày nở mày nở mặt; ta được như thế này cũng chưa đến nỗi nào, vậy ta không được hủy cái thân ta đi.”

Trong cái ẩm mốc đầy ám ảnh của nhà thổ, vẫn có những mong mỏi nhỏ nhoi nhen nhúm trong lòng những hạng gái giang hồ, là thứ ánh sáng hiu hắt dẫn họ qua những chuỗi ngày đen bạc của cuộc đời.

Review sách Bỉ vỏ

Tình người trong những kẻ “cướp”

Nhà văn Nguyên Hồng đã thực sự rộng lòng thấu hiểu cho những kẻ làm nghề “chạy vặt” ( ăn cắp ), ông mang đến bạn đọc một góc nhìn khác lạ cho những con người bị xã hội xua đuổi. Tất cả tình thương và tấm lòng nhân đạo của nhà văn bộc lộ hết thảy qua nhân vật Năm Sài Gòn – chồng của Bính. Một tên đầy rẫy những bản án, những vết chém ngang dọc, chằng chịt khắp cơ thể, một tên ăn cắp gan lì. Nhưng Năm cùng biết thương, biết yêu. Năm tháng làm Năm Sài Gòn trở nên khô cứng, chai sạn, nhưng Bính mang đến cho Năm cái cảm giác êm đẹp ngắn ngủi của cuộc đời, cảm giác muốn được cạnh bên, bảo vệ, che chở ai đó. Cũng vì lẽ đó mà Năm quyết định lấy Bính, giải thoát cô khỏi kiếp làm gái đầy ô nhục.

Là một đàn anh, đàn chị trong nghề “chạy vặt” nhưng Năm Sài Gòn luôn đối xử một cách tình nghĩa với cánh đàn em của mình, giúp đỡ chúng vài đồng những lúc túng thiếu. Cũng nhờ thế mà đàn em của Năm luôn trung thành, một lòng với Năm. Năm Sài Gòn tự tạo ra một đế chế xã hội của riêng mình, vận hành bằng những luồng tiền ăn cắp được, những trò đỏ đen hút khách, và ở đấy những kẻ phản bội ắt bị trừ khử. Tuy vậy, nhưng trong đế chế ấy, ta thấy những con người được đối xử như người thân thích ruột thịt, ta thấy họ nâng đỡ nhau trong lúc vinh quang lẫn hoạn nạn, và ta thấy tình người ngời sáng trong xã hội của những kẻ hung tợn, máu lạnh.

Khát vọng được giữ mình thanh sạch

Từ khi lấy Năm, cuộc đời Bính êm dịu hơn trước. Nhưng những sóng gió của xã hội định kiến không vùi dập mà chính là những day dứt về sự lương thiện liên tiếp dày vò Bính. Từ bao giờ Bính sa sầm vào con đường tội lỗi giống như Năm Sài Gòn, cũng đi ăn cắp vặt của người ta mà kiếm sống. Bao lần Bính khổ sở, dằn vặt, bao lần cái tiếng nói của lương tâm như muốn nhắc nhở Bính về những hành động đáng trách bao năm qua. Bính cũng thèm thuồng lắm một đời thanh sạch dẫu nghèo nàn, nhưng rồi chính bản thân lại thất vọng vì cái mơ ước cỏn con ấy không thể nào có được. Tình yêu lớn lao, sự chung thủy với Năm Sài Gòn đã buộc chặt Bính vào cái nghề chẳng mấy sạch sẽ này. Bính chỉ có thể gói ghém cái ước mơ vào trong kí ức, những lúc rỗi rãi lại lấy ra đề nghiền ngẫm, để tiếc nuối, và để xót xa. 

KẾT 

Dẫu cho bản tính lương thiện trong con người Tám Bính có lên tiếng, nhưng cái tiếng nói lương tri ấy cũng không thể nào thắng được miếng cơm manh áo, tình yêu dành cho Năm Sài Gòn,… Cuốn sách khép lại bằng tình tiết Năm Sài Gòn trong một lần cướp vô tình giết chết đứa con đầu lòng của Bính, đồng thời cả hai vợ chồng bị sở mật thám tóm được. Cuộc đời sau này của Bính có lẽ sẽ chôn chặt sau chấn song sắt nhà tù, viết tiếp những tháng ngày còn lại trong nỗi dày vò, đay nghiến của bản án lương tâm. 

Gấp lại trang sách, mỗi độc giả đều sẽ giữ riêng cho mình một hoài niệm về Bỉ vỏ, đều sẽ tìm thấy riêng cho mình một bài học nhân sinh sâu sắc. Để rồi trong chặng hành trình về sau, bạn đọc biết cảm thông hơn cho số phận những người đàn bà lỡ bước, biết yêu thương hơn những con người quanh mình. Hãy để chúng ta cùng nhau tạo ra một xã hội mà ở đó, con người biết trân quý, nâng đỡ, che chở lẫn nhau, hình thành nên một xã hội đáng sống, đáng mơ ước.

Bài viết chia sẻ từ Cộng tác viên Hồng Phúc Trương

Chia sẻ suy nghĩ của bạn: