Cánh Đồng Bất Tận – Lênh Đênh Một Kiếp Người

Cánh đồng bất tận được xem là tiểu thuyết tiêu biểu nhất cho cuộc đời sáng tác văn chương của Nguyễn Ngọc Tư. Tác phẩm khai thác đề tài cuộc sống của những con người ở vùng đồng quê sông nước miền Tây rất đỗi chân quê. Qua đó bộc lộ chất hiện thực mà đầy nhân văn của nữ tác giả này.

Nguyễn Ngọc Tư – người chuyên viết nỗi buồn thôn quê

Nếu Nguyễn Nhật Ánh nổi tiếng với những cuốn sách với đề tài tình yêu thiếu niên thôn quê thì Nguyễn Ngọc Tư lại không nói nhiều về tình yêu. Dẫu hai tác giả này cùng viết về nông thôn nhưng ngòi bút của họ lại hướng về những mảnh ghép đời sống rất khác nhau. Tác phẩm của Nguyễn Ngọc Tư tập trung tô đậm, khác sâu cái khổ đau, mòn mỏi của kiếp người ở làng quê miền tây. Yếu tố bi kịch gia đình, bi kịch của kiếp người được thể hiện sống động qua từng trang sách của bà.

Mua sách trên Tiki

Mua sách trên Fahasa

Cảnh không đổi, người cũng không, cứ ngồi ngoáy mãi vết thương cũ, nhỏ nước mắt.

Nguyễn Ngọc Tư sinh ra tại vùng quê nghèo Cà Mau, vì vậy hình ảnh thôn quê sông nước xuất hiện dày đăc trong sáng tác của bà. Ở tác phẩm Cánh đồng bất tận, bà như thường lệ vẫn lấy bối cảnh vùng quê tận cùng đất nước này để đem vào tác phẩm của mình. Vì là người từng sống và thấm thía cái cuộc sống đầy lênh đênh ở đấy nên khi đưa vào tác phẩm, người đọc dễ dàng cảm nhận được sự chân thực của câu chuyện về sông nước, con người Cà Mau.

Những cuộc đời không trọn vẹn

Cánh đồng bất tận xoay quanh câu chuyện của cô bé Nương, Nương từng có một gia đình rất hạnh phúc, cô có em trai tên Điền, có người mẹ tảo tần rất mực yêu thương hai chị em, có người cha là thợ mộc luôn hết lòng vì mọi người. Cuộc sống của họ dẫu nghèo khó nhưng vẫn luôn đầy tiếng cười, bởi mọi người luôn yêu thương và quan tâm nhau. Nhưng cuộc sống hạnh phúc ấy đã chấm dứt từ khi người mẹ cô bỏ đi không một lời từ biệt.

Từ đó đã làm đảo lộn cuộc sống của gia đình nhỏ ấy, cô bé Nương và em trai của cô là Điền mất đi sự yêu thương của mẹ, cha của Nương cũng mỗi ngày một thay đổi. Ông từ một người thợ mộc hiền lành nay đã trở thành một người suốt ngày chỉ biết uống rượu. Người cha trở nên lạnh lùng và thường xuyên đánh mắng hai chị em Nương và Điền.

Có lẽ vì cuộc sống của họ ngày càng xa lạ, với chúng tôi. Họ có nhà để về, chúng tôi thì không. Họ sống giữa chòm xóm đông đúc, chúng tôi thì không. Họ ngủ với những giấc mơ đẹp, chúng tôi thì không. Nằm chèo queo, co rúm, chen chúc nhau trên sạp ghe, chúng tôi đánh mất thói quen chiêm bao.

Đó cũng là cuộc sống điển hình của những gia đình có người mẹ bỏ đi tha hương cầu thực phổ biến ở vùng quê nghèo hẻo lánh. Những đứa trẻ sẽ lớn lên mà thiếu thốn tình thân gia đình. Còn người chồng, người cha trong gia đình ấy sẽ trở thành người rượu chè bê tha, đánh mắng con cái. Cái kiếp người ấy được khắc họa trong cuốn sách này đã trở thành cái bi kịch mà dễ dàng tìm thấy được ở cái nơi ruộng đồng mà cái nghèo phủ lên kiếp sống mòn mỏi của con người thôn quê.

Người cha của Nương vì không thể chịu nỗi cuộc sống trong căn nhà đầy kỉ niệm và ám ảnh về người vợ bỏ đi nên đã đem Nương và Điền rời khỏi căn nhà đó. Họ chuyển sang sống ở một chiếc ghe nhỏ và bắt đầu cuộc sống lênh đênh trên sông mỗi ngày. Người cha vẫn tiếp tục rượu chè bê tha, còn Nương và Điền vẫn mỗi ngày nghe người cha la mắng rồi lại cùng nhau đi chăn vịt kiếm sống để mua rượu cho cha.

Chúng tôi biết là khó đòi hỏi gì hơn nữa, chỉ một chút xao lòng của cha, là mừng lắm rồi. Cha giống như đồ vật bằng gốm vừa qua cơn lửa lớn, vẫn hình dáng ấy nhưng đã rạn nứt, nên chúng tôi chỉ dám đứng xa mà nhìn, mủ mỉ nâng niu, nếu không thì vỡ mất.

Hai đứa trẻ ấy đã sống trong sự la mắng, trong sự thiếu thốn tình thương mà trưởng thành. Mỗi ngày họ vẫn luôn nhớ về người mẹ năm xưa đã yêu thương hai chị em như thế nào. Nhưng hình bóng về người mẹ mỗi ngày đều mờ dần trong kí ức, hình ảnh ấy cũng như trăng trong đáy nước, chỉ có thể nhìn thấy ảo ảnh, không có cách nào gặp lại được nữa. Họ vẫn tiếp tục sống trong nỗi đau và hồi tưởng lại quá khứ không trở lại lần hai.

Số phận lênh đênh

Cánh đồng bất tận đã thể hiện hoàn hảo cuộc sống bi kịch của những phận đời sống lênh đênh trên ghe không biết cuộc đời trôi về đâu ở vùng quê hẻo lánh. Từ những đứa trẻ có một gia đình đầm ấm, Nương và Điền trở thành những đứa trẻ mới mười mấy tuổi đầu phải lao vào đười kiếm sống, không được học hành, tương lai mù mịt. Họ sống một đời mà không biết ngày mai ra sao, chỉ nhớ đến thứ hạnh phúc năm nào từng có mà hoài niệm chứ không thể có được trong tay.

Tôi ước gì có thể chếnh choáng thật lâu, nhưng nó mau chóng tắt rụi vì một ý nghĩ kỳ lạ. Dường như không còn kịp nữa, để hàn gắn sự đổ nát, để sắp xếp những mảnh vỡ lạo xạo trong lòng.

Nguyễn Ngọc Tư không phải kiểu nhà văn có lối viết màu hồng, thứ bà viết là bi kịch đời người, thứ đang hiện hữu ở ngoài kia của cuộc sống. Ở những nơi mà sự nghèo khó vẫn đày ải con người trên khắp đất nước, vẫn còn đó những kiếp người như Nương và Điền, vẫn còn đó cái gọi là bi kịch của kiếp sống mỏi mòn. Họ đang đau đớn, quằn quại vì sống mà không ra sống, đưa đôi tay ra nhưng hạnh phúc xa rời tầm với, cả đời cũng không nếm được hạnh phúc có mùi vị ra sao. Cánh đồng bất tận không chỉ là tiểu thuyết, mà nó còn là cuộc đời, cuộc đời rất thực, đầy bi đát và đớn đau.

Cánh đồng bất tận gây ấn tượng bởi chủ đề vô cùng gần gũi với con người miền tây sông nước. Nguyễn Ngọc Tư đã không lãng mạn hóa cái khổ đau mà khắc họa nó một cách chân thực, sinh động. Bởi lẽ cái thiên lương của một nhà văn chân chính là không thể thờ ơ trước cái khổ đau ở ngay trước mắt mình.

Chia sẻ suy nghĩ của bạn: