Đi Tìm Lẽ Sống – Sức Mạnh Đánh Tan Mọi Nghịch Cảnh

Có phải…

Bạn đang cảm thấy chán nản với mọi thứ?

Bạn lo sợ đủ điều và không dám theo đuổi ước mơ?

Bạn lạc vào vòng quay vô định nào đó và không tìm thấy lối thoát?

Cuộc sống của bạn quá vất vả và khó khăn, dường như tất cả đều đang chống lại bạn?

Không sao đâu…tất cả rồi sẽ ổn thôi! Thay vì cứ chật vật mãi với cuộc sống, hãy dành cho mình một khoảng không tĩnh lặng, nhâm nhi tách cà phê nóng hổi và thưởng thức mùi vị của trang giấy. Đi tìm lẽ sống – cuốn sách kinh điển của thời đại sẽ giúp bạn vượt qua tất cả những khó khăn đó.

“Người nào có lí do để sống thì có thể tồn tại trong mọi nghịch cảnh” (Nietzsche).

Những người hèn nhát, dễ dàng đầu hàng trước số phận, mất hết hi vọng vào tương lai, chắc chắc họ sẽ chết, dù sớm hay muộn. Dù trong hoàn cảnh nào, dù đang phải đối mặt với bất kì nghịch cảnh nào, mỗi người cần nuôi dưỡng cho bản thân một hi vọng, một lẽ sống đích thực để thấy hành trình mình đang phải đối mặt là có ý nghĩa.

Là tù nhân của trại tập trung và trại hủy diệt của Đức quốc xã, Viktor E.Frankl sớm nhận rõ điều ấy. Và, ông đã may mắn sống sót sau khoảng thời gian chịu nhiều nghiệt ngã. “Thép đã tôi thế đấy” có thể nói là cụm từ lột tả chính xác nhất hoàn cảnh của tác giả. Vậy, điều kì diệu nào đã tạo ra sức mạnh tinh thần cao cả khiến Viktor E.Frankl dễ dàng đánh bại cả lưỡi dao sinh tử của Thần chết? Lý do gì giúp ông tồn tại trong hoàn cảnh khắc nghiệt đó? Câu trả lời nằm ngay trong cuốn sách Đi tìm lẽ sống.

MỘT VÀI  ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ CUỐN SÁCH ĐI TÌM LẼ SỐNG

Liệu rằng, bạn đã hiểu hết ý nghĩa của Đi tìm lẽ sống ?

Sở dĩ Đi tìm lẽ sống tạo được tiếng vang lớn trong giới phê bình văn học và thuyết phục bạn đọc ngay từ những trang sách đầu tiên đều nhờ vào trải nghiệm thực tế của tác giả tại trại tập trung của Đức quốc xã. Bạn sẽ không thể tưởng tượng nổi thực tế kinh hoàng đã bóp nghẹt biết bao nhiêu mạng sống vô tội, những tù nhân bị giam hãm, đánh đập một cách quá tàn bạo. Trong những giờ phút tăm tối nhất, hoặc họ tự kết liễu chính mình, hoặc là bị giết, hoặc là bị tàn phá bởi cái đói, cái rét, bệnh tật và số ít những người còn lại là khao khát sống, hy vọng được trả lại tự do.

Không chỉ dừng lại ở cuộc chiến sinh tồn của những con người xấu số- tù nhân tại trại tập trung của Đức quốc xã, cuốn sách còn đưa đến cho bạn đọc nhiều bài học đắt giá. Dưới góc nhìn của một bác sĩ tâm lí với những suy nghĩ, cảm nhận về cuộc sống tù túng, khổ cực, Viktor E.Frankl đã tìm ra liệu pháp chữa trị căn bệnh tinh thần của con người, đặc biệt là những người cùng cảnh ngộ với ông. Đồng thời, cuốn sách cũng nhắc nhở mọi người:

Khi cảm thấy tuyệt vọng vì cuộc sống không đi theo quỹ đạo mà mình muốn, hãy nhớ rằng ngoài kia còn có những người khổ hơn bạn gấp bội lần.

MỘT THẾ GIỚI CHƯA TỪNG BIẾT ĐẾN TRONG TRẠI TẬP TRUNG AUSCHWITZ

Ghê rợn, ám ảnh, sự giày vò về cả thể xác lẫn tinh thần- đó là những gì mà tù nhân nghĩ đến khi nói về cuộc sống trong trại. Cuộc đấu tranh sinh tồn vô cùng khắc nghiệt, ngay cả từ những điều nhỏ bé nhất từ miếng ăn, cái mặc, lợi ích của bản thân và cả sự sống còn. Cái chết nơi đây không phải là điều gì xa lạ, mà trở nên quá đỗi quen thuộc. Họ sống vô vị, tẻ nhạt, âu lo và chết một cách lẳng lặng, không ai biết đến. Đó là số phận tất yếu của những con người tội nghiệp.

Nhắc đến trại tập trung thì không thể không nói đến những tên Capo độc ác và tàn nhẫn. Chúng được ủy quyền và nhận được nhiều đặc ân. Các Capo thường tìm cách gây khó dễ với tù nhân, đánh đập dã mãn, không một chút thương tiếc. Càng tàn nhẫn, chúng càng được đánh giá cao, vì thế mà loài “dã thú” ấy sẵn sàng tước đi sinh mạng của con người để giữ vững niềm tin mà đội ngũ lãnh đạo trông chờ. Dưới sự giám sát, quản lí của những tên Capo vô nhân đạo, tính mạng của tù nhân trong trại luôn bị đe dọa, cuộc sống ngày một khó khăn hơn.

Nhưng…

Đó vẫn chưa phải là tất cả! Công việc nặng nhọc, điều kiện cá nhân, sinh hoạt thiếu thốn cũng là một căn nguyên khác của cái chết. Chỉ cần phạm phải những điều nhỏ nhặt nhất hoặc thậm chí chẳng vì một lí do nào cả, tù nhân phải chịu những cú đánh trời giáng thấu tận xương tủy.

Họ làm việc mệt nhọc từ sáng cho tới tối nơi công trường lạnh giá, rồi dọn dẹp hầm xí và thông cống. Quần áo rách rưới, chân trần, một số người may mắn hơn thì đeo đôi giày cũ nát, bữa ăn chỉ vỏn vẹn mẩu bánh mì, đôi khi là bát xúp toàn nước. Nơi ở của tù nhân thì chật chội vô cùng, mầm bệnh tràn lan, thậm chí họ còn không được đánh răng, tắm rửa. Sức chịu đựng đã vượt qua giới hạn, và họ vẫn tiếp tục tồn tại. Đó là điều may mắn!

“Nếu có người hỏi liệu câu nói của Dostoevski rằng con người là một sinh vật có thể thích nghi với mọi hoàn cảnh có đúng không, thì chúng tôi sẽ trả lời: Đúng, con người có thể thích nghi với mọi hoàn cảnh, nhưng đừng hỏi chúng tôi bằng cách nào”.

SỰ CHAI SẠN CỦA CẢM XÚC

Trong điều kiện khắc nghiệt như thế, người tù chẳng còn tâm tưởng nào để quan tâm những điều xung quanh mình. Chứng kiến hành động bạo tàn, họ không có phản ứng gì cả, thay vào đó là thản nhiên, ung dung như chẳng có chuyện gì xảy ra. Cảnh tượng của cái chết, sự ra đi đột ngột đã trở nên quá quen thuộc, và các tù nhân không còn xúc động được nữa. Đau khổ quá nhiều mà không tìm được lối thoát thì vô cảm là căn bệnh tất yếu.

Ban đầu, họ quay mặt đi, lảng tránh những gì đang diễn ra trước mắt. Họ không chịu đựng nổi khi nhìn bạn tù bị trừng phạt, những tiếng kêu não nề, roi vút và những cú đấm tàn nhẫn. Ngày nào cũng thế, các tù nhân đều mắt thấy tai nghe hành động đó. Lẽ thường tình, tất cả những thứ từng khiến họ ghê rợn trước đây không còn đáng sợ nữa, không hề có một chút sự xót xa nào. Ngay từ lúc ấy, cảm giác đã hoàn toàn bị chai sạn, tình cảm bị vùi lấp bởi sự đe dọa của cái đói và cái rét trong lãnh địa của sinh tử.

Từ thờ ơ, vô cảm, người tù dần trở nên chai lì trước những màn đánh đập như cơm bữa. Không còn đau đớn với những vết roi trên thể xác, chẳng còn chịu tổn thương khi bị xúc phạm nữa, họ đã hình thành cho mình chiếc vỏ bảo vệ cần thiết để duy trì sự tồn tại. Và, họ cũng nhận thức được sự sống của họ là quan trọng hơn cả, vượt lên cái đói, cái rét là mục tiêu cao nhất. Sống được qua ngày nào là may mắn ngày ấy “Tốt rồi, lại qua một ngày nữa”.

“Cảnh những người đau đớn, hấp hối và chết đã trở nên quá quen thuộc với anh trong suốt nhiều tuần ở trại; chúng không còn có thể khiến anh xúc động được nữa”.

 

LÍ DO ĐỂ TIẾP TỤC TỒN TẠI – LIỆU PHÁP CHỮA TRỊ CĂN BỆNH TINH THẦN

Thế giới này thật đẹp, bạn nhỉ? Có vô vàn những điều ý nghĩa đang đợi ta khám phá ở phía trước, cũng vì lí do ấy mà nhiều người cho rằng: Cuộc đời là một hành trình tìm kiếm cái đẹp. Đẹp ở những giá trị tinh thần lâu dài, ở quyền lực, thành tựu trong công việc và đẹp trong cách nghĩ. Nhưng, hành trình khám phá đó không hề dễ dàng chút nào! Đôi khi, hoàn cảnh khó khăn khiến con người ta quên mất ý nghĩa đó. Trường hợp của những người tù tại trại tập trung Auschwitz là một ví dụ điển hình.

Sự bó buộc và gò ép của hoàn cảnh dẫn đến những cuộc đấu tranh tinh thần dữ dội và vô cùng thống khổ. Dù trong vô thức hoặc có ý thức, các tù nhân đều phải vật vã với cuộc chiến sinh tồn của mình. Trong giấc mơ, họ ao ước được ăn no mặc ấm, có đầy đủ những điều kiện tối thiểu của con người. Mỗi khi rảnh rỗi hay nghỉ ngơi sau giờ lao động vất vả, người tù nghĩ ngay đến những điều ấy. Mọi nỗ lực của họ dồn hết vào để chống chọi với sự khắc nghiệt của cuộc sống.

Với tư cách là một bác sĩ tâm lí, Viktor E.Frankl đã tìm ra được ý nghĩa thực sự để tiếp tục đấu chọi với Thần chết, không những vậy, ông còn giúp tù nhân khám phá ánh sáng của chân lý trong đời sống hiện thực. Phải nếm mật nằm gai với những năm tháng khốn cùng trong trại tập trung Auschwitz, tác giả mới có thể đúc kết lại thành liệu pháp ý nghĩa hữu hiệu đến như vậy.

Đầu tiên, Viktor E.Frankl đưa ra những căn bệnh tinh thần mà các tù nhân nói riêng, con người nói chung thường mắc phải:

  1. Nỗi thất vọng về sự tồn tại.
  2. Rối loạn tinh thần.
  3. Trạng thái tồn tại chân không.
  4. Nỗi đau, sự ám ảnh, bi quan về cuộc sống ngắn ngủi.
  5. Chứng rối loạn thần kinh tập thể.
  6. Bộ ba bi kịch: sự đau đớn, cảm giác tội lỗi và cái chết.

Đó là những xung đột về mặt cảm xúc mà Frankl nhận thấy khi còn là tù nhân trong trại tập trung, đồng thời, ông cũng đưa ra phương pháp tâm lý dùng để phân tích sự tồn tại của người bệnh, hay nói cách khác là liệu pháp ý nghĩa.

“Liệu pháp ý nghĩa có nhiệm vụ trợ giúp bệnh nhân tìm thấy ý nghĩa trong cuộc sống của họ. Bởi vì, liệu pháp ý nghĩa khiến người bệnh nhận ra được ý nghĩa bị che khuất trong sự tồn tại của mình, cho nên nó là một quá trình phân tích”.

Vậy, liệu pháp ý nghĩa chỉ ra những cách nào để tìm thấy ý nghĩa thực sự trong cuộc sống của con người? Theo Frankl thì có 3 cách:

  1. Tạo ra một công việc hoặc thực hiện một điều gì đó.
  2. Trải nghiệm điều gì đó hoặc gặp gỡ một ai đó.
  3. Bằng thái độ chúng ta đối mặt với đau khổ.

Không dừng lại ở đó, tác giả còn nêu lên những phương pháp khác như suy nghĩ đảo nghịch, quyền tự quyết, lạc quan trong bi kịch,…Tất cả những liệu pháp ý nghĩa mà Frankl đưa ra đều căn cứ vào thực tiễn đời sống và trải nghiệm của chính ông, vì vậy mà đây có thể coi là những bước đi mới trên con đường vận mệnh.

LỜI KẾT

Đi tìm lẽ sống không đơn giản chỉ là một cuốn tự truyện thông thường, mà cuốn sách đã đạt đến một tầm cao mới để vinh dự trở thành một trong những cuốn sách kinh điển của thời đại. Những trải nghiệm thực tế tại trại tập trung và trại hủy diệt của Đức quốc xã đã đem đến cho Viktor E.Frankl nhiều nhận thức và khám phá mới để rồi đúc kết lại thành những bài học quý có giá trị đến muôn đời.

“Một người có thể giữ vững lòng quả cảm, phẩm giá và sự bao dung, hoặc người ấy có thể quên mất phẩm giá của con người và tự đặt mình ngang hàng loài cầm thú trong cuộc đấu tranh khắc nghiệt để sinh tồn”.

Đọc xong cuốn sách ấy, liệu rằng bạn đã đủ tự tin để chọn cho mình lối đi riêng khiến cuộc sống của chính bạn trở nên ý nghĩa hơn bao giờ hết? Giữa lụi tàn và tỏa sáng, bạn chọn lối đi nào?

13 Comments

  1. Thanh Thảo
  2. Thanh Thảo
  3. Trái tim tan vỡ
  4. Trái tim tan vỡ
    • Vũ Hồng Ngọc
  5. Vương Hương
  6. Vương Hương
  7. quang linh
  8. quang linh
  9. Phựn nè
  10. Phựn nè

Chia sẻ suy nghĩ của bạn: