Đội Gạo Lên Chùa – Không Gian Việt Xưa Qua Cái Nhìn Đạo Phật

Đội gạo lên chùa của nhà văn Nguyễn Xuân Khánh ra mắt bạn đọc năm 2011, khi tác giả đã gần 80 tuổi nhưng sức hút của nó vẫn không hề giảm sút. Tác phẩm lấy bối cảnh là thời gian Pháp chiếm đóng cho đến khi đất nước hòa bình với nội dung sâu sắc, thấm đẫm triết lý phật giáo giữa đời thường.

Mua sách trên Tiki

Mua sách trên Fahasa

Đội gạo lên chùa là cuốn tiểu thuyết mà ngay cái tên của nó đã mở ra không gian của đạo Phật. Đạo có lúc thịnh lúc suy nhưng giá trị của nó luôn tồn tại cùng thời gian. Tác giả đã mang tinh thần từ bi hỉ xả của đạo Phật vào từng trang sách, đề cao tinh thần tu hành tùy duyên, vô chấp. Bởi vì người tu hành có thể tu đạo, thực hành Phật giáo trong bất cứ hoàn cảnh nào, bất cứ điều kiện nào, không cuồng tín, không chấp trước, thuận theo thời thế, vạn sự tùy duyên. Chỉ có tâm bình thản, từ bi độ lượng là không thay đổi.

Và An – nhân vật trung tâm của cuốn tiểu thuyết cũng vậy, cậu đến với đạo thiền như một cái duyên của cuộc đời. Trận càn quét của giặc Pháp khiến cha mẹ cậu ra đi, cậu và chị gái mình – Nguyệt phải rời bỏ quê hương và được sư cụ Vô Úy cứu độ và giác ngộ làm người. Có thể nói số phận đưa An đến với đạo Phật nhưng trải qua bao nghịch cảnh trong đời An dần trưởng thành và hiểu những lời sư cụ dạy. Và cũng cái duyên đó, An trở thành người lính cầm súng bảo vệ Tổ quốc. Không chỉ An, đạo Phật còn gắn bó cuộc đời của những con người khác đến gần nhau, đó là Nguyệt, anh Lâm, bố con ông Xuân, bà Nấm…để họ nhận ra quy luật nhân quả ở đời.

Dù ở hoàn cảnh nào, cái ác luôn lạnh lùng chỉ có ánh sáng của cái thiện mới làm tâm của con người ta trong sáng. Cái tâm của đạo Phật đã giúp sư cụ Vô Úy vượt qua được tàn khốc nhất của thời cuộc, giữ được lòng bình thản, tâm từ bi, không hề dao động hay sợ hãi trước mọi biến cố đến từ hai cuộc chiến tranh chống Pháp chống Mỹ cũng như biến động của cuộc cải cách ruộng đất. Với cụ “con người ta sinh ra ở đời…tức là đã có duyên..hạnh ngộ…đã là hạnh phúc lắm rồi. Phật dạy có sinh có khổ. đời vốn vậy. Sao ta lại buồn? Giải thoát là việc lớn, mọi chuyện đều là nhỏ. Muốn thành sự việc ở đời đều phải mệt nhọc khổ đau”

Truyện kể chân thật, mộc mạc bằng hai ngôi kể và cứ như vậy ta như được nghe câu chuyện từ người bà, người ông của mình. Một bức tranh làng Sọ hiện lên với ký ức về một thời gian khó của dân tộc trong không gian Phật giáo. Dù mang âm hưởng hào hùng của cuộc kháng chiến nhưng trong đó không hề thiếu vắng nếp sống, nếp nghĩ của người dân quê.

Đội gạo lên chùa cho ta bắt gặp nông thôn Việt Nam trong quá khứ với những gì thân thuộc nhất. Là không khí Hà Nội xưa qua những con phố cổ, ngôi chùa, xe điện. Không gian của miền quê đất Bắc hiện lên như những thước phim, Con đường rơm đầy nắng, hoa dẻ mỏng manh thơm ngào ngạt…

Nhà văn Nguyễn Xuân Khánh thời trẻ từng đi bộ đội, ông đi qua rất nhiều làng quê, nhưng ở làng Sọ, ông mô tả mùa rơm vàng, một mùa hoa dẻ luôn vướng vào trong tâm khảm người đọc như đó là quê hương bản quán của ta. Đọc văn của ông đâm mê đường quê vào mùa gặt, ông như một hoạ sĩ chuyên vẽ tranh thiên nhiên, có cả âm nhạc của gió và nắng hanh. Có những trang sách vừa khơi gợi vừa để người đọc nghĩ ngợi thêm về phận người đau khổ trên thế gian dù hướng tới bạn đọc và cuộc sống trong tương lai sáng sủa hơn, hy vọng hơn.

Bên cạnh đó, điểm làm cho cuốn sách đang phải đọc là nó là một bức tranh đầy đủ và sống động cho hình ảnh Việt Nam thế kỷ trước, bao gồm cả tín ngưỡng, sinh hoạt, thú vui, ẩm thực cho tới cả các chi tiết lịch sử nhạy cảm về cuộc cải cách ruộng đất, những nhũng nhiễu khê nhiêu mà không phải tác giả nào cũng dám nói tới.

Nếu bạn đã quen thuộc với nhà văn Nguyễn Xuân Khánh qua những tác phẩm “Hồ Quý Ly”, “Chuyện Ngõ Nghèo”, “Miền Hoang Tưởng” hay “Mẫu Thượng Ngàn” thì hãy để Đội gạo lên chùa cũng xuất hiện trên kệ sách của bạn nhé.

Chia sẻ suy nghĩ của bạn: