Không Có Vua – Sự Mất Chuẩn Mực Vì Chẳng Còn “Vua”

Không Có Vua – Sự Mất Chuẩn Mực Vì Chẳng Còn “Vua”

Từ hiện thực ở đời nhà văn gom nhặt từng khoảnh khắc để đưa lên trang viết thông qua những con chữ biết nói và Nguyễn Huy Thiệp cũng không phải và ngoại lệ. Với tác phẩm Không có vua, nhà văn đã đi sâu đến tận cùng sự mất chuẩn mực của cả một gia đình nhưng bề sâu là phản ánh cả một thời đại. Câu chuyện khiến người đọc sởn gai ốc bởi những sự sai lệch đạo đức hay sự thoái hóa nhân tính của từng nhân vật trong truyện.

Mua sách trên Fahasa

” Khi đất không có vua và biển không có thủy thần”

Có gì trong “Không có vua”?

Một câu chuyện viết về một gia đình gồm bảy người: ông Kiền, cậu con trai cả Cấn – là một thương binh, Sinh (vợ Cấn), Đoài (công chức ngành giáo dục), Khiêm (sinh viên), Khảm (làm nghề lò mổ), Tốn. Mọi thành viên trong gia đình sống với nhau “ cạn tàu gió máng” dù đều mang trên mình dòng máu chung. Họ sống dưới một mái nhà mà đối xử với nhau lạnh lùng, đốn mạt, bất nhân chỉ xoay quanh một chữ “ Tiền”. Một gia đình đáng lẽ phải mang không khí ấm cúng thì nay chỉ là một không gian những người đồng loại sống với nhau – một không gian sa đọa, mạt thế và không có người cầm cương.

Sự thoái hóa đạo đức bất kể mọi vai vế và chức vụ

Ông Kiền là người lớn tuổi nhất gia đình đáng lí phải thấu hiểu lẽ đời, phải là người điều hành trật tự của một gia đình. Nhưng Nguyễn Huy Thiệp đã đào sâu vào sự đốn mạt của một con người để soi chiếu một thời đại đổ đốn bởi nhiều lời thoại với thành viên trong gia đình ông Kiền đều nói nhiều chữ thô tục đi kèm với hành động cục cằn. Đỉnh cao của sự mất dấu đạo đức là ông Kiền bắc ghế xem con dâu là chị Sinh tắm. Điều này đi ngược với đạo lí làm người của một bề trên làm mất đi phẩm chất của một người cha.

Sự đảo lộn của các giá trị trong đời sống thường ngày đã được Nguyễn Huy Thiệp tái hiện từng lớp khi cho người có tri thức nhất nhà lại là loại khốn nạn nhất. Trong gia đình ấy có Đoài một công chức ngành giáo dục, một người trí thức và hiểu biết nhưng có thể nói đây là nhân vật khốn nạn và bỉ ổi nhất trong căn nhà này. Đoài giở trò với Sinh, thậm chí có những lời khiếm nhã với chị dâu của mình. Nhất là khi ông Kiền ốm, cả gia đình ấy chỉ suy nghĩ tốn tiền thuốc men chứ không hề đoái hoài tới sức khỏe của bố. Thậm chí Đoài còn muốn biểu quyết “ Ai đồng ý bố chết giơ tay”. Đúng thật là “ Không có vua” thì con người ta chỉ có thể suy nghĩ và hành động cho lợi ích của chính mình và bỏ quên cái gọi là sự chuẩn mực đạo đức và ý nghĩa của chữ “ Người”.

Còn có Khảm, một người sẵn sàng đánh giá và trao đổi cuộc hôn nhân bằng tiền. Khảm và Đoài chỉ coi việc yêu và lấy cô My Lan và Mỹ Trinh vì tiền. Nguyễn Huy Thiệp phản ánh sâu sắc những con người ấy có tri thức đáng ra nên xây dựng cho mình một cuộc đời tốt đẹp nhưng không họ lại chọn suy đồn, đi ngược với những giá trị tốt đẹp mà người có học nên có.

Vẫn còn cái đẹp tồn tại nơi không gian “ xấu xí” ấy

Mặc dù phần đa tác phẩm người đọc chứng kiến những thói suy ngược đạo đức của các nhân vật trong “ Không có vua” nhưng Nguyễn Huy Thiệp vẫn viết về sự tốt đẹp nảy nở trong không gian đen đục ấy. Đó là sự xuất hiện của Sinh và Tốn. Sinh sống trong gia đình này cũng như một tổ hợp sáu người nam trong quan hệ với một người nữ. Dù cô có sống khổ cực hay nếm trải những trò giễu nhại, coi thường, bại hoại của các thành viên trong gia đình thì cô vẫn lựa chọn ở lại và sống cùng với nó.

Ở cuối tác phẩm, Sinh cũng nói rằng “ Khổ chứ. Nhục lắm. Vừa đau đớn, vừa chua xót. Nhưng thương lắm.” Đó cũng là một dấu ấn khi nhà văn nâng niu trân trọng thiên chức của phái nữ. Còn Tốn, tuy được khắc họa là một nhân vật ngờ nghệch nhưng lại là người duy nhất tỉnh táo biết thương chị Sinh, biết rõ và không thể chịu được những thói dơ bẩn trong căn nhà này.

Người đọc nhận được gì sau câu chuyện của những nhân vật

Hiểu rõ một thời coi tiền là trung tâm, chi phối cả nhân tính và đạo đức con người. Người đọc nhận thức rõ có một thời như thế – một thời cần phải xóa bỏ chứ không để nó lặp lại.

Dù ở bất cứ đâu thì cái đẹp cũng luôn tồn tại và phát triển. Cái đẹp nơi chị Sinh hay Tốn là minh chứng rõ nhất. Chỉ cần con người có niềm tin thì dù ở nơi dơ bẩn nhất thì tình người và những giá trị tốt đẹp luôn tồn tại ẩn sâu trong lòng ví như lòng ham lương thiện vẫn luôn ẩn sâu trong lớp vỏ con quỷ dữ của làng Vũ Đại- Chí Phèo.

Vẫn như nhiều tác phẩm của Nguyễn Huy Thiệp cái chất giọng lạnh lùng và sử dụng ngôn từ có phần thô tục nhưng chỉ có thế mới khơi sâu đến tận cùng chuyện đốn mạt mà các thành viên trong gia đình đang làm với nhau. Đó là một xã hội không đáng để tồn tại. Một xã hội để người đọc nhận thức và phải giã từ.

Chia sẻ suy nghĩ của bạn:

error: Content is protected !!