“Người đàn ông mang tên Ove” và “Quái vật ghé thăm” – Làm thế nào để vượt qua sự mất mát

Mất mát là một phần của cuộc sống, vì như rất rất rất nhiều người từng nói đấy, chẳng có gì là hoàn hảo cả. Thế sự vô thường, hợp rồi tan, có rồi mất, người đến rồi người sẽ đi, không nhiều người sẽ tích đủ nhân duyên để đi cùng chúng ta đến đoạn cuối hành trình. Đôi khi những cuộc chia lìa sẽ được báo trước một cách nhẹ nhàng, nhưng đôi khi định mệnh sẽ giật lấy người ta yêu thương khỏi tay ta theo cách bất ngờ nhất, thậm chí là độc ác nhất. Cách mỗi người vượt qua nỗi đau sinh ly tử biệt sẽ khác nhau, ngay cả trong văn chương cũng như vậy. Sẽ có người bình thản chấp nhận, sẽ có người vật vã đau khổ, cũng có người hoàn toàn sụp đổ. Nhưng dù gì đi chẳng nữa, hai nhân vật văn học mà tớ chuẩn bị nói đến đây vẫn sẽ tìm được cách để đứng lên và tiếp tục con đường của mình.

Ông Ove – Người đàn ông mang tên Ove – Frederick Backman

Hãy nghĩ đến người bạn đời của các cậu (hoặc nếu chưa có thì phiền cậu cố gắng tưởng tượng ra một đối tượng). Người ấy là cuộc sống của cậu, là niềm vui nỗi buồn, là điểm tựa tinh thần cho cậu. Đó là một người lạc quan, tràn đầy nhựa sống và giàu lòng yêu thương, một người có thể nhìn thấy phần nhân tốt đẹp đáng quý bị lớp vỏ xù xì che lấp, người đã yêu cậu và được cậu yêu bằng cả trái tim mình.

Mua sách trên Tiki

Mua sách trên Fahasa

Đó là Sonja – vợ của ông Ove. Hai ông bà đã sống với nhau những tháng ngày ngập tràn hạnh phúc, mặc bao nhiêu biến cố vây quanh, cho đến khi căn bệnh ung thư quái ác đã giật mất người vợ khỏi tay người chồng khốn khổ. Làm sao mà ông Ove – một người vốn đã rất lầm lỳ cố chấp – lại chịu dễ dàng chấp nhận sự bất công này được? Hẳn là ông đã tự hỏi rằng bà Sonja đã làm gì sai? Ông đã làm gì sai mà cuối cùng bao nhiêu nỗi bất hạnh cứ vô tình trút xuống? Họ có đáng bị như vậy không? Họ có đòi hỏi điều gì quá tham làm hay không?

Có lẽ ông không tìm được câu trả lời, nên như một lẽ tự nhiên, sau khoảng thời gian cố gắng chối bỏ sự thật, ông trút nỗi phẫn uất này ngược trở lại cuộc đời. Ông lầm lỳ hơn, xét nét hơn, cau có hơn, cố gắng giấu kín trái tim tổn thương của mình vào sâu hơn bằng những lời đay nghiến, những hành động tưởng như thô lỗ, và cả những ý nghĩ cực đoan. Ông không chấp nhận nỗi đau này, đồng thời cũng phản kháng lại nó theo cách đầy bất lực.

Để rồi cứ thế, ông dần bị nỗi đau của mình ăn mòn. Bi quan dẫn lối cho ông tới ý nghĩ tự huỷ hoại bản thân. Ông quyết định tự sát, như là thông điệp quyết liẹt cuối cùng ông muốn gửi đến thế giới đầy đau khổ này. Dường như ông đã từ bỏ việc đấu tranh lại với cuộc đời, từ bỏ luôn cái ý nghĩ rằng bên ngoài kia vẫn còn điều gì đáng mong ngóng.

Rất may là ông đã nhầm. Không chỉ là nhầm về thế giới bên ngoài, mà còn nhầm về chính bản thân của mình. Xung quanh ông không xám xịt như ông nghĩ, bản thân ông cũng không xấu tính như ấn tượng ông tạo ra. Vẫn có những con người quan tâm đến ông, cần đến ông. Trái tim ông vẫn còn chỗ cho tình cảm ấm áp len lỏi đâm chồi. Một bà bầu, một anh béo, đôi vợ chồng già, chàng gay trẻ tuổi, đứa bé ăn trộm xe đạp, thậm chí là một con mèo hoang, mỗi nhân tố trong ấy đều bằng cách riêng của mình, tạo thêm cho ông Ove động lực sống. Ông biết rằng mình vẫn còn được mỉm cười, ông biết rằng mình được yêu thương và có thể yêu thương. Chỉ như vậy thôi, cuộc đời của ông đã trở nên đáng sống hơn biết bao rồi. Tầm quan trọng của môi trường sống là như vậy đấy, làm sao ta có thể biết được liệu hành động nhỏ bé của mình có vô tình cứu được một linh hồn đang chìm trong đau khổ? Nhưng cũng vì không biết, nên hãy cứ hành động vì lòng tốt, vì sự quan tâm thật nhiều, thật nhiều vào.

Conor – Quái vật ghé thăm – Patrick Ness

Dù cũng mang trong mình nhiều thiệt thòi và bất hạnh, nhưng khác với ông Ove – con người từng trải và già dặn – Cậu bé Conor mới chỉ là một cậu bé mười ba tuổi. Ở độ tuổi còn quá ngây thơ và đang hoang hoang về mọi thứ, nỗi sợ hãi rằng căn bênh ung thư sẽ cướp đi người mẹ thân thiết đã đè nặng lên cậu, phủ bóng lên tâm hồn cậu gần như mỗi ngày. Khi còn nhỏ, chúng ta không thể nào có được sự từng trải và thấu nhiểu như người lớn, cũng không thể dễ dàng chấp nhận rằng rồi người thân của ta sẽ không còn bên ta nữa. Conor vì thế cũng luôn tìm cách trốn tránh sự thật này. Cậu khăng khăng rằng chỉ cần uống thuốc hay trị liệu là mẹ sẽ ổn, từ chối đến sống với bà, từ chối sự quan tâm hòi hợt của bố, và tức giận với người bạn thân đã để lộ bệnh tình của mẹ cho nhưng người khác.

Mua sách trên Fahasa

Có lẽ sâu trong chính bản thân mình, cậu cũng thừa hiểu là những điều ấy vô nghĩa. Không điều gì có thể ngăn cản sự thật trần trụi đang dần bủa vây tương lai cậu. Cậu cũng nhận thức rõ tình cảnh khó khăn, kiết quệ của bản thân khi phải một mình lo cho mẹ mỗi ngày, cũng như sự tuỵệt vọng khi không thể mãi tiếp tục mù quáng bảo vệ niềm tin của mình được nữa. Con quái vật ghé thăm cậu hằng đêm với những câu chuyện có cái kết chẳng theo lẽ thường phải chăng là tiếng lòng trong tâm hồn cậu, là những điều cậu luôn cố đè nén, phớt lờ, thậm chí ghê tởm và phủ nhận.

Những câu chuyện với các nhân vật đa chiều chẳng phân rõ trắng đen ấy đã buộc Conor phải hiểu ra rằng không có cái thiện hai cái ác nào là tuyệt đối, con người luôn đứng ở biên giới mơ hồ giữa trắng và đen, chúng ta cũng thế, mà Conor cũng thế. Nó khiến cậu nhận ra rắng thực ra cậu đã luôn biết rồi mẹ mình sẽ chết, thực ra cậu đã từng mong cái chết của bà sẽ là sự giải thoát cho cả hai người, với mẹ là những tháng ngày bị bệnh tật và trị liệu dày vò đau đớn, với cậu là sự bất lực, mỏi mệt và cả ánh mắt thương hại từ người đời. Đó là một lẽ tự nhiên, không tốt không xấu, và chẳng có gì đáng để lên án cả.

Khi nhận ra điều ấy, Conor đã có thể bình tĩnh chấp nhận sự thật, chấp nhận sự ra đi của mẹ mình, và đã có thể gửi đến mẹ lời tạm biệt chân thành nhất, rằng cậu luôn yêu mẹ, rằng cậu không muốn mẹ phải rời đi. Khi ấy, cậu đã mở lòng mình ra để đóng nhận yêu thương từ người khác, để nỗi đau và sự tự huỷ hoại không còn cơ hội nuốt chửng lấy cậu, và để sự ra đi của người mẹ bớt phần nào sự nặng nề u buồn.

Chúng ta có thể làm chậm lại khoảnh khắc chia ly, nhưng không thể nào ngăn nó tới. Và khi thời gian mang người ta yêu thương rời đi, ta bắt buộc phải học cách chấp nhận. Có thể là sự thông suốt trong tâm hồn, hay từ tình yêu thương của những người xung quanh. Dù bằng cách gì cũng được, miễn là ta biết cách chấp nhận nỗi đau, đem theo nó trong trái tim mà bước tiếp. Ta không quên người ta yêu thương, những cũng không chìm đắm trong đấy, Hơn hết, ngày mai sẽ luôn luôn tới.

Chia sẻ suy nghĩ của bạn: