Mùa Linh Cảm – Những Ai Dám Chết Cho Người Khác Được Sống

Mùa linh cảm không phải là cuốn sách của thế giới tâm linh. Mùa linh cảm là tiếng lòng của những người lính chiến đấu ở “đất bên ngoài Tổ Quốc”. Cuốn sách kể về 18 cái chết day dứt và ám ảnh của những chàng lính trẻ; 18 cái chết được “báo trước” của những tâm hồn phơi phới yêu đời để từ đó người đọc cảm nhận được sự khốc liệt dữ dội của chiến tranh biên giới Tây Nam. Mùa linh cảm là những trang viết lấp lánh tình đời, tình người của những người lính tình nguyện Việt Nam trên chiến trường Campuchia.

MÙA LINH CẢM – NHỮNG CÁI CHẾT BÁO TRƯỚC

Cuốn sách đã lay động tâm thức người đọc vì Đoàn Tuấn không chỉ viết về những linh cảm trước cái chết không tránh khỏi của đồng đội mình, “mùa linh cảm” ấy còn là linh cảm về những nỗi đau mà người lính Việt phải chịu đựng sau khi đã kết thúc cuộc chiến này. Đoàn Tuấn đã viết:

Tôi nghĩ về người lính. Bề ngoài, ai cũng tưởng đơn giản. Đơn giản đến tận cùng. Uống chung ngụm nước. Đọc chung lá thư. Chui cùng căn hầm…Nhưng bên trong họ là những miền bí ẩn, là những chiều sâu thẳm hơn đại dương, không ai và không bao giờ khám phá nổi. Tôi nhớ câu nói nổi tiếng của một nhà văn mà tôi không nhớ tên: “Nhìn từ xa, một trăm cây bạch dương giống nhau cả một trăm; một trăm ánh nến giống nhau cả trăm. Nhưng khi đến gần, mỗi cây bạch dương lại khác nhau; mỗi ánh nến cũng khác nhau nữa”, con người cũng vậy. Và người lính, trong đời sống giáp ranh sinh tử, họ càng khác biệt bao nhiêu”

Chúng ta sẽ không tránh khỏi những đau đớn, ngậm ngùi và cảm phục trước cái chết tuyệt đẹp của anh Hà Huy Lan: “Anh nằm nghiêng như đang ngủ say. Đôi dép cao su được đặt ngay ngắn dưới chân. Quanh anh còn ba vỏ đạn M.79. Da mặt còn tươi, áo vẫn bỏ trong quần. Đây là tư thế chết đẹp nhất ở chiến trường mà tôi từng gặp.” Sự hi sinh của anh Hà Huy Lan như được báo trước trong bốn câu thơ mà anh Lan gửi cho người bạn của mình:

Chim xa rừng cho cây nhớ cội

Người xa người nhớ lắm người ơi!

Từng bên nhau chiến đấu bấy năm trời

Trong phút chốc phương trời nam cách mặt

Dường như lá thư báo hiệu một “điềm gở” cho sự hi sinh của anh Lan. Trong cuốn sổ tay của mình, anh Lan viết:

BIẾT BAO GIỜ…

Biết bao giờ mới về được cùng em

Chàng trai nhỏ bên anh nơi mặt trận

Gặp nhau để rồi xa nhau, có thật?

Hà Nội ơi, gặp lại…Biết bao giờ?…

Bài thơ như lời giã biệt của anh Lan với đồng đội của mình. Dường như người lính ấy đã linh cảm trước cái chết của mình để rồi những thao thức, những trăn trở ấy anh đã gửi vào những vần thơ của mình.

Cũng có những người lính ra đi nhẹ nhàng như cánh hoa khộp giữa rừng. Đó là trường hợp của anh Nguyễn Tấn Cường. Trước khi hi sinh, Cường đã có những hành động khác thường:

“Hôm trước, tự nhiên nó trở nên tốt bụng. Đồng đội cho nó gạo sấy, nó đổi lại liền. Nó cho thằng Bình điếc cái áo mới. Nó đổi cho thằng Diệu cái bi đông nhôm còn mới, lấy cái bi đông nhựa màu xanh cũ kỹ. Còn cái mũ, nó cũng cho thằng Của. Nó bảo “Đội cái nón này khó chịu quá xá”…”.

Hành động khác thường, và thậm chí lời nói của Cường cũng như báo trước một điềm “không lành” khi nói chuyện với thủ trưởng Thể: “Mình vô đời, có gì đâu. Khi ra khỏi cuộc đời, mình cũng như dzậy. Phải không Thủ trưởng”? Câu nói ấy cuộn xoáy vào trái tim người đọc. Dường như, Cường đã linh cảm trước sự hi sinh của mình và khi đã nằm xuống, anh vẫn báo mộng cho đồng đội mình. Quả thực, sự hi sinh ấy khiến người ta ám ảnh bởi linh hồn của một người đồng đội linh thiêng, ra đi nhẹ nhàng như một cách hoa khộp giữa rừng núi xanh biếc.

Đọc lá thư của Nguyễn Xuân Nhật Minh, tôi dưng dưng xúc động:

          “Ba mẹ kính thương của con!

          Con đang ở một nơi rất xa, viết thư này về cho ba mẹ. Và khi ba mẹ nhận được thư này, chắc là con cũng ở một nơi rất xa. Nơi ấy không có mùa mưa, không còn mùa khô, không  còn mình, cũng không còn những ngày vất vả…Chỉ còn những người đồng đội thân thương”.

Lá thư cuối cùng trước khi hi sinh của anh chỉ vẻn vẹn ngần ấy chữ, anh không thể viết được thêm bất kì từ nào nên trước khi vào trận chiến đành trao lại bức thư nhờ Đoàn Tuấn viết cùng. Như có một điềm báo trước trong cánh thư ấy, và sau trận chiến Nhật Minh đã mãi mãi không quay về. Đọc lá thứ, thấm thía, xúc động, nước mắt cứ trào ra nơi khóe mi.

Còn biết bao những sự hi sinh như thế, những linh cảm không thể gọi tên, không thể giãi bày như thế. Mỗi người lính ấy đều hi sinh theo những cách khác nhau, nhưng họ đều đã “linh cảm” trước về cái chết của mình. 18 con người – 18 cách hi sinh khiến cho người đọc không khỏi ngậm ngùi, đau đớn.

Mùa linh cảm là câu chuyện về sự hi sinh của những người đồng đội. Mùa linh cảm là những câu chuyện thấm thía và cảm động về đồng đội. Và hơn hết, sau mỗi câu chuyện về sự hi sinh của người lính, hiện thực chiến trường Campucia lại hiện lên một cách trần trụi nhất, khốc liệt và dữ dội nhất.

MÙA LINH CẢM ẤY – NHỮNG GÓC KHUẤT TÂM HỒN NGƯỜI LÍNH

Nhưng Mùa linh cảm không chỉ là cuốn sách kể về những linh tính, cái gọi là “giác quan thứ sáu” của con người. Đằng sau những câu chuyện mang đậm màu sắc tâm linh ấy, người đọc thấy những nỗi niềm, những tâm sự, những hoang hoải trong tâm hồn của người lính. Đằng sau mỗi dự cảm không lành ấy, người đọc lại thấy những đau đớn, những day dứt, những thiếu thốn của người chiến sĩ trẻ ở trên chiến trường đất bạn.

“Tôi nghĩ về người lính. Bề ngoài, ai cũng tưởng đơn giản. Đơn giản đến tận cùng. Nhưng bên trong họ là những miền bí ẩn, là những chiều sâu thăm thẳm hơn đại dương, không ai và không bao giờ khám phái nổi. Và người lính, trong đời sống giáp ranh sinh tử, họ càng khác biệt bao nhiêu”.

Trong mỗi câu chuyện về sự hi sinh của người lính là những nỗi niềm. Nhưng có lẽ, nỗi niềm ấy được gửi gắm nhiều nhất nơi những cánh thư, ở từng trang nhật kí, sau mỗi lời trăn trối của họ ở thế giới bên kia.

Khoác ba lô ra chiến trường, hậu phương ở bên kia biên giới, để lại cha mẹ già không người chăm sóc, liệu tâm trạng của họ ra sao? Liệu họ có cái yên tâm, cái phơi phới của người lính để hát vang “Đường ra trận mùa này đẹp lắm”?. Tong Mùa linh cảm ấy, người lính luôn chất chứa những tâm tư, những nỗi niềm, luôn đau đáu hướng về gia đình, cha mẹ,…như  trường hợp của Dương Công Hạm:

Hạm là người con hiếu thảo với cha mẹ. Bố mẹ Hạm già cả rồi. Hạm là con út mới học xong đã phải ra đi, chưa giúp đỡ gì cả nên Hạm rất thương bố mẹ già yếu ở nhà…Và Hạm còn một nét riêng nữa là hay nghĩ ngợi nhiều khi mất ngủ: nghĩ về gia đình, về hiện tại của bản thân. Nhiều lúc trầm lặng cuống, tôi đã nhiều lần nhìn thấy nét buồn đó”

Hay trường hợp của anh Trần Thanh Biện – một vị chỉ huy, một người luôn xông pha nơi hòn tên mũi đạn, nhưng trong lòng người lính ấy luôn day dứt:

Anh cho tôi xem thư. Lá thư buồn lắm. Hoàn cảnh gia đình thật khó khăn. Hình như cha mẹ anh đã mất từ lâu, em gái anh sống cùng bà ngoại và bà dì. Người dì không quý cháu lắm. Cô em gái cứ hỏi bao giờ anh được về để làm một ngôi nhà cho anh em sum họp chứ sống như đi ở thế này thì khổ lắm.

Anh Biện rất buồn. Ba bốn đêm liền trằn trọc trên võng”

Còn Anh Hà Huy Lan thì “Anh có thói quen chép lại thư. Mỗi lá thư của vợ gửi sang, anh đọc xong rồi chép lại trong cuốn sổ tay. Những lúc tâm hồn trống trải, anh hay giở sổ ra đọc. Như một niềm say mê chân thành, bình dị”

Tại sao anh lại chép lại từng bức thư? Có phải nơi chiến trường anh không có việc gì để làm? Hay anh sợ những bức thư đó thất lạc? Đều không phải. Cách mà anh nâng niu từng bức thư, cách anh nắn nót chép lại vào cuốn sổ quý giá của mình, cách anh dành cho những bức thư ấy vị trí ấm áp nhất, cách họ gìn giữ bức thư ấy đủ cho chúng ta thấy tình yêu của anh, sự trân trọng của anh đối vơi gia đình thân yêu.

Anh cầm súng chiến đấu vì Tổ Quốc, nhưng trong sâu thẳm những người lính ấy luôn khao khát được trở về bên gia đình, vợ con, bên những người mà họ thương yêu. Ở anh là trái tim ấm nồng, là tình yêu sâu nặng. Đó chính là vẻ đẹp nhân văn ở hình tượng người lính Việt Nam.

Trường hợp của Nguyễn Xuân Nhật Minh, trước khi chết, vẫn tâm sự với đồng đội: “Đồng hương Trường ơi…Mình không cố được nữa rồi…Mình nhớ mẹ và Hà Nội”.

Có thể thấy, tình cảm nhớ thương, những mong ngóng đợi chờ, những nỗi niềm trăn trở hiện lên trên trang viết khiến người lính hôm nay gần hơn với cuộc đời, và vẻ đẹp của  mỗi người lính hiện lên chân thực hơn.

MÙA LINH CẢM – VẺ ĐẸP CỦA NGƯỜI LÍNH

Trong Mùa linh cảm, chúng ta gặp ở đó những con người phi thường. Bởi lẽ, Đoàn Tuấn không chỉ nói lên sự thật, ông còn viết về những người đồng đội của mình bằng tất cả niềm cảm phục:

“Nhưng một điều rất đặc biệt, là đồng đội tôi, dù trong thâm tâm biết mình sẽ chết, nhưng họ vẫn bình tĩnh đón nhận. Họ điềm nhiên đi vào cõi chết như một lẽ thường tình.

          Không phải một người, mà nhiều người đã ra đi như thế.

          Họ không run sợ.

          Họ không đảo ngũ.

          Họ không tìm cách trốn tránh, tụt tại lại tuyến sau

          Họ đã chết.

          Đó là những người dũng cảm nhất.

          Trẻ nhất.

          Đẹp nhất.

          Hình ảnh họ mãi sáng ngời trong tâm trí chúng tôi”

Mỗi người lính có mặt trong cuộc chiến ấy, mỗi người lính có mặt trong cuộc đời Đoàn Tuấn đều mang một vẻ đẹp riêng. Họ có thể là những chàng trai vô cũng lãng mạn, là những chàng trai lấp lánh vẻ đẹp tri thức hoặc vẻ đẹp của sự dũng cảm. Họ đều quy tụ về đây, trên chiến trường này, sống chiến đấu hết mình và đón nhận một cái chết vô cùng bình thản.

Bạn đọc chắc chắn không thể quên được hình ảnh anh Bùi Văn Ngườn – người lính luôn say sưa tiếng hát, một giọng hát “thật âm vang, ấm và quyến rũ”, đó là những tiếng hát át tiếng bom, đó là tiếng hát của tinh thần lạc quan cách mạng. Anh Hà Huy Lan luôn gửi gắm những nỗi niềm tâm sự qua những vần thơ. Mỗi người lính trong trang văn của Đoàn Tuấn mang một vẻ đẹp khác nhau, nhưng phần lớp họ đều lấp lánh vẻ đẹp tri thức, vẻ đẹp lãng mạn và đậm nguyên cái tếu táo, cái phơi phới trong tâm hồn người lính trẻ. Mùa linh cảm là cuốn sách ngợi ca vẻ đẹp của người lính Việt.

Mùa linh cảm còn là cuốn sách vô cùng cảm động về tình đồng đội, đồng chí. Sống và chiến đấu ở chiến trường nước bạn, họ đã luôn sát cánh bên nhau, chia sẻ với nhau từ hợp sữa lúc ốm đau, đến điếu thuốc rê vét túi. Họ chia sẻ với nhau những lá thư gia đình, những nỗi niềm trong cuộc chiến. Và cảm động nhất, là khi đồng đội của mình đã hi sinh, họ vẫn không nỡ bỏ lại đồng đội nơi rừng xanh núi đỏ. Họ chăm lo cho tử sĩ như chăm lo cho những đồng đội còn sống, họ nâng niu từng kỉ vật của đồng đội. Chiến tranh kết thúc, họ đến thăm từng nhà, trao từng kỉ vật với tất cả niềm trân trọng và biết ơn.

Chính vì vậy khi đọc Mùa linh cảm chúng ta sẽ thấy đằng sau cái trần trụi, bi thảm của cuộc chiến, mỗi trang sách của Đoàn Tuấn cứ lấp lánh tình người của những chiến binh trong cuộc chiến đẫm máu ở “đất bên ngoài Tổ Quốc” mang ý nghĩa cao cả: chiến đấu vì phẩm giá con người, vì nghĩa vụ quốc tế cao cả.

Đã từng bước ra từ cuộc chiến, sống cùng những người lính, nhìn thấy họ, lắng nghe những ước mơ nhỏ nhoi của họ cũng như phải chứng kiến biết bao đồng đội ngã xuống, Đoàn Tuấn đã phản ánh rất chân thực trên từng trang viết của mình. Với Đoàn Tuấn, viết về người lính cũng là một cách để ông “trả nợ” và tri ân sự hi sinh cao cả của đồng đội. Viết để cho thế hệ sau có thể hiểu và nhớ mãi về một thế hệ cha anh đã dũng cảm quên mình, viết để hình ảnh những người lính sẽ không bao giờ mai một, phai nhòa theo thời gian.

MUA SÁCH TRÊN TIKI

Có thể nói, Mùa linh cảm của Đoàn Tuấn đưa người đọc về cuộc chiến diễn ra hơn 40 năm trước nhưng cho đến hôm nay vẫn còn ấm nóng tình đời tình người trong hiện thực vô cùng khốc liệt và đau thương. Viết – với Đoàn Tuấn đó là sự thôi thúc, là sự “trả ơn” với những người đồng đội. Và qua những trang viết ấy, người đọc có cơ hội chiêm nghiệm, nhìn nhận, đánh giá một cách trung thực về cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam của Tổ quốc.

Chia sẻ suy nghĩ của bạn: