Một Chiếc Review Về Cuốn Sách Nếu Như Được Làm Lại

“Anh đã từng chiêm ngưỡng thiên nhiên khi nó hồi sinh vào mùa xuân chưa anh Stilman? Khi đó ta ngờ rằng mùa đông chưa bao giờ tồn tại.” 

Nếu như được làm lại, tên tiếng Pháp Si c’était à refaire, là tác phẩm thứ 13 trong sự nghiệp cầm bút của Marc Levy. Ra đời năm 2012, cuốn sách đã nhanh chóng gây được tiếng vang lớn trên văn đàn. Đánh dấu một bước chuyển ngoạn mục của Levy từ chất lãng mạn nồng nàn thường thấy sang lối trinh thám ly kỳ, hấp dẫn. Tác phẩm là minh chứng cho trí tưởng tượng cùng sức viết mãnh liệt, dồi dào của nhà văn người Pháp. 

Nếu như được làm lại kể câu chuyện về Andrew Stilman – một nhà báo khá thành công của tờ báo nổi tiếng The New York Times – ở thời điểm sau khi anh kết hôn. Một ngày nọ, khi đang trên đường chạy bộ buổi sáng, anh bị tấn công từ phía sau. Những tưởng cú đâm sẽ ngay lập tức lấy đi mạng sống của anh, nhưng thực chất nó lại đưa tất cả quay về quá khứ. Hai tháng, đó là thời gian anh có để tìm ra kẻ đứng đằng sau kế hoạch cướp đi mạng sống của mình với hy vọng có thể kịp thời ngăn chặn điều đó xảy ra một lần nữa. 

Du hành thời gian, đặc biệt là du hành về quá khứ từ lâu đã là chủ đề quen thuộc trong nhiều lĩnh vực nghệ thuật, đặc biệt là điện ảnh và văn học. Một phần nguyên nhân cho hiện tượng này có lẽ xuất phát từ khao khát đạt đến sự hoàn hảo vốn đã tồn tại sẵn trong mỗi con người.

Chúng ta thường hay tự hỏi liệu mọi chuyện sẽ thế nào nếu trước đó chúng ta làm khác đi, hay thực tại sẽ ra sao nếu ta có khả năng điều chỉnh dù chỉ là một chi tiết nhỏ nhất trong quá khứ. Nắm bắt được sự tò mò với dòng chảy thời gian của phần đông người đọc, Marc Levy đã khai thác chủ đề này theo một cách khá thú vị trong tác phẩm của mình.

Nếu như được làm lại không có những tình huống éo le được giải quyết một cách thần kỳ, thay vào đó nó là câu chuyện rất dễ đồng cảm của nhân vật chính. Andrew của hiện tại đã đưa ra những quyết định khiến anh hối hận, những quyết định mà khi nhìn lại gợi lên trong lòng anh nhiều điều không thoải mái. Vì vậy, khi được bắt đầu một cuộc đời mới, đứng trước cơ hội để sửa chữa sai lầm, Andrew – giống với nhiều người trong chúng ta – đã làm hết sức trong khả năng của mình để đưa con tàu cuộc đời anh không chệch hướng. 

Có lẽ chính cách xây dựng nhân vật chính của Marc Levy là điều khiến mình ấn tượng nhất ở cuốn sách này. Andrew Stilman không hoàn hảo. Kể cả ở “cuộc đời sau” như cách anh này vẫn thường gọi, Andrew cũng không thể tránh khỏi những hành động bột phát thiếu suy tính.

Nhưng điều làm mình nể phục Andrew, cũng chính là nể phục Levy, ấy là cách anh chàng nhà báo này luôn cố gắng để trở nên hoàn thiện nhất. Khi được bắt đầu lại, đã có lúc Andrew phải đưa ra nhiều quyết định khó khăn, nhưng dường như anh luôn tìm được cách để chọn ra quyết định phù hợp.

Một trong số đó đã giúp cả anh và người đọc nhận ra một sự thật rằng: “Tình yêu của cuộc đời là tình yêu mà ta đã trải qua, không phải thứ tình yêu mà ta đã mơ mộng.” Bên cạnh đó, Andrew cũng hiện lên là một người đàn ông hài hước và thông minh. Điều này cực kỳ hợp với nghề nghiệp của anh – một cây bút chuyên về mảng Thời sự quốc tế của nhật báo The New York Times danh giá. Có nhiều đoạn hội thoại trong truyện khiến mình phải phì cười vì nét hóm hỉnh cùng cách đối đáp sắc lẹm của nhân vật chính với những người xung quanh. Đối với một người không quá giỏi về khoản ăn nói như mình, Andrew có những điểm mà mình cần học hỏi. 

Không chỉ dừng lại ở một chuyến phiêu lưu thời gian, Marc Levy cũng đưa người đọc du lịch trong không gian khi ông đưa chúng ta đến với Buenos Aires, đến với Argentina rực rỡ. Nhà văn người Pháp đã khéo léo lồng ghép vào tác phẩm của mình những đoạn văn miêu tả cảnh vật cùng con người nơi đây, khiến mảnh đất này hiện lên trước mắt chúng ta với vẻ đẹp muôn màu của nó. Nhưng quan trọng hơn, theo chân Andrew, độc giả đã có cơ hội tìm hiểu về một giai đoạn đầy biến động trong lịch sử của quốc gia Nam Mỹ, một giai đoạn tăm tối đầy rẫy đau thương, nhưng cũng ánh lên sức sống mạnh mẽ cùng sức phản kháng mãnh liệt của con người. 

Trong Nếu như được làm lại, người đọc có thể dễ dàng cảm nhận sự biến đổi trong chính giọng văn của tác giả. Nếu như ở phần đầu, Marc Levy viết chậm rãi miêu tả cuộc sống thường nhật của Andrew và cách anh dần thích nghi với việc quay ngược thời gian; Thì ở phần sau, khi Andrew đối mặt với thách thức phải tìm ra hung thủ, giọng văn bỗng trở nên nhanh và gấp gáp.

Mình vẫn nhớ có lần cả nhà cùng xem Táo quân, năm đó NSƯT Quốc Khánh đảm nhận hai vai có sự đối lập lớn, một bên là Ngọc Hoàng uy nghi, một bên là anh Tèo trông xe dưới hạ giới, nhưng nghệ sĩ Quốc Khánh vẫn hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, đặc biệt là những đoạn chuyển nhanh giữa hai nhân vật được chú thể hiện cực kỳ gọn ghẽ. Cả nhà mình đều ngưỡng mộ phần thể hiện của chú, bố mình còn nhận xét thêm:

“Cái khó của một người diễn viên, mà rộng hơn là một người làm nghệ thuật hay bất kỳ ai làm công việc đòi hỏi sự sáng tạo khác, đó là thể hiện được sự đa năng, nhất là trong cùng một tác phẩm. Khó hơn nữa là cũng trong chính tác phẩm ấy, sự biến chuyển diễn ra mềm mại, mượt mà”.

Marc Levy, theo mình, đã chinh phục được cái khó đó. Nhịp độ câu chuyện được tác giả người Pháp dẫn dắt tài tình, lúc từ tốn khoan thai, lúc vội vã hối hả. Độc giả vì thế có cơ hội trải qua nhiều trạng thái cảm xúc khác nhau cùng các nhân vật. 

Khi mở cuốn sách này ra và đọc những chương đầu tiên, có cảm giác như mình đã ngay lập tức đoán ra chân tướng sự việc. Thế nhưng càng về sau, Marc Levy lại càng mở ra nhiều chi tiết hơn, các lớp sự kiện, nhân vật chồng chéo lên nhau khiến mình nghi ngờ chính phán đoán của bản thân.

Cái hay ở đây là Levy không tạo ra sự rắc rối, ông chỉ gây nhiễu, tức là chúng ta vẫn hoàn toàn nắm bắt được những gì đang diễn ra, nhưng để tự tin khẳng định mình chính xác thì không dễ. Cú twist cuối truyện thực sự khiến mình bất ngờ. Levy đã lấy một phần những gì mình dự đoán và nâng nó lên một tầm cao hơn, kết quả là tạo ra một cốt truyện rất lôi cuốn. 

Không đơn thuần đánh vào tâm lý tò mò của người đọc, qua hai tháng hành trình của nhân vật chính, tác giả cũng gửi gắm vào đó nhiều bài học quý giá. Câu chuyện về Andrew chạy đua với thời gian giúp mình nhận ra sự hữu hạn của con người trước thiên nhiên vũ trụ. Thời gian là dòng chảy một chiều, nó luôn tiến về phía trước không ngừng nghỉ, không chờ đợi một ai. Chúng ta có thể dễ dàng lựa chọn bất lực trước nó và để mặc cuộc đời mình trôi đi, nhưng ta cũng có thể chọn sống hữu hạn mà không tầm thường, biết trân quý, tận dụng từng giây phút ta còn trên mặt đất này để có cho mình những khoảnh khắc tươi đẹp nhất. 

Bên cạnh đó, Andrew với tư cách là một nhà báo cũng khiến độc giả phải suy nghĩ về công việc này và về giá trị của sự thật trong cuộc sống. Trên con đường thực hiện nhiệm vụ của mình, Andrew đã phơi bày ra ánh sáng nhiều góc khuất của xã hội, từ vấn nạn buôn bán trẻ em ở Hồ Nam đến chế độ độc tài ở 

Argentina trong giai đoạn cuối những năm 70 đầu những năm 80 của thế kỷ trước, mà không biết rằng hành động của mình đang vô tình làm tổn thương nhiều người vô tội, trong đó có cả trẻ em. Câu chuyện về nghề báo của Andrew đã gợi ra một mâu thuẫn cố hữu trong đời sống: sự thật liệu có quan trọng đến mức cần phải được phơi bày bằng mọi giá, bất chấp những hậu quả nó có thể gây ra cho nhiều người không liên quan? 

Giá trị của cuốn sách còn nằm ở cách Marc Levy xây dựng tính cách các nhân vật. Từ nhân vật chính Andrew đến những nhân vật phụ như cậu bạn thân Simon, cô vợ Valérie, cựu thanh tra Pilguez hay cô phục vụ quán bar Marisa,… tất cả đều được khắc họa phù hợp với thân phận và vị trí của họ trong cốt truyện, bất kể thời gian hay tần suất xuất hiện ra sao.

Andrew thông minh lém lỉnh hợp với công việc nhà báo; Simon hài hước vô tư, thoạt nhìn tưởng chỉ đơn thuần là nhân vật mang lại tiếng cười nhưng thật ra vô cùng hữu ích trong việc giúp sức nhân vật chính; Valérie sắc sảo… Họ làm nên một tổng thể hài hòa với các tuyến nhân vật được sắp xếp hợp lý. 

Có một điều mình thấy hơi khó hiểu, ấy là việc Nhã Nam xếp cuốn sách này vào danh mục Lãng mạn. Với mình, Nếu như được làm lại còn thiếu một chút tình yêu để được gọi là Lãng mạn, nhưng cũng chưa đủ kịch tính để hoàn toàn là Trinh thám. Tuy đã lồng ghép được hai yếu tố vào nhau khá hài hòa, nhưng mình vẫn kỳ vọng nhiều hơn một chút nữa ở tác giả người Pháp. 

MUA SÁCH TRÊN TIKI

Khái quát lại, đây là một cuốn sách đảm bảo được cả cái hay về mặt nội dung lẫn việc truyền tải những thông điệp quý giá. Tuy cũng có vài điểm trừ nhất định, nhưng theo mình những điểm cộng đã bù đắp được. Sau Nếu như được làm lại, nếu có cơ hội mình sẽ tìm đọc thêm một số tác phẩm khác của Marc Levy. 

Bài Review được đóng góp bởi Cộng tác viên Thu Phương

Chia sẻ suy nghĩ của bạn: