Nhắm Mắt Bắt Được Việc – Nắm Bắt Ngay Cơ Hội Trong Sự Nghiệp

Thật là sốc khi chúng ta dành cả bốn năm để lấy bằng đỏ thời Đại học, và rồi… “Xin lỗi, chúng tôi chỉ tuyển người có kinh nghiệm.” Khó chịu, ngỡ ngàng, nuốt trái đắng chát trong họng khi nhận ra cái bằng không phải là tấm vé thông hành giúp ta có một công việc như mong muốn. Có người ra trường làm trái ngành, có người đợi đến vài năm rồi mà vẫn không có nhà tuyển dụng nào chọn tuyển. Cho nên, tôi sẽ chia sẻ trải nghiệm của riêng tôi với các bạn sau khi đọc cuốn sách Nhắm mắt bắt được việc của Anh Tuan Le.

Nhắm mắt bắt được việc

Nhắm mắt bắt được việc – Tổng quát nội dung chính được đề cập

Các bạn đã tìm được công việc đúng mình ngành học của mình chưa?

Và làm quen thuần thục với tính chất của nó?

Đây chắc chắn là những gì mỗi sinh viên được hỏi sau khi tốt nghiệp ở mái trường Đại học yêu dấu. Với cơ cấu thị trường lao động quy mô hơn, đa dạng hơn do hệ quả thời đại công nghệ số, có rất nhiều ngành nghề hot được phần lớn thế hệ sinh viên chọn lựa: tài chính, kế toán, sư phạm, marketing… Lí do cơ bản là vì muốn kiếm được nhiều tiền nhằm thuận tiện chi trả phí sinh hoạt, muốn hưởng thụ một cuộc sống đủ đầy xứng đáng với tài công bốn năm Đại học chăm chỉ bỏ ra sức lực.

Bắt nguồn từ tâm lí chung “Đại học là con đường ngắn nhất dẫn đến thành công”, đông đảo các bạn đều cất công chăm chỉ học hành như thời 12 năm ngồi trên ghế trường phổ thông, vậy nên, thời gian tự trau dồi kỹ năng mềm cộng tiềm năng chưa được chú trong khai thác hiệu quả và hợp lí.

Chất lượng đào tạo nhân lực của các ngành đó ở Việt Nam được đánh giá là thiếu đồng bộ, chưa chuyên sâu, khả năng liên kết với doanh nghiệp còn đầy hạn chế. Nhiều doanh nghiệp chủ động bàn với Hội đồng nhà trường là cố gắng đổi mới chương trình giáo dục nhằm giúp sinh viên dày dặn kinh nghiệm với thái độ nhìn nhận sâu rộng trong bước đầu gia nhập môi trường lao động. Tuy vậy, nhà trường chưa thực sự có khí thế sẵn sàng đổi mới, vẫn cứ áp dụng phương pháp giảng dạy nặng lí thuyết dẫn đến các bạn chỉ đến lớp là để điểm danh rồi trốn học, không định hướng rõ ràng đúng đắn con đường của mình.

Theo quan điểm của tôi, tôi đã lựa chọn không học Đại học vì thực trạng kinh điển trên. Những điều tôi nói được chia sẻ trực tiếp qua những câu dẫn trong cuốn sách “Nhắm mắt bắt được việc”. Trích dẫn sách này là một trong những biện luận chân thực, rộng mở về vấn đề sinh viên tốt nghiệp không có việc làm, đồng thời giúp người đọc tích lũy kiến thức cần có và kinh nghiệm để tự tin thành công trong sự nghiệp về sau.

Bức tranh nạn thất nghiệp qua góc nhìn của học sinh

Vấn đề thất nghiệp luôn được đề cập rất nhiều trong các bản tin đài truyền hình (VTV, TTXVN, VTC, VOV…). Thực ra tôi chỉ cần nhìn thấy cảnh đám trong lớp làm sai chục cái hồ sơ, hoặc các anh thanh niên trà đá game nhậu thì đều báo trước một tương lai “ăn không ngồi rồi” đang bám gần họ. Thị trường sách luôn song song với thị trường lao động trong thời nay, vậy nên, cuốn sách kỹ năng vượt qua cảnh thất nghiệp chưa được các bạn trẻ quan tâm sát sao. Đây cũng là động lực tôi chọn mua cẩm nang Nhắm mắt bắt được việc do Anh Tuan Le trình bày trong trang sách in.

Mỗi lời lập luận đều mang sức hút thẳng thắn, trực diện, dẫn chứng thống kê báo cáo mang tính thời sự đem lại thay đổi góc nhìn sâu rộng hơn về các câu chuyện xã hội. Điển hình là tình hình sinh viên sau khi ra trường. Nếu bạn còn mơ mộng về một công việc nhẹ nhõm lương cao, thì bạn hãy tỉnh giấc. Ngoài những nơi lừa đảo, không có nơi làm ăn chân chính nào, sách nào có thể cho bạn điều đó. Đâu phải đơn giản nhắm mắt là “vớ được cá biển” ngay. Đừng có hão huyền tin vào “con đường ngắn nhất tới thành công”. Ngay cả với một học sinh cuối cấp Ba như tôi, tôi chẳng bao giờ tin thành công đến dễ dàng vậy.

Cử nhân thất nghiệp đi bán chè, công nhân, xe ôm công nghệ… giờ đây quá phổ biến ở Việt Nam, nhất là những thành thị cạnh tranh thị trường lao động cao. Tôi không hiểu cái bằng có ý nghĩa gì trong khi các nhà tuyển dụng ái ngại lắc đầu? Tâm lý ưa chuộng bằng cấp đến giờ mới thay đổi thì chẳng cứu chữa được nữa. Bởi thế hệ sinh viên ở giảng đường không hoàn toàn chú trọng rèn luyện kỹ năng, thái độ, trau dồi kinh nghiệm, thậm chí than vãn vì tiến độ công việc. Và tôi nói thẳng, bằng cấp chỉ ghi thành tích giả trên giấy chứ không công nhận thực lực của mình.

Hãy lột xác để trở thành một con người toàn diện

Để trở thành một phiên bản mới lạ hơn của chính mình, các bạn hãy tìm đọc Nhắm mắt bắt được việc.

Tôi muốn nói với các bạn là, đừng sợ sức mạnh nằm trong tâm chính mình. Con đường thành công ngắn hay dài luôn tỷ lệ thuận vào nỗ lực dồn hết tâm huyết vào đam mê. Đó là điều cơ bản đáng nhớ nhất mà hầu như không một trường đại học nào dám nói với bạn. Đại học được coi là một xã hội thu nhỏ: bạn càng chìm trong vỏ bọc của thứ vô bổ, bạn càng trở nên nhỏ bé. Khi bạn có đam mê và bạn quyết tâm hiện thực hóa nó, vị trí bạn đứng to dần và to dần, sự tự tin được lấy lại vượt qua rào cản về sự sáng tạo.

Dù bạn đang học ngành nào hay trường gì đi chăng nữa, chắc chắn bạn sẽ giỏi hơn bạn bè xung quanh ở một kỹ năng nào đó. Chỉ cần tìm ra được mình giỏi chỗ nào, kết hợp với những kỹ năng cơ bản có thể học được, bạn sẽ có một công việc mơ ước thôi, hoặc ít nhất, không thể thất nghiệp được đâu.

Tác giả đã nói đúng hai điều: thứ nhất, mỗi con người có một kỹ năng đặc biệt nổi trội so với người khác mà họ chưa khám phá hết. Thật tuyệt vời khi quá trình bạn tìm hiểu tiềm năng lại tìm ra một thứ bạn chưa thấy: bạn ca hát hay, hoặc đơn giản là bạn có gu cảm nhận âm nhạc rất sâu sắc và viết văn lưu loát, mạch lạc. Từ điều ấy lại sinh ra điều thứ hai: bạn có thể trở thành nhà phê bình hoặc làm cộng tác viên chuyên ngành đó. Cộng với sự nhiệt huyết, tinh thần trách nhiệm cao, nó trở thành nghề tay trái đắc lực cho bạn. Đừng quá lo lắng nếu bạn thấy tiềm năng ấy không được to lớn như người khác. Mà càng đừng nên như vậy bởi thực chất, mỗi người có thế mạnh riêng và mức độ riêng của nó.

Một cái sai lầm đáng chết từ phía nhà trường là cách dạy cũ kỹ làm cạn kiệt nguồn cảm hứng sáng tạo. Cố gắng nâng cao thành tích học tập đủ mệt mỏi lấy được tấm bằng, chưa kể lên lớp điểm danh rồi ôn tập thất thường, nên khó lấy đủ thời gian hồi sức và bồi dưỡng cảm hứng chủ đạo. Mất đi sáng tạo, thì người trẻ không hứng thú tìm hiểu công việc sắp tới, họ cứ chờ đợi như đợi báo điểm trúng tuyển Đại học. Thị trường lao động đang cạnh tranh gay gắt nên quá trình tuyển dụng cũng cam go không kém.

Giả dụ, một hội chợ hướng nghiệp diễn ra ở Hà Nội có 1000 người tham gia, thì chỉ có 5-7 người được ứng tuyển. Nhà tuyển dụng cạnh tranh với nhau bởi chất lượng nhân sự đóng vai trò tiên phong quan trọng trong công cuộc nền kinh tế công nghệ. Còn sinh viên, suy nghĩ việc nhẹ lương cao bắt nguồn từ sự cạnh tranh về mức lương tỷ lệ thuận với những kiến thức, kỹ năng mình có. Tôi thẳng thắn rằng suy nghĩ người trẻ đang trở nên lệch lạc: kỹ năng mình có không đồng nghĩa là kỹ năng nhà tuyển dụng cần. Cho nên, nếu chỉ hiểu biết không bằng đầu ngón tay thì mức lương mãi mãi là tỷ lệ nghịch.

Thật đáng tiếc, nhân tố quan trọng nhất mà sinh viên chú trọng không phải là tài năng mà là TIỀN. Với mặt lợi vẻ ngoài từ đồng tiền ăn sâu vào não, dẫn tới nhân tố tài năng bị bỏ lại và không được bồi dưỡng kỹ từ đầu đến tận đuôi. Đây là một điều đáng thất vọng ở giới trẻ hiện nay, bởi lối sống thực dụng phần lớn ảnh hưởng xấu làm cho cách ứng xử với công việc trở nên hẹp hòi hơn, thiển cận hơn. Người trẻ cần phải nhận thức điều này trước khi quá muộn, bởi Đại học vốn là cạm bẫy đánh sập ‎niềm khát khao học hỏi bên ngoài. Không quan trọng môi trường ra làm sao, quan trọng là tố chất nằm sẵn ở bạn.

Bài học rút ra quan trọng là đừng bao giờ nghĩ về lợi lộc khi bạn chưa làm được gì ra hồn. Hãy nghĩ xem sự sáng tạo trong bạn giúp được gì cho nhà tuyển dụng và công ty.

Như điều tôi vừa nói, cách dạy các trường Đại học đến bây giờ vẫn không thay đổi, nhân lực chưa được chú trọng đào tạo. Chẳng hiểu nổi tại sao nhiều người lại bị lừa lọc rằng lên Đại học là ra trường kiếm tiền ngay. Sai hết rồi, kinh nghiệm với thái độ, kỹ năng mềm đều được các doanh nghiệp chú trọng nhất nhưng Đại học không chú tâm. Lựa chọn học thêm 4 năm nữa quả thực là thừa thãi và vô dụng, vì tâm lí người Việt có cái kiểu “muốn body đẹp nhưng lười tập gym”.

Các bạn cũng đừng quá quan trọng việc tham gia câu lạc bộ này, học cái kia để có được giấy chứng nhận. Thật ra kinh nghiệm cá nhân mình thấy, nhà tuyển dụng không để ý đến các thể loại giấy chứng nhận đó đâu. Quan trọng là trong quá trình tham gia câu lạc bộ, các bạn đã làm được gì, học được gì từ đó. Đương nhiên câu lạc bộ nó có cái khác với đi làm, nó ít áp lực hơn, đặc biệt về mặt tài chính. Nên nếu ví dụ trong quá trình tham gia câu lạc bộ, bạn tổ chức không thành công một sự kiện gì đó, làm sai điều gì, thì hãy coi đó là một bài học, để kể lại với nhà tuyển dụng, để chắc chắn khi đi làm bạn sẽ không mắc phải những lỗi tương tự như thế nữa.

Anh Tuan Le đã nói lên nhận thức về ‎tầm quan trọng của cuộc phỏng vấn, nhất là khi ghi điểm trong mắt người tuyển dụng. Người tuyển dụng làm vậy để đánh giá khách quan chất lượng nhân sự trong công ty, đồng thời đánh giá cả thái độ và ảnh hưởng của bạn đến họ ra sao. Chính vì thế nên có rất nhiều câu hỏi đánh trúng tâm lí như “Kinh nghiệm làm việc của em là gì?”, “Em đã từng đi làm ở đâu chưa?”, “Em còn câu hỏi gì nữa không?”… nhưng chưa trúng đau nhất bằng câu hỏi “Em đề nghị mức lương bao nhiêu?”.

Đối với những người mới ra trường, hoặc đi xin việc lần đầu, câu khó trả lời nhất là “Em đề nghị mức lương bao nhiêu?” Vì sao lại khó vậy? Bởi chúng ta chưa đi làm bao giờ, nên không nắm được mặt bằng chung mức lương trong ngành nghề, thành ra không biết đề xuất bao nhiêu là đủ. Nhiều quá thì sợ người ta không biết đề xuất bao nhiêu là đủ. Nhiều quá thì sợ người ta không chọn mình làm, ít quá thì sợ mình bị thiệt thòi.

Tôi cũng phải thừa nhận câu hỏi này dễ mất điểm. Mức lương tùy vào số lượng người làm, cơ sở vật chất với kinh phí và doanh thu từ doanh nghiệp. Đây là yếu tố khách quan phải nắm bắt được để hiểu được mức độ cạnh tranh trong thị trường lao động khắc nghiệt đến mức nào. Yếu tố chủ quan thì vẫn xét về thái độ với năng lực của bạn ra sao, cho nên doanh nghiệp mới tăng lương cho những người có tài năng nổi trội.

Có công kiên trì thì có ngày gặt hái được quả ngọt, nên là các bạn đừng vội nói về độ ít nhiều mức lương. Thay vào đó các bạn hãy trả lời thế này: “Mức lương em mong muốn là mức lương hoàn toàn xứng đáng với những gì em nỗ lực.” Đơn giản thôi, vì muốn được hưởng thụ thì phải làm việc đã, trau dồi tiềm năng nhiều hơn. Bởi tự mình trở thành bậc thầy hướng dẫn chính mình thì bạn đã chứng minh được sự tự chủ của mình trong khâu việc làm.

Nhắc lại lần nữa: mức lương bạn mong muốn là định nghĩa khác của mức lương xứng đáng với nỗ lực bạn bỏ ra.

Càng nhận thức rõ rệt mồ hôi và nước mắt của người đi làm, bạn càng biết mình cần làm gì để thăng tiến trong công việc. Hãy nhớ, người tuyển dụng cũng từng có thời làm nhân viên, để trở thành trưởng phòng thì họ phải thể hiện tài năng hết mình xứng đáng với vị thế ấy.

Nỗ lực thêm một chút sẽ nói ít đi một câu nhờ vả. Nếu không thử cố gắng, bạn sẽ không bao giờ biết được mình vĩ đại như thế nào.

Điều cuối cùng tôi muốn nói với các bạn: đừng vì nhiều tiền mà làm trái ngành, đừng sống theo mong ước của bố mẹ hoặc người ta. Đúng thật, chẳng có điều luật nào bảo thế, với lại, mình sống cho mình mà. Dù là công việc lao công, bồi bàn… nó vẫn là công việc bạn đang làm, biết đâu đem lại cho bạn những giá trị tuyệt vời mà suy nghĩ về đồng tiền không thể đem đến được. Đi làm không phải để oai phong nở mày nở mặt với bạn bè, đi làm là để hiểu rõ muôn màu đa chiều cuộc sống, tăng thêm kinh nghiệm sống để vững bước bươn chải.

Không phải cứ ra trường là phải kiểm việc “ổn định”, lấy vợ/chồng, sinh con, mua nhà, mua ô tô – không có quy định nào yêu cầu một người phải như vậy cả. Đừng theo đuổi mục tiêu của người khác, hãy theo đuổi mục tiêu của chính mình. Khi nghĩ về tương lai, đừng nghĩ về công việc bạn sẽ làm có tên là gì, hãy nghĩ xem bạn đang theo đuổi giá trị gì, điều gì làm bạn vui, điều gì có thể làm để đóng góp cho xã hội.

Một khi bạn vui vì công việc mình đang làm, đó cũng là một trải nghiệm đáng nhớ thật tuyệt vời, phải không nào? Bạn hạnh phúc đặt hết tâm huyết làm nó, có thể không phải luôn luôn mang đến lợi nhuận cao nhưng ít ra cũng đủ để kiếm sống. Khi bạn được tuyển vào làm, bạn hãy biết ơn một điều rằng bạn còn may mắn hơn những đồng chí khác rất nhiều đấy. Chỉ cần nhớ rằng bạn thực sự yêu thích cái gì, bạn cứ theo đuổi nó.

Nếu bạn thích vẽ, hãy cứ vẽ. Tìm hiểu kỹ phần phác họa chân dung, kí họa, tổng thể các bố cục tông màu, và đừng quên là tận dụng nguồn cảm hứng vừa nảy ra trong đầu nhé, đây là may mắn hiếm có trong năng lực.

MUA SÁCH TRÊN TIKI

Lời kết

Cuốn sách Nhắm mắt bắt được việc là một trong những cuốn sách hữu dụng giúp giải tỏa áp lực tâm lí khi đi xin việc. Cứ đọc hết từng chương sách thì nỗi lo lắng được vơi đi phần nào, “nhắm mắt” là bạn thoát khỏi cảnh ăn không ngồi rồi và bắt đầu làm việc. Cuộc đời còn chông chênh lắm, nhưng tôi tin, có một công việc cũng đủ khẳng định là bạn có chỗ đứng bền vững rồi.

Chia sẻ suy nghĩ của bạn: