Những Người Khốn Khổ – Như Bản Tình Ca

Những người khốn khổ là tiểu thuyết của nhà văn Pháp – Victo Huygô. Tác phẩm được thai nghén từ năm 1829 và hoàn thành năm 1862. Giống như cái tên mà Huygô đã đặt cho đứa con tinh thần của mình, tác phẩm viết về những kiếp người khốn khổ trong xã hội Pháp (thế kỉ XIX). Nhưng tác phẩm không chỉ chất chứa những phận đời bất hạnh mà còn là một bài ca về tình người, tình yêu, tình mẫu tử…thể hiện những vẻ đẹp trong tâm hồn những con người bị xã hội vùi dập. Những người khốn khổ vừa chứa đựng một dung lượng hiện thực lớn, đồng thời vừa chứa đựng những triết lí sâu sắc, những rung cảm mãnh liệt về tình người, tình đời.

NHỮNG NGƯỜI KHỐN KHỔ – NHỮNG KIẾP NGƯỜI BẤT HẠNH

Huygô viết về những con người khốn khổ – những con người ấy là những mảng ghép cho xã hội nước Pháp lúc bấy giờ. Ở đó, người đọc sẽ gặp hình ảnh của những oan khiên, tù tội, của những bắt bớ hành hạ người, của những đau đớn, mất mát,…

Đó là cuộc sống khổ cực của những người nghèo khổ dưới đáy xã hội như Giang Van giang, như Phrang tin hay Codet,…họ đều chung số phận “khốn khổ” giữa những đày ải của cường quyền, gánh chịu những bất hạnh mà cuộc sống đem đến.

Soi vào cuộc đời của Jăng Vanjăng, một người thợ xén cây, vì ăn trộm một mẩu bánh mì cho những đứa cháu đói lay lắt mà phải ngồi tù đến 19 năm. Khi ra tù, mang chiếc thẻ thông hành màu vàng, anh bị xua đuổi, bị đối xử bất công, bị đẩy vào vòng oan khiên. Nhân vật của chúng ta không hề có cơ hội để làm lại, để thay đổi cuộc sống. Trở thành ông chủ, trở thành thị trưởng nhưng cuối cùng vẫn bị bắt bớ vì đã từng là “tù khổ sai”, rồi sau đó sống trong những ngày chốn chạy và chết trong sự cô độc.

Đó là cuộc đời của Făngtin – một cô gái nông thôn xinh đẹp, thuần khiết nhưng lại bị lừa khi trao tình yêu không đúng chỗ. Bị xã hội dẫm đạp, thậm chí cô không đủ điều kiện nuôi con của mình, phải gửi nhờ người khác. Người mẹ ấy đã chịu mọi khổ sở, nếm đủ mùi tủi nhục để con mình có được cuộc sống ấm yên như những đứa trẻ khác. Trong hoàn cảnh cùng cực, Făngtin đã phải bán tóc, bán răng, và trở thành gái mại dâm,…cốt để kiếm tiền, để gửi những đồng tiền ít ỏi về nuôi con.

Hình ảnh một cô gái gầy yếu, bệnh tật, chống trọi với cơn bão tuyết trên đường, bị vùi dập tàn bạo khiến người đọc không khỏi xót xa đau đớn cho số kiếp của con người. Făngtin chính là hiện thân của khổ đau, hiện thân của những bất hạnh trong cuộc đời. Trong những giây phút cuối cùng trên giường bệnh, ước muốn duy nhất của cô là được gặp con gái mình nhưng điều ước ấy cũng không thực hiện được bởi bàn tay Giave. Người mẹ ấy đã sống trong sự bất hạnh và ra đi trong nỗi khốn khổ, đau đớn.

Côzet- cánh chim non nhỏ bé, ngay từ khi sinh ra cũng đã rơi vào bất hạnh. Côzet không có nổi một mái ấm gia đình, không được săn sóc yêu thương, không có nổi một món đồ chơi, không cả một lần được nũng nịu,…bởi vì em chỉ có một mình, đơn độc; bởi vì chưa một lần em được gặp mẹ của mình. Tuổi thơ của em là những đòn roi, những bất công, những tàn ác mà cha mẹ nuôi trút lên tấm lưng em.

Hình ảnh một cô bé quần áo rách tả tơi, da thịt tím bầm vì rét, làm việc đến mức lao lực chắc hẳn khiến trái tim của chúng ta đau đớn. Em phải đi lấy nước giữa rừng trong đêm đông bão tuyết, đan tất cho con nhà chủ còn mình thì đi chân đất. Bị thiếu thốn, bị hành hạ nên lúc nào em cũng “run lẩy bẩy, lúc nào cũng sợ sệt, giật mình”.

Nhưng, điều bất hạnh lớn nhất của Côzet chính là không có mẹ ở bên, chính là em không được cảm nhận tình mẫu tử, không hề được biết rằng mẹ đã thương yêu em như thế nào. Côzet cũng là kiếp người khố khổ ấy, nhưng em đáng thương hơn bởi em như một cánh chim non chưa kịp bay lên trời đã bị bão táp cuộc đời làm cho gãy cánh. Và nói như Huygô, em giống như một con sơ ca “không bao giờ hót”

Với một tác phẩm có dung lượng lớn, còn rất nhiều, rất nhiều những mảnh đời khác nhau, còn rất nhiều những đau đớn, bất hạnh được nhà văn phơi bày trên trang viết. Nói như Huygô:

“Có một thời điểm, khi ấy những con người bất hạnh và những kẻ tủi nhục sẽ kết hợp lại và gây hoang mang bởi một cụm từ duy nhất, một cụm từ đáng gờm – Những người khốn khổ”

Thấm từng câu, ngẫm nghĩ về cuộc đời của từng nhân vật, chúng ta không chỉ thấy những khổ đau, mà hơn nữa, chúng ta còn ghê sợ trước cái xấu, cái ác đẩy con người vào những bất hạnh, bi kịch không lối thoát.

Có thể nói, Những người khốn khổ là bản cáo trạng xã hội tư sản với cả một mạng lưới luật pháp, tòa án, nhà tù, quân lính, cảnh sát, những kẻ giàu sang, những tên lưu manh,…Chính xã hội ấy là nguyên nhân dẫn đến những cảnh đau lòng, những cuộc đời khốn khổ. Bức tranh xã hội pháp trong thế kỉ XIX trở nên chân thực hơn, toàn diện hơn dưới ngòi bút của Victo Huygô.

NHỮNG NGƯỜI KHỐN KHỔ – BÀI CA CỦA TÌNH YÊU THƯƠNG

Viết về cái xấu, cái ác trong xã hội, nhưng Huygô đã không quên khai thác vẻ đẹp của con người. Dưới ngòi bút của ông, những con người trong xã hội bị vùi dập hiện ra với nhiều vẻ đẹp tâm hồn. Nhưng có lẽ, triết lí mà ông theo đuổi và gửi gắm trong tác phẩm của mình đó chính là lẽ sống tình thương. Tác phẩm chính là bài ca về tình thương yêu giữa con người với con người.

Jăng Vanjăng chính là biểu tượng đẹp đẽ cho lẽ sống tình thương. Một con người mải mê chạy theo lối sống tình thương. Một con người sẵn sàng đánh đổi tất cả để sống vì người khác, sống cho người khác. Vì tình thương yêu dành cho những đứa cháu nhỏ, anh đã ăn cắp một mẩu bánh mì để các cháu qua được cơn đói lòng và phải đánh đổi bằng 19 năm tù.

Sau này, khi cuộc sống quá nhiều đau đớn và bi kịch những anh vẫn chọn lối sống đẹp đẽ ấy: sống vì người khác. Và lẽ sống ấy được thể hiện rõ nhất khi Jăng Vanjăng  gặp  Făngtin – một người mẹ bất hạnh. Khi hiểu nỗi đau của người phụ nữ ấy, Jăng Vanjăng  đã hứa sẽ đưa con gái trở về cho chị. Thậm chí khi phải vào tù vì cứu người khác, thì Jăng Vanjăng  vẫn cố gắng thực hiện lời hứa của mình.

Ông đã trốn khỏi ngục tù, đón Côzet khỏi tay Tênacđiê  và chăm sóc cô bé trong suốt mười năm trời bằng tình thương yêu sâu sắc của cả người cha và người mẹ. Suốt cuộc đời mình, Jăng Vanjăng đã luôn hướng thiện. Ông luôn dành tình cảm đẹp đẽ nhất cho những người xung quanh mình. Và Jăng Vanjăng  chính là hiện thân cho một chân lí vĩnh cửu: “Trên đời, chỉ cần có một điều ấy thôi, đó là thương yêu nhau”.

Quả thực, từ đầu đến cuối câu chuyện, khi đã trải qua bao nhiêu chuyện đau lòng, khi phải chứng kiến quá nhiều mảnh đời bất hạnh, nhưng người đọc vẫn thấm thía những lời nhắn nhủ:

“Con có thể cho tặng chẳng cần có lòng yêu thương những không cách gì có thể yêu mà không trao đi. Các hành vi yêu thương dào dạt thể hiện từ những hành vi tử tế, nhỏ bé được thực hiện thường xuyên. Lòng tha thứ của chúng ta gia tăng theo mức độ chúng ta yêu thương. Yêu tức là biết rằng ngay cả khi con chỉ có một mình con cũng sẽ không bao giờ đơn độc lần nữa, và niềm hạnh phúc lớn lao trong đời, ấy là tin chắc rằng mình được yêu thương – được yêu thương vì bản thân chúng ta và thậm chí là được yêu thương mà không màng đến chúng ta là ai hay người như thế nào?”

Và đó chính là yêu thương!

NHỮNG NGƯỜI KHỐN KHỔ – BÀI CA VỀ TÌNH MẪU TỬ THIÊNG LIÊNG

Vẫn là câu chuyện về tình yêu thương  nhưng ở một khía cạnh khác, nó được bộc lộ một cách đủ đầy, trọn vẹn hơn trong tình mẫu tử. Những câu chuyện về sự hi sinh của người mẹ hi sinh cho con cái không hiếm, nhưng cuộc đời của Făngtin đã khiến người đọc rơi nước mắt ngay trên những trang sách. Người ta bắt gặp ở đấy hình ảnh của một cô gái ngây thơ, trong sáng, thánh thiện. Người ta thấy ở cô một tình yêu cuồng nhiệt và trọn vẹn. Và người ta cũng thấy sự bội bạc trong tình yêu…

Cái giá phải trả cho sự ngây thơ trong sáng chính là hành trình làm mẹ của Făngtin. Cô mất việc, thân gái một mình ở thành phố khiến cô rơi vào cảnh lao đao. Đứa con sinh ra không biết mặt cha và không được chăm sóc bởi bàn tay mẹ bởi Făngtin phải gửi con ở nhà Tênacđiê để kiếm tiền nuôi con. Bị xã hội ruồng rẫy, cô mất việc. Cuộc đời cô rơi vào vực thẳm. Cô đã phải bán tóc, bán răng và cuối cùng phải tự nhủ “đành bán nốt vậy” và làm gái điếm để lấy tiền nuôi con. Người phụ nữ ấy, dù phải rơi vào bất hạnh đến cùng cực nhưng vẫn luôn dành những điều tốt đẹp nhất cho con của mình. Người phụ nữ ấy đã hi sinh tất cả vì đứa con của mình.

Có thể, bất kì người mẹ nào cũng hi sinh vì con, nhưng ở trong kiếp người khốn khổ như Făngtin, sự hi sinh ấy trở nên đẹp đẽ hơn, cao cả hơn. Sự bi thảm trong số kiếp, sự đau đớn nghiệt ngã trong cuộc đời khiến tình yêu của cô dành cho con trở nên lớn lao hơn, cao cả hơn và vĩnh hằng hơn.

MUA SÁCH TRÊN TIKI

NHỮNG NGƯỜI KHỐN KHỔ – BÀI CA TÌNH YÊU

Đó là câu chuyện tình yêu vô cùng lãng mạn giữa Côzet và Mariuyx. Họ si mê nhau ngay từ lần gặp đầu tiên, và họ đến với nhau như một sự sắp đặt của số phận:

“Cô không hỏi anh, ngay cả việc anh đã xoay xở ra sao và tìm được chỗ nào để vào được trong vườn, cô cũng không nghĩ tới. Dường như với cô, anh có mặt ở đó là chuyện hết sức tự nhiên…Sau khi hai người họ đã nói xong, đã kể cho nhau nghe mọi chuyện, cô ngả đầu lên vai anh rồi hỏi: “Anh tên gì?” “Mariuyx” anh đáp. “Còn em?”, “Em tên là Côzet”.

Họ đã bên nhau, đã vì nhau, đã hi sinh cho nhau. Họ chính là minh chứng đẹp đẽ nhất cho giá trị nhân bản của tình yêu.

Là nhà văn lãng mạn, khi xây dựng những mối tình đẹp đẽ, Huygo đã không quên để họ trải qua những sóng gió, trắc trở nhưng cuối cùng họ có thể ở bên nhau, có thể nắm tay nhau trong một cái kết tròn đầy, mĩ mãn.

Không chỉ xây dựng mối tình giữa Cozet và Marius, Huygô còn khéo léo xây dựng một mối tình đơn phương, chất chứa đầy éo le của Eponine với Mariuyx. Cô không nhận được tình cảm của người mình yêu thương, thậm chí cô luôn phải đau khổ trong mối tình ấy.  Nhưng vì muốn người yêu vui, muốn nhìn thấy Mariuyx được hạnh phúc, cô đã sẵn sàng hi sinh bản thân vì tình yêu của Mariuyx. Cuối cùng, cô đã đỡ một viên đạn cho anh và nhường quyền hạnh phúc cho những người còn lại.

Ở những mối tình ấy, dù hạnh phúc hay đớn đâu, nhưng Huy gô đã giúp người đọc nhìn thấu vào bản chất của tình yêu. Đó là những triết lí vô cùng sâu sắc:

Yêu hoặc được yêu, thế là đủ. Đừng đòi hỏi gì thêm nữa”

“Em đau bởi em yêu thì thậm chí em còn yêu nhiều hơn nữa. Chết vì yêu tức là sống vì yêu”.

Cuối cùng, người đọc luôn tin rằng “Niềm hạnh phúc to lớn trong đời, ấy là tin rằng mình được yêu”, rằng “Nếu chẳng có ai được yêu thương, mặt trời sẽ tắt lụi”.

Những người khốn khổ quả thực là một tuyệt tác của văn học. Cho đến nay, tác phẩm vẫn chứa đựng những giá trị sâu sắc. Mỗi bạn đọc sẽ có một cách tiếp cận, sẽ có một góc nhìn riêng về tác phẩm. Nhưng riêng tôi, điều sâu sắc và cốt lõi nhất là: con người có thể rơi vào bi kịch, chịu đựng những đắng cay, những khốn khổ nhưng tuyệt đối không được mất đi tình yêu thương. Hay nói chính xác nhất, cuốn sách chính là bản tình ca đẹp đẽ nhất dành cho con người.

Chia sẻ suy nghĩ của bạn: