Ở quán cà phê của tuổi trẻ lạc lối – Hành trình làm bạn với cô đơn

Dạo gần đây, tôi hay tìm đọc những cuốn sách về tuổi trẻ, về tuổi thanh xuân. Vâng, đó là lứa tuổi đẹp nhất của con người thế nên phần lớn những cuốn sách viết cho tuổi trẻ đều là những trang viết đầy nhiệt huyết với những ước mơ cháy bỏng, với những khát vọng lớn lao, với những quyết tâm mãnh liệt,… Nhưng khi lang thang vào một hiệu sách khá nhỏ, khi vào giữa dãy sách “Tiểu thuyết văn học”, cũng không có ý định chọn cuốn sách nào thì tình cờ một cuốn sách tối màu, như màu cà phê nằm ở cuối kệ níu tôi. Ở quán cà phê của tuổi trẻ lạc lối – tôi bị hút ngay bởi nhan đề, thích quán cà phê và băn khoăn về “tuổi trẻ lạc lối”. Gam màu trầm của cuốn sách như đồng điệu với cái trạng thái trầm buồn của tôi trong một ngày mưa. Và tôi chọn nó, duy nhất!

“Ở lưng chừng cuộc đời thực sống, quanh ta phủ xuống một tấm màn u sầu tăm tối, nó được diễn tả bằng bao lời lẽ nhạo báng và buồn thiu, ở quán cà phê của tuổi trẻ lạc lối” (GUY DEBORD)

Đó là lời đề từ của cuốn sách Ở quán cà phê của tuổi trẻ lạc lối. Một lời đề từ cũng trầm, buồn như những mảng kí ức cô đơn trong tác phẩm. Để rồi, khi gấp cuốn sách lại, người ta vẫn hoang hoải với những nỗi niềm, với sự chông chênh, u tối, thiếu hụt,…và băn khoăn: Chúng ta có lạc lối ngay trong chính cuộc đời của mình?

Câu chuyện được lấy bối cảnh từ quán cà phê đặc biệt – quán cà phê Le Condé. Quán cà phê như một bến đỗ, như một thỏi nam châm hút những người cô đơn đến gần nhau. Họ đến “như thể muốn chạy trốn một điều gì đó”, họ đến để cảm thấy mình tồn tại, họ đến không chỉ để uống cà phê,…Họ là những người rất trẻ tuổi, khoảng từ mười chín đế hai mươi lăm. Họ quy tụ về đây không chỉ là để thưởng thức một món đồ uống nào đó. Nhưng tại sao tất cả họ lại tìm đến quán cà phê ấy? Có lẽ, ở đó họ cảm thấy sự tồn tại của chính mình, để lẩn tránh khỏi những u ám của cuộc đời ngoài kia. Và họ đã để lại tuổi trẻ của mình ở đó, một tuổi trẻ không có phương hướng như cậu sinh viên Trường Mỏ, một tuổi trẻ cô đơn, lạc lõng như Louki, …

Bà chủ quán cà phê nói: “Tôi ấy mà, người tôi thích nhất là Louki”. Louki không phải là tên thật, đó là cái biệt danh mà một vị khách khác của quán đặt tên cho cô. Louki chính là Jacqueline. Và trong câu chuyện này, Louki chính là nhân vật chính trong cả 4 điểm nhìn của: chàng sinh viên trường mỏ, của thám tử, người tình của Louki và chính Louki tự kể về mình. Ở mỗi lời kể, chúng ta có cơ hội nhìn sâu hơn vào cuộc đời của Louki và sự lạc lõng của mỗi người trong chính thế giới của họ.

LỜI KỂ CỦA CẬU SINH VIÊN TRƯỜNG MỎ

Tôi quan tâm đến hai vấn đề mà anh ta đặt ra: về Louki và về chính cậu.

Cậu sinh viên là một khách quen của quán cà phê. Cậu hay lui tới đó, cũng giống như những vị khách khác, đó nơi mà cậu để lại một phần tuổi trẻ của mình trong đó.

Trong quán cà phê ấy, cậu sinh viên đặc biệt chú ý đến Louki: “Lúc nào nàng cũng chọn cái bàn ở cuối căn phòng nhỏ”, “thấy nàng một mình, tận trong góc phòng, ở nơi chẳng một ai buồn để ý đến nàng”. Vị trí ngồi ấy như một góc khuất để Louki ẩn mình, như để tìm một chỗ trú thân. Cô muốn ngồi đó để ngắm nhìn cuộc sống, hay để làm bạn với cô đơn?

Cậu sinh viên dõi theo tất cả những biểu hiện, hành động, thậm chí lịch trình của Louki và cố tìm câu trả lời cho mình về một cô gái đặc biệt như Louki.  Louki trở thành mối quan tâm của nhiều người, nhưng chính cậu sinh viên ấy đã phát hiện ra:

“Quả vậy, càng suy nghĩ, tôi càng thấy rõ ấn tượng ban đầu của mình: nàng ẩn náu ở đây, tại quán Le Condé, như thể muốn chạy trốn điều gì đó, đào thoát một mối nguy”.

Đó là tâm thức của một kẻ cô đơn. Cậu sinh viên đã xây dựng hình ảnh của một Louki đơn độc, lạc lõng và tìm đến quán cà phê như một sự trú ẩn cuối cùng của mình trong những ngày tuổi trẻ.

Còn với bản thân cậu:

“Với tôi, quán Le Condé là một chốn trú ẩn khỏi những thứ gì mà tôi mường tượng là u ám của cuộc đời. Hẳn rồi sẽ có một phần con người tôi – cái phần tốt đẹp nhất – tới một ngày tôi buộc phải để lại đó”

Và Le Condé chính là nơi để cậu sinh viên trú ngụ trong tuổi thanh xuân. Bởi lẽ, cậu cảm thấy nhàm chán mọi thứ, cậu không tìm thấy ý nghĩa trong ngôi trường của mình, cậu lạc lõng trong tuổi trẻ của mình. Đã nhiều lần, cậu băn khoăn về ngôi Trường Mỏ. Cậu đã từng mong muốn người ta khuyên cậu hãy bỏ ngôi trường đó. Và cho đến cuối truyện, câu hỏi ấy vẫn cứ vang lên trong những năm tháng tuổi trẻ:

“Các bạn nghĩ tôi nên ở lại đó không?”

Đó là câu hỏi của một chàng thanh niên ý thức rõ nhất về sự vô nghĩa trong ngôi trường mà mình chọn. Cậu ta lạc lối trong chính tuổi trẻ của mình.

CÂU CHUYỆN CỦA THÁM TỬ

Anh ta kể câu chuyện của chính mình khi nhận công việc từ ông Choureau – chồng của Louki.

Anh ta là một thám tử có tài, một người có khả năng đặc biệt, và một thám tử làm việc rất chuyên nghiệp. Nhưng, khi nhận nhiệm vụ về cô gái Louki, anh ta đã không tìm thấy ý nghĩa trong công việc của mình nữa. Tôi cảm nhận được sự ngán ngẩm, chán chường của anh ta . Và kết thúc cho công việc ấy: “Jean – Pierre Choureau hẳn rồi sẽ mệt mỏi. Tôi sẽ còn trả lời hắn qua vài lần điện thoại, cung cấp cho hắn vài điều mơ hồ – toàn dối trá, dĩ nhiên”. Và anh ta LẠC LỐI TRONG CÔNG VIỆC CỦA MÌNH

Xoay quanh lời kể của thám tử, chúng ta thấy mảnh cô đơn trong cuộc sống của Louki. Cô kết hôn không phải vì tình yêu. Trong những năm tháng sống cùng chồng cô chưa hề cảm thấy hạnh phúc. Cô phải che giấu thân phận của mình. Và người chồng ấy tuyệt nhiên không biết một chút thông tin gì về vợ, chỉ có một tâm ảnh duy nhất của cô khi cô chụp ảnh làm hộ chiếu. Họ không ngủ cùng giường. Họ không quan tâm đến cảm xúc của nhau. Cuộc hôn nhân ấy đơn giản chỉ là làm cho “đúng thủ tục” và người chồng kia luôn cố thuyết phục thám tử:

Chúng tôi đang cố tạo ra mối liên hệ…”

Cố tạo ra mối liên hệ trong hôn nhân ư? Điều đó quả thực nực cười? Điều đó cũng thật đau đớn. Họ trở nên xa lạ trong chính cuộc hôn nhân của họ. Ta hiểu vì sao Louki không muốn quay trở về căn nhà đó nữa. Ta hiểu vì sao cô ấy muốn trốn chạy. Bởi lẽ, Louki LẠC LỐI TRONG CHÍNH CUỘC HÔN NHÂN CỦA MÌNH.

LOUKI KỂ CHUYỆN ĐỜI MÌNH

Tôi nghĩ, đó là những trang viết buồn bã và ảm đạm nhất của cuốn tiểu thuyết. Một cô gái 15 tuổi, hàng đêm lang thang ngoài phố, tự bước vào một cuộc hôn nhân không tình yêu, bước chân vào cuộc sống sa đà với “tuyết” – một thứ ma túy,…

Louki là hình ảnh luôn ám ảnh tôi. Louki có một gia đình, thực ra là có một người mẹ. Nhưng Louki  LẠC LÕNG TRONG CHÍNH GIA ĐÌNH CỦA MÌNH. Bởi lẽ, Louki luôn phải ở một mình, giữa cô và mẹ hoàn toàn không có một sự liên kết nào cả. Thậm chí, ngay cả khi Louki bị cảnh sát bắt, người mẹ ấy cũng không hề có một động thái nào cả, không quát nạt, không trách mắng, bà nhìn con gái mình với một cái nhìn “thật trong và xa vắng”. Bởi thế, đứa trẻ ấy cô đơn trong chính ngôi nhà của mình.

Louki luôn là một đúa trẻ đơn độc. Cô không hiểu về gia đình mình. Khi được hỏi, thông tin về người mẹ chỉ là “mẹ tôi xuất thân từ một ngôi làng vùng Sologne”, “Tôi không biết bố tôi là ai”“Chúng tôi không còn gốc rễ nữa rồi”…Ở giữa thành phố xa lạ, cô bé mười lăm tuổi ấy chỉ có một mình và một mình. Thậm chí, cô thèm cảm giác có người lắng nghe mình:

“Tôi chưa từng nói chuyện được với một ai. Thật nhẹ bỗng biết bao khi tất cả những từ đó chui ra khỏi miệng…”

Thậm chí, có lúc cô bé ấy đã ao ước ngài cảnh sát đã bắt cô:

“Tôi những muốn ông ta đứng rình cả đêm trước nhà, cả đêm ấy và những đêm tiếp sau nữa, như một người lính gác, hay đúng hơn là một thiên thần hộ mệnh trông chừng cho tôi”

Đó là tâm thế cô đơn đến tội nghiệp của Louki. Cô không có một gia đình đúng nghĩa đến nỗi cô thèm sự quan tâm từ những người xa lạ. Bởi lẽ Louki hiểu rõ hơn ai hết, rằng “kể từ nay mình chỉ dựa được vào chính mình, không còn biết trông đợi vào đâu nữa”. Cô đã từng lạc lõng trong ngôi nhà của mình, và lạc lõng trong chính thành phố của mình.

Thực ra, lúc đầu tôi rất băn khoăn: Tại sao Louki lại thích đi lang thang trên những con phố? Tại sao Louki lại lang thang về đêm? Nhưng khi đi qua cuộc đời cô, tôi hiểu đó là trạng thái của sự cô đơn, trống trải. Đó là hình ảnh của một con người đơn độc, không biết đi về đâu, không biết tìm điều gì trong cuộc sống. Cái cách cô đi lang thang, cách cô tìm đến quán cà phê La Condé chính là tiếng nói của tâm thế CÔ ĐƠN của một cô gái lạc lối trong chính cuộc đời mình.

LỜI KỂ CỦA NGƯỜI YÊU LOUKI

Họ là người tình. Nhưng rồi thì chàng trai ấy cũng chẳng hiểu điều gì về bạn gái mình.

Họ lang thang trên những khu phố, họ chọn sống ở những “vùng trung tính” như một miền lãng quên của cuộc đời “Những nơi trú chân không yêu cầu khai báo thân nhân và là nơi có thể ẩn trốn”.

Và Louki chọn cái chết: “Xong rồi, để mặc đi”.

Đó là một câu kết đau đớn như sự buông bỏ cho số phận mình. Trong mối tình ấy, Louki vẫn tiếp tục lạc lối và cô chọn cách tử tử để khép lại tất cả những ngày tháng tuổi trẻ hoang hoải, cô đơn, trống trải.

Ở quán cà phê của tuổi trẻ lạc lối của Patrick Modiano là một câu chuyện buồn, buồn từ những mảng ghép kí ức vụn rời trong đó. Nhìn đâu cũng thấy những cô đơn, trống trải, nhìn đâu cũng thấy sự LẠC LỐI của tuổi trẻ…Patrick Modiano đã mở lối cho chúng ta đi vào phần sâu thẳm nhất trong tâm hồn của những người trẻ và để ta đối thoại với chính mình, với cả tuổi trẻ mà mình đã đi qua.

Chia sẻ suy nghĩ của bạn: