“Con chim phụng cuối cùng”: Khi lịch sử Việt mang gương mặt người đàn bà

Lịch sử!

Mỗi khi bàn về lịch sử, người ta thường nhớ đến vua chúa nọ, tướng quân kia, người đàn ông, dù thắng hay bại, dù huy hoàng hay sụp đổ vẫn luôn được lịch sử nhớ mặt điểm tên. Nhưng cũng là lịch sử, bóng dáng người phụ nữ lại chỉ được vài đôi câu.

Lịch sử… thường hay bỏ quên những người phụ nữ. Nguyễn Thị Kim Hoà thì không, cô đã đưa những phi tần, công nữ xưa quay ngược, lật lại trang sử, bằng những câu chữ “khùng điên”, kể lại cuộc đời họ.

Nếu nói “Con chim phụng cuối cùng” là một bức tranh sống động thì chắc chắn chín câu chuyện trong đó là những gam màu vừa đủ để hoàn thành bức tranh đó.

Chín phần, chín số phận, họ là những người đàn bà khác nhau, đến từ những mốc thời gian khác nhau, tính cách khác nhau, ôm những mảnh hoạ khác nhau, sống cuộc đời khác nhau, nhưng họ có một điểm chung: Không có quyền quyết định cuộc sống mình muốn, hồi kết cho cuộc đời là những khúc ca bi ai.

Là nàng Tống Thái Phi Tống Thị Quyên, tuổi trẻ một lòng yêu thương chàng Cảnh, gả cho chàng, sinh cho chàng hai người con trai, hạnh phúc chưa đến đã phải tiễn đưa chàng. Hai mươi ba năm goá phụ cằn cỗi, “Trăng Đắm” tại sao không tưới lên người nàng những yêu thương, che chở, lại để cho người đời kia phỉ nhổ nàng hai từ “dâm phụ”.

“Trời dưới đất trên
Rồng cặn cá lên
Thế sự đảo điên
Con trai lấy mẹ…”

Nàng có gì, lầu son gác tía chưa kịp hưởng đã phải sống kiếp đơn côi?

Nàng có gì, tháng tháng năm năm nuôi con đằng đẵng, chưa được báo hiếu đã bị ép tội tư thông con ruột?

Nàng có gì, gương mặt Đức Mẹ ấy chìm trong biển nước. Nàng, bị thả trôi sông.

Liệu trăng có chiếu sáng chữa lành trái tim đầy vết thương của nàng? Liệu nước có ôm ấp xoá đi những dung tục trần gian đã hắt lên người nàng? Để nàng lại trở về làm cô dâu ngày cưới bên chàng Cảnh… “Địa vị, quyền lực. Có thiết tha gì đâu. Một giấc mộng hoang đường.”

Là nàng, công chúa Việt, nàng thân hình con trẻ nhưng gương mặt hằn dầy những lớp son phấn, mười một tuổi, đôi chân nàng thèm khát đặt lên những cành cây cao, nhưng lại phải dính liền với khung cửi. Mẹ nàng ngày ngày ngóng chờ vua cha, nàng chỉ có thể miệt mài dệt vải, để đổi lại cái xoa đầu của cha, đổi lại nụ cười của mẹ. Phận trời ban cho nàng cái danh công chúa, ban cho nàng ngậm thìa vàng, bơi trong nhung lụa từ nhỏ, nhưng nàng phải đổi lại một tương lai đã định sẵn. Hoà thân. Tương lai của nàng, “lụa trôi giữa sông”.

Nàng định không yêu, nhưng rồi nàng gặp tướng quân Lý Dũng, nàng chết mê đôi bàn tay cứu nàng khi nàng sảy chân ngã xuống hồ, nàng mong nhớ gương mặt sạm đen bụi đất sa trường, nàng luồn kim se chỉ, may chiếc áo đầu tiên cho chàng, đổi lại đôi vai quỳ sụp dưới chân nàng: “Thần bạo gan xin công chúa, xin người kiềm lòng nữ nhi thường tình. Xin nghĩ đến Thánh thượng, đến nước nhà, đến muôn dân,…” “Còn ai… Ai sẽ nghĩ cho ta?”

“Trăm mối dọc, chục mối ngang
Nửa vạn chín trăm chín mươi chín hàng,…”

Là nàng, Tống Thị. Cuộc đời nàng được kể lại dưới ánh nhìn của người đàn ông vì yêu nàng mà tha hương nơi đất khách. Nhật Bản đã từng vẫy gọi hắn, nhưng hắn vẫn ở lại đây, lại đất Việt, vì hắn không nỡ bỏ lại người chủ nhân cũng là người đàn bà hắn yêu tha thiết. Hắn yêu nàng, từ năm hắn mười lăm tuổi. Khi đó nàng còn là một cô gái bé, ngây thơ, thuần khiết. “Nàng thích làm gió thình lìng chạy ùa ra từ một góc nhà, thích bất ngờ đứng lẳng lặng hàng giờ nghiêng tai nghe câu chuyện nào đó của những bông cau.”

Số phận dập dềnh đưa nàng thành bà goá, rồi để sống tiếp trong thế giới quyền hành thối nát, nàng phải bán mình, nàng bán mình cho Chúa. Nàng nói nàng phải dâm đãng mà vẫn nghiêm trang thục đức, nàng phải sống để bảo vệ đàn con thơ mồ côi cha, nàng là “vết hoa”. Nàng chẳng có ai cả, không nơi dựa dẫm, trừ tên hầu người Nhật yên lặng theo kiệu nàng mỗi đêm nàng vào phủ Chúa. Trái tim hắn, tình yêu của hắn, đau, bất lực, hèn mọn. Người hầu Nhật Bản yêu nàng, nhưng chỉ là một người Hầu.

Là nàng, công nữ Ngọc Khoa. Tác giả Nguyễn Thị Kim Hoà kể về nàng theo cách rất đặc biệt, hai thân phận, dùng thân phận này nói về thân phận kia. Tâm hồn nàng chia hai mảnh. Nàng là công nữ Việt, là con gái Chúa, nàng mang trên vai gánh nặng hoà bình dân tộc đến đất Chăm xa xôi. Nhưng nàng cũng là một người vợ, nàng sống trong sự yêu thương của vua Chăm hai mươi năm. Gió ở đất Chăm không bỏng rát như đất Việt, cũng giống như nàng Khoa sống cuộc sống ở đất Chăm thoải mái hơn ở đất Việt.

Ở đây nàng được làm một người vợ bình thường, chàng Gió cùng nàng trồng cây Hoà Bình. Thân phận công nữ Việt van cầu nàng đừng yêu chàng Gió. Nhưng nàng cũng đã yêu rồi, nàng yêu chàng từ những buổi sớm nàng áp tai lên ngực trần của chàng, lắng nghe âm thanh kỳ diệu nhất trần gian. Nàng chờ mãi ngày cây Hoà Bình ra hoa, nhưng thứ chờ nàng phía trước lại là chiến tranh dân tộc.

Chàng Gió yêu Khoa, nhưng chàng cũng yêu con dân của mình. Khoa yêu chàng Gió, nhưng trước khi là vợ chàng, Khoa còn cõng cả một quốc gia trên vai. Thế rồi chàng Gió tự tay chặt đứt cây Hoà Bình, chặt đứt tình nghĩa hai mươi năm với Khoa. Chàng tấn công Việt, nàng tự tay viết thư mật gửi về cho vua cha. Ngày chàng Gió chết, Khoa gửi mình vào miệng giếng, chiếc vòng ngọc nàng để lại, như ẩn như hiện bóng “Con chim phụng cuối cùng.”

Lịch sử, ngàn năm đằng đẵng, dưới gương mặt người đàn bà Việt, đau thương, phẫn uất, cam chịu cũng như không cam chịu, thứ chờ đợi họ đều là kết cục thảm thương.

Điều đặc biệt nhất của cuốn sách là lời văn của Nguyễn Thị Kim Hoà, trau truốt đấy, mượt mà đấy, văn thơ đấy nhưng đầy điên khùng. Cô như người nhạc công đàn lên những bản nhạc đau buồn nhất, cô điên cuồng cùng lời văn như điên cuồng trong bản nhạc, điên cuồng cùng họ, cùng những người phụ nữ, đến cuối cuộc đời họ, đến kết thúc.

Bài viết được đóng góp bởi tác giả Thục Quyên!

You May Also Like

About the Author: Cộng tác viên

Bài viết này được đóng góp bởi một cộng tác viên. Vui lòng xem thông tin chi tiết về tác giả trong bài viết. Tìm hiểu thêm về cách trở thành cộng tác viên tại đây .

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *