Đèn không hắt bóng – Tình yêu ở lại !

Đèn không hắt bóng của Watanabe Dzunichi được viết năm 1971. Câu chuyện lấy bối cảnh là một bệnh viện tư. Cuộc sống của một bác sĩ, mối quan hệ giữa các bác sĩ, mối quan hệ giữa bác sĩ và bệnh nhân,…được miêu tả một cách chân thực và thậm chí là trần trụi nhất. Câu chuyện không phải là sự ngợi ca về y đức, không phải là những lí thuyết về nghề y, về bổn phận của những người mặc áo blu trắng. Đơn giản, chỉ là một câu chuyện giản dị về cuộc sống của các y bác sĩ, qua đó phản ánh hiện thực khá trần trụi ở bệnh viện cũng như trong xã hội với những gì được coi là xấu xa, thấp hèn.

MUA SÁCH TRÊN TIKI

Đèn không hắt bóng – Đó là câu chuyện về bác sĩ Naoe – một con người đầy bí ẩn

Ấn tượng ban đầu về Naoe là một kẻ lạnh lùng, một bác sĩ giỏi nhưng không chuyên tâm với nghề nghiệp, một kẻ bị tha hoá về đạo đức khi quan hệ với hàng loạt người đàn bà xuất hiện trong cuộc đời của Naoe. Đã có lúc, Naoe khiến người đọc căm phẫn. Đã có lúc, Naoe khiến người đọc rơi vào trạng thái rối bời giữa hai phạm trù tốt – xấu, đúng – sai,…

Ở những trang viết đầu tiên của Đèn không hắt bóng, điều mà tác giả thể hiện là sự thật trần trụi về Naoe. Anh không phải là mẫu người lí tưởng, không phải là một chuẩn mực của y đức. Naoe chính là sự phản ánh đầy đủ nhất cho con người xã hội. Trong anh là hội tụ của tài năng và bản lĩnh. Anh là một bác sĩ có chuyên môn cao và say sưa khoa học, một con người sẵn sàng đối đầu với mọi chuyện một cách bình thản nhất.

Dõi theo cuộc đời của Naoe, ta chứng kiến những chuyện khá bất ngờ mà trước nay ta cứ nghĩ nó không thế xảy ra. Naoe đã tiến hành một cuộc “phẫu thuật giả” như một trò lừa với gia đình bệnh nhân. Quyết định ấy của anh khiến người đọc cảm thấy bức bối, thậm chí chính người trong chuyện – bác sĩ Kobashi cảm thấy phẫn nộ và đau khổ. Thế nhưng, chính cuộc phẫu thuật “vô ích” ấy đã thể hiện được bản lĩnh của một bác sĩ, Naoe đã chọn một cách thức khác – chữa bệnh tinh thần cho một bệnh nhân không còn cơ hội sống. Đó cũng chính là điều tốt đẹp mà Naoe mang đến cho bệnh nhân của mình.

Naoe là một bác sĩ trong bệnh viện tư. Cách hành xử của anh, những câu đối thoại tranh luận của anh với Kobashi đôi lúc khiến người đọc cảm thấy hình như ở vị bác sĩ này không có cái gọi là “lương tâm nghề nghiệp”. Naoe chữa cho tất cả những người có tiền, và chỉ cần có tiền cho nguồn kinh phí của bệnh viện. Anh đã từng chính tay rút kim truyền máu của một bệnh nhân không có tiền để chạy chữa.

Đến đây, người đọc cảm thấy bực bội, cảm thấy vô cùng tức giận. Thậm chí, trong tình huống ấy, bác sĩ Kobashi đã dùng lương của mình và tiếp tục điều trị cho bệnh nhân ấy, mặc lời khuyên của Naoe. Thế nhưng, khi bệnh nhân kia rời đi, số tiền của Koshiba không bao giờ được hoàn trả lại bởi anh ta đã bị một gã lưu manh lừa. Đến đây, người đọc nhận một chân lí – bác sĩ chỉ nên dùng tài năng của mình để chữa bệnh cứu người, anh ta không thể dùng tiền của mình để lo cho tất cả các bệnh nhân không có đủ tiền. 

Khác biệt với mọi người, Naoe chọn cuộc sống cô độc. Naoe đã không để ai bước chân vào cuộc đời mình. Anh dựng lên một bức tường vô hình để ngăn cách tất cả mọi người – kể cả với Noriko. Và chính bản thân Naoe cũng không nhận được sự thấu hiểu, cảm thông của những người xung quanh. Kobashi không phục anh trong cách hành xử, đối đãi với bệnh nhân ; những người phụ nữ bên cạnh anh giận hờn, trách móc vì cái cách anh lạnh lùng chà đạp lên tình cảm của họ, viện trưởng thấy được tài năng của anh nhưng lại đặt lợi ích kinh tế cao hơn,…

Bấy nhiêu những mối quan hệ đó cùng với sự “khép mình” khiến Naoe hoàn toàn cô độc. Giống như hình ảnh đèn không hắt bóng, anh chỉ có một mình, cô độc đi dần về phía cái chết, khước từ mọi chia sẻ từ mọi người – thậm chí cả Noriko, người đã dành cho anh một tình yêu trọn vẹn và duy nhất. 

Thế nhưng, chỉ khi bức màn bí mật được vén lên ở phần cuối chuyện, chúng ta mới thấy được đằng sau con người cô độc và lạnh lùng ấy là một người sẵn sàng hiến thân mình cho khoa học. Là một bác sĩ tài năng, Naoe đã nghiên cứu về một căn bệnh mà cho đến nay khoa học vẫn chưa tìm ra lời giải đáp: bệnh ung thư xương. Khi chính bản thân anh lại mắc phải căn bệnh ấy, anh đã dùng cơ thể mắc bệnh của mình làm một cuộc nghiên cứu, ghi chép diễn biến căn bệnh thật chi tiết trong lá thư tuyệt mệnh.

Anh đã nhờ đưa những ghi chép ấy cho phó giáo sư Sanda ở khoa phẫu thuật đại học, người đã đồng hành với Naoe trong cuộc nghiên cứu ấy. Quả thực, Naoe giống như ngọn đèn không hắt bóng, một ánh đèn chói lọi, bật sáng lâu nhất vài tiếng đồng hồ rồi tắt đi. Đèn ấy thầm lặng nhưng ánh sáng của nó đầy ý nghĩa.

Tuy nhiên, câu chuyện gây ấn tượng với người đọc không phải là lĩnh vực chuyên môn qua một bác sĩ giỏi. Điều gợi cho người đọc nhiều suy nghĩ nhất, đó chính là tình yêu của Noriko dành cho bác sĩ Naoe. Có lẽ, Noriko là người duy nhất được “chứng kiến” một phần nào đó trong cuộc đời của Naoe khi đã trải qua quá nhiều thương tổn do con người này mang lại. Norilo đã yêu một tình yêu mà ở đó chỉ có sự hi sinh.

Noriko đã yêu với một tình yêu mà lúc nào cô cũng cảm thấy chỉ có một mình mình trong tình yêu ấy. Cô mải miết chạy theo vị bác sĩ tài năng kia không phải bằng tình cảm đơn phương, bởi rất nhiều khi chính bản thân cô cảm nhận được tình cảm của Naoe dành cho mình. Thế nhưng, sau những phút giây ngắn ngủi như thế, cô vẫn lại cảm thấy chỉ có một mình.

Tình yêu của Noriko – một tình yêu đầy đau đớn

Trong bấy nhiêu năm yêu Naoe, chưa bao giờ Noriko dám công khai tình yêu của mình. Cuộc “hẹn hò” của họ chỉ là những giây phút chớp nhoáng, trao đổi nhanh với nhau vài câu trong bệnh viện, để tránh sự tò mò của những đồng nghiệp.

Tình yêu của họ là sự giấu giếm tất thảy, không có những cử chỉ yêu thương, không có những cái ôm ấm áp. Hình như tất cả những cái gì cần có cho một tình yêu thì Noriko đều không nhận được. Đau đớn hơn, chính cô vẫn phải chứng kiến hàng loạt mối quan hệ bất thường của Naoe với những người phụ nữ khác, từ vợ và con gái của viện trưởng, cô gái quán ba, cho đến nàng ca sĩ ngôi sao,.. Mỗi cuộc tình chớp nhoáng của bác sĩ Naoe giống như vết dao cứa vào trái tim của Noriko. Nhưng có lẽ, điều kiến cô đau đớn nhất chính là cô càng cố hiểu về Naoe thì hình như anh càng đẩy cô ra xa thêm, chưa bao giờ Noriko cảm nhận được người đàn ông ấy là của mình, thuộc về mình.

Nhưng không ít lần, Noriko cảm thấy đau đớn cho tình yêu ấy. Ngay cả khi nhận được một câu trả lời đầy đủ và trọn vẹn nhất cho tình yêu của mình qua bức thư mà Naoe gửi lại, ngay cả khi tình yêu đã được xác nhận thì cũng không tránh khỏi đau đớn – bởi Naoe đã không còn, cái còn lại chỉ là những hình ảnh đẹp đẽ về anh, những kỉ niệm về anh,…Noriko lặng bước một mình trên con đường tình yêu ấy!

Tình yêu của Noriko chính là sự hi sinh

Có lẽ rằng, chỉ khi cảm nhận những đau đớn mà Noriko phải trải qua, người ta mới thấy một cách đầy đủ và thấm thía nhất về một tình yêu chân thành, tự nguyện và dâng hiến, vị tha và hi sinh. Tình yêu của Noriko có cái gì đó nhẫn nhục thái quá đôi lúc khiến người đọc cảm giác vượt quá giới hạn của sự nhẫn nhục.

Tình yêu của Noriko âm thầm đến nỗi người ta không thể định hình đó có thực sự là tình yêu hay không. Và Noriko- con người tự nguyện bước theo tình yêu – chấp nhận cả những thiệt thòi ấy đã tin tưởng vào Naoe một cách vô điều kiện. Cô đã bước theo anh một cách vô điều kiện “Noriko xưa nay bao giờ cũng phục tùng ý muốn của Naoe : anh ta nói “trắng” thì cô nghĩ “trắng”, anh ta nói “đen” thì cô nghĩ “đen” và luôn đặt mình vào những tư cách của Naoe để suy nghĩ cho anh.

Có lẽ, chỉ có Noriko mới đủ can đảm để đến với một tình yêu như thế, để níu giữ một tình yêu như thế. Nhưng chính sự âm thầm dâng hiến cho tình yêu ấy của Noriko đã giúp Naoe vượt qua nhưng đau đớn, cân bằng cuộc sống cho anh.

Và tình yêu ấy là sự tuyệt vọng hay sự ươm mầm cho hạnh phúc?

Cái kết cuối cùng của câu chuyện – đau đớn khi Naoe ngạo nghễ chọn cho mình một cái chết và Noriko đau đớn sau mất mát ấy. Tuy nhiên, lần đầu tiên tất cả những gì về Naoe đã hiện ra trươc mặt Noriko qua bức thư mà anh để lại, tất cả những gì gọi là bí ẩn về Naoe bây giờ đã có câu trả lời chính đáng và trọn vẹn nhất.

Thế nhưng, điều đáng tiếc là Noriko  cũng như người đọc vẫn không thể có một câu trả lời rõ ràng : Naoe có thực sự yêu Noriko hay không ? Chỉ có những trải lòng về thái độ, cách ứng xử, chỉ có một câu kết cuối cùng rằng Noriko sẽ là người bạn cuối cùng trong cuộc đời của Naoe, là tấm gương mà Naoe soi vào để tìm thấy chính mình. Còn tình yêu ? Cả Noriko và người đọc sẽ đều không dám khẳng định, những sẽ có một tình yêu duy nhất, trọn vẹn mà Noriko dành cho Naoe. Và đứa con trong bụng Noriko sẽ là sự đền đáp cho tình yêu ấy!

Sợi dây xuyên suốt câu chuyện Đèn không hắt bóng chính là mối tình của bác sĩ Naoe và Noriko. Một mối tình khá đặc biệt, thậm chí là kì lạ nhưng đã gieo vào lòng người những suy ngẫm, những day dứt mà người ta không thể diễn đạt một cách đầy đủ nhất. Nhưng, đó là câu chuyện đẹp và buồn. Câu chuyện kết thúc, nhưng người ta vẫn mải mê chạy theo những ý nghĩ, vẫn mải miết với những giả thiết, và vẫn trở trăn với những suy tưởng về cuộc đời, về con người, về tình yêu…

Bài review Đèn không hắt bóng được đóng góp bởi Cộng tác viên Yen Nguyen Thi

Chia sẻ suy nghĩ của bạn: