Jên Erơ – Hành Trình Kiếm Tìm Hạnh Phúc

Kể từ khi ra đời (ngày 16 tháng 10 năm 1847) cuốn tiểu thuyết Jên Erơ của Charlotte Bronte đã nhận được những ý kiến trái chiều của độc giả bởi cuốn sách đã mang đến một luồng không khí mới cho xã hội nước Anh lúc bấy giờ. Người ta đón nhận nó trong sự ngỡ ngàng, người ta bàn cãi về nó, người ta tung hô nó, người ta chỉ trích nó,…nhưng cho đến bây giờ, sau hơn 150 năm cuốn sách vẫn giữ được vị trí của nó trong lòng của độc giả. Đây quả thực là cuốn tiểu thuyết nên đọc trong đời.

Jên Erơ – tôi gọi đây là cuốn sách gối đầu giường bởi những điều đặc biệt mà cuốn sách mang đến cho tôi. Ở cuốn sách, tôi đã gặp một cuộc đời, tôi đã thấy tâm tư ở đó, thấy giá trị vĩnh hằng, thấy tình người tỏa sáng, thấy những khao khát yêu thương, thấy sự mạnh mẽ kiên cường…qua hành trình tìm kiếm hạnh phúc của một người con gái bé nhỏ, bất hạnh nhưng giàu nghị lực – Jên Erơ.

NHỮNG BẤT HẠNH CUỘC ĐỜI

Ngay ở những trang viết đầu tiên, Saclôt Brônti đã chạm vào lòng trắc ẩn của bạn đọc bởi hình ảnh của một cô bé có số phận hẩm hiu, khi những bất hạnh của cuộc đời cứ lần lượt rơi xuống đôi vai nhỏ yếu và cuộc đời vốn đau thương của em.

Cha Jên Erơ mất sớm, sau đó một tháng sau mẹ cũng qua đời, cô bé trở thành một đứa trẻ mồ côi, trong tay không có một chút của cái nào. Cô bé được người cậu ruột mang về nuôi, người cậu ấy đã rất yêu thương cô, chăm sóc bảo vệ cô nhưng không lâu sau, cậu cũng qua đời, cô bé phải ở với mợ của mình – bà Rit. Vì lời hứa với người chồng quá cố, bà Rit nuôi nấng cô bé nhưng không phải bằng tình yêu mà bằng sự ghét bỏ. Chính vì vậy, những ngày tháng sống trong gia đình bà Rít là những chuỗi ngày vô cùng đau khổ, bất hạnh của cô bé. Cô bị ngược đãi, bị hắt hủi, bị đánh đập hành hạ bởi chính những đứa con của bà:

“Nó bắt nạt, hành hạ tôi không phải mỗi tuần đôi ba lần hay mỗi ngày vài bận. Cứ thường xuyên. Mỗi dây thần kinh của tôi đều khiếp sợ nó, mỗi đường gân thớ thịt trên xương tôi đều co lại mỗi khi nó đến gần”

Những tháng ngày cơ cực cứ đày đọa cô bé đến khổ sở. Đến nỗi, chỉ vì muốn đọc sách, cô cũng có thể bi con bà Rit đánh đến chảy máu. Để tự bảo vệ mình, cô bé bị nhốt vào phòng tối, chịu đói và khát, đến nỗi khiếp đảm tinh thần, “thần kinh suy nhược”.

Cô bé không có đồng minh. Cô bé hoàn toàn trơ trọi trong gia đình đó. Cô bé không có một chút địa vị nào, thậm chí còn không bằng người ở. Cảm giác, chưa bao giờ cô có một giây phút sống yên ổn và hạnh phúc. Đó là một tuổi thơ bất hạnh và cô độc. Sau này, khi nói đến tuổi thơ của mình, Jên Erơ vẫn nghĩ đó là vệt sám của quá khứ.

Những đau đớn mà cô bé phải gánh chịu đã hình thành lên một tinh thần phản kháng mãnh liệt. Cảm giác, lúc nào con chim non ấy cũng phải xù lông lên để tự bảo vệ mình. Jên nuôi lòng oán hận.Ý thức độc lập, không chịu luồn cúi đã sớm hình thành trong đầu óc Jên. Cô bé luôn tự đấu tranh để chống lại áp bức của những người xung quanh. Cô luôn sẵn sàng ném vào “ân nhân” của cô những lời lẽ cay độc:

“Bà nghĩ tôi là kẻ không có tình cảm và tôi có thể sống không cần đến tinh thương, không cần được đối xử tử tế, nhưng tôi không thể nào sống như vậy được, còn bà là người nhẫn tâm…Người ta cứ tưởng và là người phúc hậu, nhưng thực ra bà rất xấu và tàn ác. Chính bà là kẻ giả dối”

Những câu từ ấy thốt ra từ miệng một đứa trẻ, có thể bạn đọc sẽ nghĩ rằng đó là đứa trẻ hư – như quan điểm của tất cả thành viên trong gia đình bà Rit. Nhưng thực sự, nó được hình thành từ một môi trường quá bất công và tàn ác. Jên không phải là đứa trẻ hư láo, em muốn được mọi người yêu thương và yêu thương mọi người, nhưng không ai sưởi ấm trái tim của em cả.

Tất cả đều đẩy em ra khỏi thế giới của họ, ngược đãi em, tàn ác với em. Môi trường sống có vai trò vô cùng quan trọng đối với trẻ thơ để các em có thể phát triển một cách toàn diện nhất về tâm hồn và phẩm cách.

Phản kháng mãnh liệt, Jên phải rời khỏi gia đình bà Rit nhưng không phải là em được đến một nơi tốt đẹp hơn, hạnh phúc hơn. Thoát khỏi căn phòng tối, thoát khỏi một gia đình tàn nhẫn, em được đưa đến “trường” –giống như một trại tế bần, trại mồ côi. Ở đây những đứa trẻ phải chấp nhận cuộc sống khổ hạnh bởi phương pháp giáo dục là “không để cho chúng quen với sự xa hoa, dễ dãi, mà làm cho chúng quen với kham khổ, kiên nhân, không nghĩ đến bản thân”.

Vì thế, bữa ăn cũng trở nên vô cùng kinh khủng với “cái món ăn thật lợm giọng, cháo đã khê; khoai lại thói, tồi tệ như nhau”, “thức ăn đựng trong hai chậu thiếc lớn, bốc lên mùi nồng nặc. Món ăn hôm đó gồm khoai tây nhạt nhẽo với những miếng thịt ôi, nấu hổ lốn với nhau”.

Đó là cuộc sống của những đứa trẻ ở trại tế bần, ăn không đủ no, mặc không đủ ấm. Hàng ngày phải chịu đựng những định luật hà khắc khiến bản thân chúng không thể phát triển. Cuộc đời của Jên đúng là đã bước sang một trang khác, nhưng hầu như vẫn là những trang của đắng cay, tuyệt vọng nó trôi qua trong một cuộc đấu trang chán nản với mọi nỗi khó khăn, để tập cho quen với những nguyên tắc mới và những công việc còn bỡ ngỡ”

HÀNH TRÌNH KIẾM TÌM HẠNH PHÚC

Tuy nhiên, những ngày tháng sau này của Jên ở trại Lôut không hẳn là đau buồn và ảm đạm. Chí ít, cô đã tìm được những người bạn của mình, như Hêlen – người đã hướng cô đến những điều tốt đẹp, xoa dịu nỗi đau và cắt đi những chiếc gai xù xì của Jên khi cô ứng phó với mọi ngườiJên ạ, chị nhầm đấy, có lẽ không một ai trong trường ghét bỏ chị đâu. Tôi chắc chắn rằng nhiều người còn rất thương chị nữa kia”. Cô đã được nhận những quan tâm, ân cần chỉ bảo của cô Tempơn  – hiệu trưởng “đối với tôi, cô như một người mẹ hiền, một cô giáo, và sau hết còn là một người bạn”, người đã khiến cho Jên tin rằng, Lout chính là gia đình của cô.

Tám năm sống ở trại trẻ, bằng sự cố gắng của mình, Jên đã không ngừng học hỏi để có thể trở thành một cô giáo, trở thành “người có kỷ luật và tính nết thuần thục hơn”. Cô đã không ngừng cố gắng, luôn nỗ lực để hoàn thiện bản thân.

Nhưng, Jên là một cô gái cá tính và độc lập, cô không chịu chấp nhận quẩn quanh trong phạm vi Lout. Ngày cô viết thư đăng báo để xin việc, đó đã là bước ngoặt lớn thay đổi cuộc đời của Jên, cô đã sẵn sàng dấn thân và chấp nhận rủi ro:

“Lúc này tôi mới nhớ rằng cái thế giới thực tế bên ngoài thực bao la, rằng cái phạm vi muôn màu muôn vẻ của những niềm hi vọng và những sự hãi hùng, của những cảm giác và xúc động, đang chờ đợi những ai có can đảm tiến lên, dấn mình và đo để tìm giữa những nỗi hiểm nghèo sự hiểu biết thực tế về cuộc sống”.

Sẵn sàng dấn thân, sẵn sàng thay đổi là điều mà cô gái này đã làm để tìm kiếm hạnh phúc cho mình. Đến đây, cô đã bước sang một khúc ngoặt khác của cuộc đời để bắt đầu một cuộc sống mới. Đây chính là tiền đề để sau này, Jên có thể chạm tay vào hạnh phúc.

Điều ấn tượng nhất ở cô gái này, chính là sự độc lập. Rất nhiều lần, Jên khẳng định điều đó:

“Tôi tự chăm sóc bản thân. Càng cô độc, càng không có bạn bè, tôi càng không chịu khuất phục, tôi sẽ càng tôn trọng bản thân mình.

“Tôi không phải là chim; và không lưới bẫy nào chụp bắt được tôi, tôi là con người tự do, có ý chí độc lập”- khi có ý định rời khỏi lâu đài vì tưởng nhầm ông chủ sẽ cưới Ingram.

“Thưa ông, em đã nói với ông rằng em là một người phụ nữ độc lập, và giàu, em làm chủ thân em”

Đó là hình ảnh người phụ nữ hoàn toàn độc lập. Cô đã tự quyết định cuộc sống của mình, quyết định chính bản thân mình. Bằng học thức, Jên đã tự tìm cho mình một chỗ đứng trong xã hội. Cô tự sống bằng tiền của mình, độc lập hoàn toàn vào tài chính để không phải phụ thuộc vào người đàn ông nào. Sự độc lập của Jên là tiếng nói khẳng định vị trí, vai trò của người phụ nữ trong xã hội, họ hoàn toàn có thể làm chủ đời mình, quyết định cuộc đời mình, tự tìm kiếm tình yêu và hạnh phúc cho mình.

Ở thời điểm ra đời của cuốn sách (1847), tư tưởng của Jên là một tư tưởng rất mới mẻ. Đó là điều mà xã hội Anh thế kỉ XIX khó chấp nhận. Nhưng, Charlotte Bronte đã vượt qua những rào cản, định kiến để khẳng định vai trò của người phụ nữ trong xã hội. Cho đến bây giờ, tư tưởng ấy vẫn hoàn toàn phù hợp với phụ nữ hiện đại khi mỗi người cần phải làm chủ chính cuộc đời mình.

Hành trình cuộc đời của Jên chính là hành trình đi tìm hạnh phúc. Cuộc đời của Jên là câu chuyện của một người bình thường đi tìm kiếm hạnh phúc của mình. Jên là một cô gái bất hạnh: mồ côi, đơn độc, không có của cải và không xinh đẹp.

Thế nhưng nhờ vào trí thông minh, nhờ vào sự ham học hỏi, nhờ vào ý chí, sự mạnh mẽ, cô đã vượt qua những nghịch cảnh của cuộc đời. Cô có thể tự kiếm một công việc để nuôi sống bản thân, cô có thể khẳng định vị trí của mình trong xã hội, cô đã đi qua những khó khăn, thử thách, trớ trêu của cuộc đời…Đó chính là tinh thần sống bất diệt ở Jên.

Mọi khó khăn, dông bão của cuộc đời không thể nhấn chìm người con gái nhỏ bé ấy. Cô đã đấu tranh cho sự sống của mình. Và cái kết có hậu, niềm hạnh phúc đong đầy ở cuối truyện chính là món quà xứng đáng cho người con gái giàu nghị lực.

ĐIỂM ĐẾN CỦA TÌNH YÊU

Đó là câu chuyện tình yêu kì lạ giữa Jên và ông Rôchextơ. Họ đã đi ngược lại với những quy ước xã hội anh ở thế kỉ XIX, họ đã vượt qua rào cản, dám đấu tranh để đến với tình yêu.

Gặp gỡ và yêu đương: khi đến lâu đài Thornơfin làm cô giáo, cô đã “phải lòng” ông chủ lâu đài. Tưởng rằng đến đây, Jên đã có thể chạm tay vào hạnh phúc khi gặp được tình yêu của đời mình. Trái tim Jên đã thổn thức khi cảm nhận được tình cảm chân thành và mãnh liệt của ông Rôchextơ.

Họ đến với nhau bằng sự đồng điệu của tâm hồn, họ trân trọng vẻ đẹp ở nhau, họ khám phá tình yêu trong nhau. Mối tình của họ đã bước qua những giới hạn, những quy ước của xã hội Anh lúc bấy giờ. Họ đã cùng nhau bước qua những rào cản về tuổi tác, về địa bị xã hội,…họ đã đi qua bằng sức mạnh của tình yêu. Một đám cưới được hứa hẹn giống như một thứ quả ngọt hạnh phúc mà họ sắp được găt hái sau những yêu thương đằm thắm và chân thành.

Trắc trở

Đám cưới đã không được diễn ra như ý muốn. Trong giờ phút thiêng liêng trước bàn thờ Chúa, Jên đã phải nghe, phải đối mặt với một sự thât: Rô đã có vợ, người vợ ấy còn sống và bị điên. Đám cưới bị hủy, Jên cũng không thể ở lại lâu đài vì bản thân cô không cho phép mình trở thành “tình nhân” của ông chủ. Với lòng tự trọng của bản thân, ngay đêm hôm đó cô đã rời lâu đài để bắt đầu cho một cuộc sống mới. Nhưng chưa bao giờ cô quên hình ảnh mà người cô đã rất yêu thương.

Đoàn tụ

Sau khi trở nên giàu có, trước khi phải đưa ra một quyết định lớn cho cuộc đời mình, Jên đã chạy theo tiếng nói của trái tim – tìm về lâu đài, nơi có người cô thương yêu ở đó. Hành trình trở về lâu đài của Jên hoàn toàn theo tiếng gọi của trái tim, khi cô xác định được đâu mới thực sự là người cô thương yêu và nơi cô thuộc về. Cô đã tự nguyện chăm sóc cho người chồng tàn phế của mình, yêu thương người đàn ông ấy như một lẽ sống duy nhất của cuộc đời mình. Hạnh phúc đã nở hoa với người con gái khát khao hạnh phúc.

MUA SÁCH TRÊN TIKI

Câu chuyện tình yêu của Jên và ông Rôchextơ là một câu chuyện vô cùng lãng mạn. Đó không chỉ là tiếng nói của những con tim thổn thức yêu đương. Đó còn là lời khẳng định cho sức mạnh của tình yêu. Một tình yêu chân thành có thể đi qua mọi khó khăn, giông bão của cuộc đời.

Ở phần cuối truyện, khi đã trở nên giàu có, Jên có hai lựa chọn: hoặc trở làm vợ của Xanh Jôn, hoặc trở về bên Rô. Với Xanh Jôn, tình yêu ấy chỉ như một thứ bổn phận vì anh ta chỉ “tìm một người bạn cùng kham khỏ thích hợp với công việc của anh ấy ở Ấn Độ thôi”, nghĩ là Jên không hề có cảm giác được yêu. Còn với Rôchextơ “Trái tim em hoàn toàn thuộc về ông, nó là của ông, và nó vẫn cứ ở bên ông, dù số phận có đầy đọa em phải xa ông mãi mãi”. Jên đã quyết định đi theo tiếng gọi của trái tim mình. Cô lựa chọn mối tình mà ở đó, cô cảm thấy được yêu và yêu mãnh liệt. Đó là một sự lựa chọn đúng đắn. Đó mới là tình yêu đích thực.

Cuối cùng thì Jên đã tìm được hạnh phúc của mình: “Êđua và tôi đều có hạnh phúc, chúng tôi càng sung sướng hơn vì những người mà chúng tôi yêu quý nhất cũng đều có hạnh phúc”.

Hạnh phúc ấy không phải do may mắn, không phải do Chúa ban tặng mà đó là sự nỗ lực không ngừng trong hành trình tìm kiếm hạnh phúc của cô. J ên xứng đáng có được hạnh phúc, xứng đáng được yêu thương bởi tinh thần sống bất diệt của người con gái bất hạnh nhưng kiên cường.

Mỗi người sẽ tìm thấy một ý nghĩa riêng, thông điệp riêng khi đọc cuốn sách. Với riêng tôi, cuốn sách luôn trao gửi những điều đặc biệt về cuộc sống, về tình yêu, về hạnh phúc. Cuốn sách đã chạm đến trái tim tôi bằng lớp ngôn từ hoa mĩ và cảm xúc, đã thôi thúc ở tôi một tinh thần sống bất diệt và luôn vươn tới những điều cao đẹp. Đó chính là cuốn sách đi tìm ý nghĩa sống.

Chia sẻ suy nghĩ của bạn: