Mùa chinh chiến ấy – Ký ức chiến binh

Chứa đựng thật nhiều tâm huyết của cuộc đời, cuốn hồi ký Mùa chinh chiến ấy được ra mắt độc giả năm 2017 sau gần 40 năm cuộc chiến tranh kết thúc. Một tác phẩm trung thành với sự thật được viết lên từ chính những kí ức về tính nhân đạo, sự hi sinh của “đoàn quân nhà Phật”. Hơn cả một tác phẩm văn học, Mùa chinh chiến ấy còn chứa đựng những tư liệu hiện thực sâu sắc, nghiệt ngã về những gì quân tình nguyện Việt Nam từng trải qua trên chiến trường nước bạn.

MÙA CHINH CHIẾN ẤY – VIẾT ĐỂ TRẢ NỢ ĐỒNG ĐỘI

 Mùa chinh chiến ấy là những dòng văn máu, được viết bởi một người lính đã từng tham gia chiến đấu trên chiến trường Campuchia. 5 năm tham chiến đã cung cấp cho Đoàn Tuấn những tư liệu quý giá về chiến tranh biên giới Tây Nam. 5 năm sát cánh cùng đồng đội đủ để Đoàn Tuấn nhận ra những giá trị vĩnh hằng trong tình quốc tế thiêng liêng, tình đồng đội đồng chí sắt son. 5 năm chiến đấu trên chiến trường K đủ để Đoàn Tuấn hiểu cái giá của chiến tranh và đặc biệt vẻ đẹp nơi những người đồng đội. Chính vì vậy, trong những trang văn của Đoàn Tuấn luôn đầy ắp những sự kiện, những cảm xúc, những suy tư…

Trở về sau chiến tranh nhưng những kỉ niệm, những mẩu chuyện, những gương mặt cứ hiện hình trong tâm trí của nhà văn – người lính ấy. Nằm sâu mãi trong muôn tầng kí ức, những mẩu chuyện về biên giới Tây Nam vẫn luôn theo Đoàn Tuấn đầy ám ảnh để trong hầu hết các sáng tác của ông, dù với văn học hay điện ảnh, hình ảnh người lính luôn là mảng đề tài mà ông viết nhiều nhất. Với ông, việc được sống và kể lại giống như món nợ cần phải trả cho những người đồng đội thân yêu và ruột thịt, những người đã sống, đang sống và cả những linh hồn đang còn lẩn khuất giữa bạt ngàn rừng xanh, núi thẳm.

MÙA CHINH CHIẾN ẤY – HIỆN THỰC VỀ CHIẾN TRANH BIÊN GIỚI TÂY NAM

Đoàn Tuấn đã tập trung khai thác hiện thực chiến trường vô cùng tàn khốc và dữ dội trong đó phải kể đến những trận chiến khốc liệt giữa quân tình nguyện Việt Nam và lính Pol Pot. Trong cuộc chiến sinh tử với kẻ thù, người chiến sĩ trải qua rất nhiều những trận đánh cam go, ác liệt. Mặt khác, sống và chiến đấu trên chiến trường K, người lính tình nguyện Việt Nam phải đối diện với vô vàn những thiếu thốn, khó khăn, vất vả.

  • Họ phải trải qua những cuộc hành quân gian nan dài hàng nghìn cây số.
  • Họ luôn phải sống trong cảnh thiếu thốn: thiếu lương thực đến nỗi phải ăn những nắm cơm thiu nhão nhoét, thiếu trang phục nên phải chia sẻ với nhau từng tấm áo manh quần, thiếu cả những nhu yếu phẩm như điếu thuốc đến nỗi họ làm lộ cả bí mật quân sự chỉ vì nhúm thuốc rê…và đặc biệt là thiếu nước.
  • Họ phải đối chọi với bệnh tật – điều không thể tránh khỏi trong chiến tranh.  Những khó khăn thử thách, những thiếu thốn, bệnh tật mà người lính phải gánh chịu đã khiến cho hiện thực chiến trường được tái hiện một cách chân thực và khốc liệt hơn.

Hiện thực chiến trường đầy ám ảnh trước sự hủy diệt bằng bom đạn của kẻ thù. Mìn là loại vũ khí chủ đạo mà kẻ thù dùng để chống lại quân tình nguyện Việt Nam. Chúng sử dụng hàng trăm loại mìn khác nhau, cài theo muôn vàn kiểu khác nhau ở những vị trí không ngờ tới khiến lính Việt không kịp trở tay, không kịp lường trước. Sự nham hiểm của kẻ thù cộng với thứ vũ khí hủy diệt là mìn đã khiến trường K trở nên khốc liệt hơn, dữ dội hơn.

Bên cạnh đó, thiên nhiên rừng Miên với sự hoang vu, bí ẩn cũng trở thành thứ kẻ thù vô cùng nguy hiểm với người lính Việt. Người lính phải chịu đựng thời tiết khắc nghiệt, bị bao vây bởi ruồi, chuột, hổ, kên kên, chó sói, ruồi,…Có nghĩa là người lính không chỉ chiến đấu chống lại bọn Pol Pot mà còn phải chiến đấu với rất nhiều những kẻ thù nguy hiểm khác. Chiến trường Campuchia như một mê cung của rừng thiêng nước độc, chứa đầy bí ẩn với những chết chóc kinh hoàng.

Hiện thực chiến trường được đặc tả trong một không gian mông muội, hoang dã, man rợ đến nỗi người hóa thành mãnh thú lăn xả vào nhau mà đâm chén, bắn giết, “đứa sống phải ăn thịt đứa chết mà tồn tại”. Hiện thực chiến trường đẩy người lính ở cả bên ta và bên địch vào số phận bi thảm. Mỗi số phận trong cuộc chiến ấy đều chịu những hậu quả nặng nề. Có thể thấy, Đoàn Tuấn đã không hề né tránh hiện thực, trong Mùa chinh chiến ấy, hiện thực chiến trường hiện lên một cách khốc liệt và dữ dội như nó vốn có.

Trong Mùa chinh chiến ấy, sự khốc liệt và bi thương được đặc tả trong sự hi sinh của người lính. Ở chiến trường Campuchia này, người lính Việt Nam hi sinh với muôn ngàn cách khác nhau và có lẽ, chưa ở đâu và chưa bao giờ, lính Việt Nam lại hi sinh nhiều đến thế, phi lí và nghẹn ngào đến thế.

Có những sự hi sinh đẹp đẽ, bi tráng như sự hi sinh của anh Hà Huy Lan, Nguyễn Mạnh Hùng,…đó là những cái chết bi thương nhưng không hề bi lụy. Nhưng cũng có những cái chết uất nghẹn và phi lí. Đó là  những cái chết “không trong trận đánh” và “bên lề cuộc chiến”. Họ chết vì thiếu nước, vì đỉa, vì sét đánh,…vì muôn ngàn lí do khác nhau nhưng sự hi sinh nào cũng không tránh khỏi những đau đớn và ám ảnh.

Nhưng những cái chết ám ảnh và day dứt nhất là  những cái chết không vẹn toàn thân xác. Người lính hi sinh có thể vì bom mìn, vì thú dữ ăn thịt…nhưng phần lớn họ đều mất đi một phần cơ thể. Thậm chí có những người hi sinh đến hai lần, đầy đau đớn và xót xa. Họ nằm xuống nơi xứ lạ quê người khi còn rất trẻ, họ chết xa Tổ quốc và không biết có tìm được đường về với đất Mẹ.

Sự hi sinh mất mát trong cuộc chiến được soi chiếu cận cảnh. Đoàn Tuấn đã không né tránh sự thực, không ngần ngại, không thêm bớt. Nhà văn đã viết trong nỗi đau, trong sự ngưỡng mộ, cảm phục, chua xót…nhưng quan trọng nhất là họ viết lên sự thật về chiến trường. Viết về sự hi sinh của đồng đội, ông đã đi đến tận cùng sự tàn bạo của chiến tranh, sự khốc liệt của chiến trường.

MUA SÁCH TRÊN TIKI

MÙA CHINH CHIẾN ẤY – BẢN ANH HÙNG CA

Mùa chinh chiến ấy của Đoàn Tuấn viết về nghĩa vụ thiêng liêng của người lính Việt Nam: bảo vệ biên giới Tây Nam, giúp nước bạn thoát khỏi họa diệt chủng do Pol Pot gây ra.

Chiến đấu trên đất bạn, họ không chỉ xông pha nơi hòn tên mũi đàn mà ngay trong ý thức, trong suy nghĩ, họ đã luôn tâm niệm sâu sắc về vai trò, trách nhiệm của mình. Họ luôn giữ gìn phẩm chất, danh dự của người lính Việt Nam, chiến đấu hết mình giải phóng từng phum làng trên đất Campuchia.

Mặt khác, họ luôn thương yêu nhân dân Campuchia như người thân, đoàn kết, chăm lo cho cuộc sống của nhân dân, sẵn sàng nhường cơm sẻ áo. Họ luôn giúp đỡ nhân dân, dạy chữ, chữa bệnh cho dân,…Họ đã làm tròn sứ mệnh cao cả – một sứ mệnh không chỉ đến từ quân lệnh như sơn mà xuất phát nhiều hơn từ trái tim yêu hòa bình, từ lòng nhân ái bao dung của người chiến sĩ Việt Nam nói riêng và nhân dân Việt Nam nói chung.

Hiện thực chiến trường là những khó khăn, gian khổ, mất mát, hi sinh nhưng những người lính tình nguyện Việt Nam đã sống và chiến đấu hết mình trên quê hương chùa Tháp.

  • Họ kiên cường quả cảm trong những trận đánh ác liệt một mát một còn với kẻ thù tàn bạo.
  • Họ không bao giờ cúi đầu trước kẻ thù, dù trong lúc hiểm nguy nhất, dù địch mạnh hơn nhiều lần. Họ chiến đấu hết mình trong trận chiến, và họ sống hết mình nơi trận mạc.
  • Cuộc sống của họ là những khó khăn, gian khổ, mất mát hi sinh nhưng những người lính vẫn lựa chọn tư thế sống đẹp đẽ.
  • Người chiến sĩ đã lấy niềm vui, sự phấn chấn làm điểm tựa.
  • Họ thương yêu những người dân Campuchia như người thân của mình.
  • Họ sống đầy nhiệt thành và lạc quan.
  • Những lá thư, những bài hát, những điệu nhảy…tạo nên một tinh thần lạc quan cách mạng.

Mùa chinh chiến ấy còn là bản anh hùng ca của tình đồng đội thiêng liêng. Trong lửa đạn, chết chóc, những người lính vẫn luôn sát cánh bên nhau. Họ nhường nhau từng hớp nước, miếng ăn, họ chia nhau cái chết, nhường nhau sự sống. Họ không bỏ nhau lúc còn sống, và cả khi những người đồng đội đã nằm xuống nơi xứ người. Chiến tranh là đau thương, nhưng trong đau thương ấy vẫn ngời sáng vẻ đẹp tình người, của tình đồng đội thiêng liêng.

Mùa chính chiến ấy cũng là bản anh hùng ca về người lính. Những người lính được khắc hoạ với vẻ đẹp quả cảm, kiên cường. Khi chiến đấu, họ không lùi bước trước kẻ thù. Hình ảnh của họ đẹp đẽ, hiên ngang, bất khuất. Họ ý thức được trọng trách trên vai mình, ý thức về nghĩa vụ quốc tế thiêng liêng mà mỗi người lính mang trên mình, về lí tưởng cách mạng mà họ mang theo khi chiến đấu ở đất bạn.

Trận chiến dù là những gian khổ, vất vả, mất mát, hi sinh, nhưng những người lính ấy vẫn mang tinh thần lạc quan cách mạng. Họ không lùi bước, không thoái lui, không đầu hàng. Ở họ sáng ngời phẩm chất cách mạng của quân tình nguyện Việt Nam.

MÙA CHINH CHIẾN ẤY – DƯ ÂM CỦA CHIẾN TRANH

Có thể nói, khi bước vào cuộc chiến chống lại họa diệt chủng Pol Pot trên chiến trường Campuchia, người lính tình nguyện Việt Nam đã phải gánh chịu những tổn thất nặng nề, đau đớn và ám ảnh. Những người chết nằm xuống ở nơi chiến trường hoang lạnh, còn người sống phải gánh chịu những tổn thương về thể chất và những dư chấn khủng khiếp về tinh thần.

Ngoài những trang viết nói về sự khốc liệt của chiến tranh, những biến cố trong cuộc đời nhân vật, tác giả còn xoáy sâu vào nỗi đau, sự mất mát của con người để người đọc hiểu được cái giá mà chúng ta phải trả cho chiến thắng, tác giả cho chúng ta thấy được mặt trái của chiến tranh, những góc khuất nhân tính của người chiến sĩ… Nhà văn đã không hề né tránh sự thực đau lòng ấy, họ đã viết bằng những gì mắt thấy tai nghe, viết bằng những trải nghiệm sâu sắc của người trong cuộc.

Đọc Mùa chinh chiến ấy của Đoàn Tuấn, người đọc sẽ nhận thấy cái chết không phải là tận cùng của bi kịch. Bước chân ra khỏi cuộc chiến, người lính phải gánh chịu những tổn thương về thể chất khi chiến tranh cướp đi của họ một phần cơ thể. Thế nhưng, khủng khiếp nhất chính là những dư chấn tinh thần mà người lính phải gánh chịu khi chiến đấu trên chiến trường K. Những dư chấn tinh thần không chỉ đeo bám người lính ở trên chiến trường.

Có những người lính khi trở về, họ cũng chịu đựng những ám ảnh, giày vò,… Đó là những vết thương không liền da, những vết sẹo chưa kịp lên da non, là những nỗi đau âm ỉ và dai dẳng, là những di chứng còn để lại sau mỗi cuộc chiến, theo họ trong suốt quãng đời còn lại.

Trở về sau chiến tranh, họ rơi vào tình trạng lạc lõng, bơ vơ giữa cuộc sống hiện đại. Quả thực, chiến tranh đã lấy đi quá nhiều ở những người lính. Sự khốc liệt của chiến tranh không chỉ dừng lại trong cuộc chiến, ngay cả khi con người ra khỏi chiến tranh thì họ vẫn phải gánh chịu những nỗi đau dai dẳng về thể chất và tinh thần. Viết về những nỗi đau dai dẳng mà người lính Việt phải chịu đựng khi chiến tranh kết thúc, Đoàn Tuấn đã bày tỏ sự thấu hiểu, tri ân với những đồng đội đã sống và chiến đấu trên chiến trường Campuchia.

Mùa chinh chiến ấy - Ký ức chiến binh

Có thể nói Mùa chinh chiến ấy là một cuốn sách quý. Cuốn sách có thể trở thành một tư liệu vô cùng chân thực về chiến tranh biên giới Tây Nam. Cuốn sách lay thức người đọc hôm nay về những gì đã diễn ra ngày hôm qua. Cuốn sách mang những giá trị sâu sắc về tình người, tình đời, tình đồng đội thiêng liêng. Xin cảm ơn tác giả của cuốn sách Mùa chinh chiến ấy!

Bài Review được đóng góp bởi Cộng tác viên Yen Nguyen Thi

Chia sẻ suy nghĩ của bạn: