Thép đã tôi thế đấy – Đời người chỉ sống có một lần

“Cái quý nhất của con người ta là đời sống. Đời người chỉ sống có một lần. Phải sống sao cho khỏi xót xa ân hận vì những năm tháng đã sống hoài, sống phí,cho khỏi hổ thẹn vì dĩ vãng ti tiện và hèn đớn của mình, để đến khi nhắm mắt xuôi tay có thể nói rằng: Tất cả đời ta, tất cả sức ta, ta đã hiến dâng cho sự nghiệp cao đẹp nhất trên đời, sự nghiệp đấu tranh giải phóng loài người. Và ta phải sống gấp lên mới được. Vì tật bệnh vô lý hay một sự tình cờ bi đát nào đó có thể bỗng nhiên cắt đứt cuộc đời”.

Không phải chỉ vì một câu nói hay mà tôi đã yêu thích quyển sách này mà còn vì cuốn sách cho tôi thấy cái chết không phải là việc đáng sợ nhất. Nhân vật chính và những người đồng đội của mình đã sống đúng như cách mà những thanh thép được tôi luyện. Dưới sự dẫn dắt của Đảng cộng sản đã từng bước vượt qua những con đường gian khổ, trưởng thành lên trở thành thế hệ thanh niên Xô viết quả cảm đầu tiên.

MUA SÁCH TRÊN TIKI

Tôi đã đọc cuốn Thép đã tôi thế đấy một cách say mê, ngấu nghiến, cuốn sách mở ra cho tôi biết bao nhiêu điều thú vị, lôi cuốn và cảm động. Pa-ven hay chính tác giả Nhi-ca-lai A-xtơ- rốp-xki đã phải chôn chân bên giường bệnh của mình trong quá trình cho ra đời quyển sách khi mà bệnh tật đã tàn phá chín phần mười cơ thể của ông, mù lòa và bại liệt.

Rời xa đội ngũ, rời xa công việc nhưng chỉ cần một phút nào hơi thở còn, ông vẫn không ngừng chiến đấu, làm việc. Và trở thành nhà văn để viết một cuốn sách về những con người được nung trong lò thép của thế hệ người bôn-sê-vích đầu tiên, những người đã tạo nên một cuộc cách mạng tháng Mười, thay đổi cục diện chính trị thế giới. Đó mới chính là cách sống của một người thanh niên thực thụ, người nguyện cống hiến hết cho Tổ quốc. Ngay cả cái chết ông còn không sợ khiến tôi đôi lần cũng cảm thấy hổ thẹn về bản thân mình có những lúc bỏ cuộc khi vấp ngã, những khi chịu đầu hàng quá sớm.

Cái hay của cuốn sách không nằm ở những câu từ mà tác giả đã cho tôi thấy được thế nào là “thép đã tôi”. Pa-ven đã được tôi luyện thành chất thép nhờ có kỷ luật, kỷ cương cứng rắn trong quân đội. Anh giờ đây là người của Đảng, của nhân dân, thậm chí dứt bỏ tình yêu mặn nồng của anh với cô gái thuộc tầng lớp tư sản Tô-nhi-a:

“Anh trước hết là người của Đảng, sau đó mới là người của em và những người thân khác”.

Không chỉ Pa-ven, còn có những thanh niên khác như Xéc-gây bạn thân anh bất chấp việc người nhà hết lòng can ngăn, đe dọa nhưng cũng không sao chia cách được tình yêu của anh với Đảng, cả cô em Va-li-a cũng không tiếc chi đời xanh và cái chết của cô vẫn còn ám ảnh tôi mãi.

“Chết mà biết mình chết vì một sự nghiệp gì thì chết cũng đáng lắm”.

Khi thời bình được lập, thật đáng buồn khi thấy những lớp thanh niên ngày nay chỉ biết sống an phận, sống thiếu lí tưởng, hoài bão, họ đã quên thế nào là lí tưởng Đảng, lí tưởng cách mạng. Những “thanh thép Pa-ven” cũng đã không còn nữa, liệu xã hội ngày nay với lớp trẻ có thái độ sống thiếu tích cực như vậy có thể xây dựng một xã hội tiến bộ để tiếp tục những công việc mà những người đi trước để lại? Có lẽ họ đã không biết rằng để cho ra lò những thanh thép cứng cáp như Pa-ven phải ở trong lò nung ngàn độ. Phải chống chịu với giặc rét, giặc thổ phỉ, giặc bệnh tật, bị sưng phổi nặng và bị thương hàn. Đồng đội đã tưởng Pa-ven bị chúng quật ngã nhưng hết lần này đến lần khác, anh đã một lần nữa thập tử nhất sinh mà sống trở lại. Có lẽ thần Chết cũng không thể nào thắng nổi lòng ham sống, ham chiến đấu của anh.

“Chúng tôi đã đi không tiếc đời mình
Tuổi hai mươi làm sao không tiếc
Nhưng ai cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi Tổ quốc”

(Thanh Thảo)

Để có một nền Xã hội chủ nghĩa, một cuộc sống độc lập, tự do, hạnh phúc, nhiều người đã ra đi không chút “tiếc tuổi hai mươi” của mình để chiến đấu. Không ngại hi sinh, gian khổ như những Pa-ven, những Xéc-gây, những Va-li-a, những Giắc-ky, cả một lớp thanh niên lao động. Nói đến đây, tôi lại nhớ đến Quỳnh-sơn ca, Vịnh-sưa, Mừng, Bồng-da rắn trong tiểu thuyết “Tuổi thơ dữ dội” của Phùng Quán. Các em thậm chí đã ngã xuống khi chưa đến tuổi đôi mươi, chiến đấu với tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Những lớp người đầu tiên đó đã ra đi, làm tấm gương soi sáng cho thế hệ tầng lớp sau này vì những chiến công hiển hách, vì họ là những bông hoa làm đẹp thêm cho đời.

Có những lần trong cuộc sống, tôi cảm thấy chênh vênh, muốn buông xuôi tất cả. Năm lên 11, tôi quyết định ôn thi IELTS, phải nói những ngày tháng đó làm tôi không muốn nhớ lại. Đầu óc tôi như một tờ giấy trắng, tôi không có khái niệm, biết chút ít gì về cuộc thi này, phần khác áp lực phải đạt danh hiệu học sinh giỏi trên trường khiến tôi chỉ ước mình có thể phân thân để có thể giải quyết được mọi việc. Nhưng không thi sao được, nó là tấm vé cơ hội để tôi bước vào đại học, bước ra thế giới, nhưng nhọc quá, nản quá. Bạn tôi đã có thể nói Tiếng Anh lưu loát như người bản xứ, nghe được cả một bộ phim không cần phiên dịch, tôi còn chưa bước vào vạch xuất phát.

Những lúc ấy tôi lại ngân vang dòng suy nghĩ của Pa-ven:

“Thế chỉ là anh hùng rơm đây thôi mi ạ! Tự sát như thế, một thằng khốn nạn bất cứ lúc nào và bất cứ ở đâu cũng làm được. Đấy là lối thoát dễ nhất mà cũng là hèn nhất. Sống có khó khăn thì làm một phát cho xong đời. Nhưng mi đã thử chiến thắng cuộc đời hóc hiểm ấy chưa? Mi đã làm hết cách để dứt ra khỏi vòng đai thép đang chịt lấy cổ mi chưa? Mi quên rồi sao, trước thành Nô-vô-gơ-rát Vô-lưn-ski, mi và đồng đội của mi đã từng tung mười bảy đợt xung phong một ngày và đã biết chống lại tất cả để chiếm kỳ được lấy thành? Thôi hãy c