Số Phận Con Người – Bản Ghi Âm Của Những Số Phận Đau Thương

Số Phận Con Người – Bản Ghi Âm Của Những Số Phận Đau Thương

Chiến tranh một thuật ngữ chỉ có thể diễn tả bằng sinh mệnh con người đã chết, bằng bao nỗi mất mát còn lại, bằng những cơn ám ảnh đeo bám dai dẳng, bằng những trận bom đạn mịt mù,… Từ trong quá khứ ta đã nghe âm vang của cuộc chiến vọng ra từ các bản trường ca của I-li-át, Ô-đi-xê của Hô-me-rơ. Và gần hơn ta bắt gặp tiếng khóc đau thương phát ra từ “Chuông nguyện hồn ai” của Hemingway. Rồi hôm nay ta nhìn ra nỗi đau đến tận cùng của con người trong thời chiến qua những trang sách của Số phận con người ( Sô-lô-khốp). Cuốn sách như một cuốn nhật kí ghi lại cuộc đời của Xô-cô-lốp từ khi còn trẻ đến khi về già. Trong cuốn nhật kí ấy mở ra từng sự kiện có khổ đau, có mất mát, có hạnh phúc của Xô-cô-lốp.

Số Phận Con Người – Bản Ghi Âm Của Những Số Phận Đau Thương

Mua sách trên Tiki

Mua sách trên Fahasa

[Bài viết chia sẻ từ Cộng tác viên Bùi Hải Yến]

Chiến tranh khắc tạc “những hình xăm” đau khổ lên cơ thể Xô-cô-lốp.

Chiến tranh- hai từ đơn giản nhưng lại gắn liền với Xô-cô-lốp. Số phận con người tập trung vào khai thác đề tài chiến tranh ở Nga mà trong đó có sự hiện diện của Xô-cô-lốp. Cuộc đời anh phải trải qua cuộc nội chiến nước Nga và giai đoạn Chiến tranh thế giới thứ hai. Nội chiến kết thúc cũng là lúc cha mẹ, anh chị của Xô-cô-lốp ghi tên mình trong sổ tử. Chỉ còn một mình dù đau khổ nhưng Xô-cô-lốp vẫn đứng dậy và gây dựng cho mình một gia đình mới. Thế nhưng chớ trêu thay gia đình anh hạnh phúc chưa được bao lâu thì thế chiến hai bùng nổ, lần này định sẵn là một cuộc chiến lớn và có thể gây ra những vết đau sâu hơn nữa cho Xô-cô-lốp.

Không còn là một người ngoài cuộc chiến, lần này anh đã phải dấn thân vào chiến trường. Bản thân anh đã chịu trăm nghìn cay đắng, chiến đấu chừng một năm bị thương vào tay và chân. Tiếp đó là hai năm địa ngục bị đày đọa trong các trại tập trung của phát xít Đức. Nếm đủ mọi cay đắng nhưng sau khi thoát ra anh lại nhận thêm tin dữ, vợ và hai cô con gái anh đã bị bom của phát xít giết hại, ngôi nhà êm ấm của gia đình khi xưa giờ chỉ là một hố bom lạnh lẽo, tàn nhẫn. Chưa cướp hết thì chưa phải chiến tranh, trước giờ phút thắng trận rất gần rồi mà chỉ một viên đạn lạc cũng đã giết nốt người con trai mà Xô-cô-lốp yêu quí nhất “Tôi đã chôn trên đất người, đất Đức, niềm vui sướng và niềm hi vọng cuối cùng của tôi”. Vì nền độc lập dân tộc và sự sống còn của nhân dân, Xô- cô-lốp là lớp người đại diện cho một thế hệ phải hứng chịu những gì tàn khốc nhất.

Tưởng rằng chiến tranh kết thúc thì đau khổ cũng dứt nhưng không. Tai ương đi qua để lại trong tâm hồn Xô-cô-lốp những hố bom, những bóng ma kí ức thời chiến vẫn đeo bám dai dẳng. Đôi mắt Xô-cô-lốp như bị phủ tro gợi cho người đối diện thấy sự buồn trong từng ánh mắt, khi màn đêm buông xuống anh luôn mơ thấy người thân quá cố và khóc ướt đẫm gối. Có lẽ Xô-cô-lốp chỉ là một người trong “ thế hệ mất mát”- những con người còn sống được trở về sau cuộc chiến.

Sự khốc liệt của chiến tranh bao trùm mọi số phận

Số phận con người còn có sự hiện diện của bé Va-ni-a, một trẻ thơ nhưng vẫn bị bàn tay của chiến tranh vùi dập đến tàn nhẫn, trong chiến tranh không phân biệt đàn ông, phụ nữ, già hay trẻ. Bé Va-ni-a mất đi hai người quan trọng nhất trong sinh mệnh, buộc phải sống lang thang, ai cho gì ăn nấy. Một trẻ thơ đáng lẽ phải được sống trong hạnh phúc, bình yên, phải được đến trường mà nay lại trở thành nạn nhân gánh chịu thảm cảnh. Chiến tranh là mũi dao bào mòn đi sự ngây thơ, ép buộc Va-ni-a phải trưởng thành sớm. 

Tình người – phương thuốc chữa lành vết thương thời chiến.

Cuộc gặp gỡ của Xô-cô-lốp và bé Va-ni-a đã khiến cuộc đời sau của học đổi hướng. Dù Xô-cô-lốp và bé Va-ni-a phải gánh chịu những đau khổ tột cùng do chiến tranh đem lại nhưng hai con người ấy vẫn không buông xuôi mặc dòng đời xô đẩy, họ kiên cường, nỗ lực chống lại số phận. Hai con người bị tổn thương vẫn dựa vào nhau để sống tiếp, vẫn hi vọng vào tương lai. Họ chọn rời bỏ nơi đang sống và cùng nhau đi du hành khắp nước Nga với một hi vọng rằng: một ngày nào đó sẽ thoát khỏi hố đau thương. Sô-lô-khốp đã cho ta hiểu rằng: Chỉ có tình yêu thương, đùm bọc mới làm lành những vết thương trong trái tim, giải khuây nỗi đau khổ của mình.

Số Phận Con Người – Bản Ghi Âm Của Những Số Phận Đau Thương

Nhà văn Sô-lô-khốp dạy người đọc rằng:

Đừng nghĩ rằng chúng ta sẽ chẳng bao giờ vướng vào chiến tranh hay khói lửa chiến tranh đã lùi xa vào dĩ vãng rồi. Không, đó là suy nghĩ sai lầm. Tiếng súng, tiếng đạn bay vẫn văng vẳng tỏa ra từ vùng Trung Đông, tiếng bom hẹn giờ vẫn tích tắc đếm ngược trong những trận đánh bom ở châu Âu…. Đến với những trang sách của Sô-lô-khốp là đến với những bài học tố cáo chiến tranh và sức mạnh phũ phàng của nó để con người tránh xa, không kết bạn với chiến tranh, hướng nhân loại tới một cuộc sống tốt đẹp hơn trong không khí hòa bình, hội nhập. Đọc từng dòng chữ của Sô-lô-khốp ta sẽ ý thức được chiến tranh xảy ra hay kết thúc cũng là tai ương bất hạnh ập xuống đời người, cách tốt nhất là xóa bỏ chiến tranh, bóp chết mọi nguy cơ bùng nổ cuộc chiến từ trong trứng nước.

Đừng cam chịu số phận hãy biết thay đổi nó như cách mà Xô-cô-lốp đã làm, như cách bé Va-ni-a đã sống. Hãy biết dũng cảm vì lựa chọn sống hạnh phúc là quyền của mỗi người.

Cái cách Xô-cô-lốp và bé Va-ni-a xích lại gần nhau như khẳng định một điều bất hủ: tình người, lòng yêu thương có thể xóa tan mọi khoảng cách, chữa lành những vết rách tâm hồn, hồi phục mọi vết thương dù là kinh khủng nhất, là liều dopping tinh thần nâng đỡ con người chiến thắng cái ác, cái xấu.

Bài viết chia sẻ từ Cộng tác viên Bùi Hải Yến

Chia sẻ suy nghĩ của bạn: