Trăng Cười – Vẻ Đẹp Nhẹ Nhàng Của Truyện Ngắn Xứ Hoa Anh Đào

Trăng cười là tuyển tập truyện ngắn hiện đại Nhật Bản với những màu sắc khác nhau. Mỗi tác phẩm là một quan niệm riêng về cái đẹp, về văn chương hay một cách khám phá đề mới mẻ về đời người. Nhưng vẫn luôn có điểm chung là đề cao sự ưu nhã và sự ngắn ngủi phù du.

Đẹp và buồn

Trăng cười là tuyển tập gồm 22 truyện ngắn của các tác giả Ito Sachio, Hoshi Shinichi, Abe Kobo, Dazai Osamu,… Cuốn sách đã được dịch giả Hoàng Long tuyển chọn kỹ lưỡng và bổ sung thêm 4 tác phẩm nữa ở lần tái bản sau. Mỗi một truyện ngắn trong tuyển tập này đều là những mảnh ghép mang nét đẹp nhẹ nhàng, ưu nhã, thấm đẫm tinh thần mỹ học Nhật Bản.

Mua sách trên Tiki

Mua sách trên Fahasa

Các tác giả trong tuyển tập đều là những nhà văn với truyện ngắn là sở trường. Chỉ riêng Dazai Osamu là được biết đến rộng rãi với thể loại tư tiểu thuyết hơn cả. Vì thế nên tuyển tập này sẽ đem đến cái nhìn khác cho giả về phong cách viết truyện ngắn của Dazai.

Vẻ đẹp buồn là một nét đặc trưng của văn học Nhật Bản. Người Nhật đề cao cái đẹp mong manh chóng tàn, cái đẹp không tồn tại vĩnh viễn mà một thời khắc nào đó sẽ tan theo khói mây. Một chiếc lá thu phai dần trong gió, cảnh sắc tàn thu, đời người trôi dạt giông gió,… chính là những sự vật mang cái đẹp như vậy.

Mỗi mùa thu tới, tôi không còn chạnh lòng nhớ lại chuyện xưa. Chuyện của hơn hai mươi năm về trước, khi tôi còn tuổi thiếu niên thơ dại chưa từng biết đến gió mưa của tuổi trẻ và đời.

Cái đẹp như pháo hoa ấy sẽ là điều khiến cho người ta tiếc nhớ, vì chỉ rực rỡ một lần, đem đến khoảnh khắc rung động ở trong tim rồi vụt tắt. Cái đẹp vừa vẹn nguyên vừa ngắn ngủi ấy là cái đẹp mà các tác giả truyện ngắn xứ hoa anh đào tôn thờ, một đời theo đuổi.

Những cung bậc đau thương

Những sáng tác truyện ngắn trong tuyển tập Trăng cười mang nhiều phong vị của cái đẹp buồn. Truyện ngắn Người đàn bà viết thơ haiku của Matsumoto Seicho trong tuyển tập này mang một cái buồn như vậy. Đó là cái đau thật bi đát, đắng cay của người con gái cứ ngỡ có hạnh phúc trong tay nhưng hóa ra chỉ là hư ảo.

Niềm cô đơn tôi

Cuộn như chiếc kén

Trên bàn tay tôi

– Có lẽ nàng ta rất cô đơn trên thế gian này.

Truyện ngắn viết về cô gái Sachijo là một người yêu thơ, cô vẫn hay gửi thơ mà mình viết đến tòa soạn. Tuy chỉ là một cây bút vô danh nhưng thơ của cô lại rất thu hút người đọc. Tài năng của Sachijo ngày càng được công nhận, nhất là lúc cô nhận được giải nhất cuộc thi thơ. Nhưng cô lại mắt phải căn bệnh ung thư dạ dày và chịu đựng cơn đau ấy trong đơn độc.

Từ khi biết bản thân sức khỏe suy yếu, cô gái không còn gửi các bài thơ của mình nữa, cũng không ai biết cô đã đi đâu, cứ như thể đã biến mất khỏi thế gian này vậy. Cô gái tài năng ấy chỉ là một kẻ không còn một ai bên cạnh, chẳng ai quan tâm, cô còn tồn tại hay không đã không còn khiến ai khác bận tâm nữa. Cô như một kẻ lang thang, một cái bóng tan vào nước rồi chìm vào hư không.

Trong tuyển tập này, cái buồn trong truyện ngắn Chiếc lồng đèn của Dazai Osamu lại rất khác biệt so với Người đàn bà viết thơ haiku. Đó là cái bàng hoàng đến ngỡ ngàng của Sakiko, người con gái dũng cảm yêu hết mình nhưng hóa ra người cô yêu, chàng trai ấy vẫn luôn xem nhẹ những người không thuộc tầng lớp trí thức như cô. Người mà cô gái nghèo ấy yêu đã thản nhiên nói ra những lời xem nhẹ những hi sinh mà cô gái dành cho mình:

Tuy em là một người ngay thẳng thẳng nhưng đã đã có chỗ không đúng với hoàn cảnh của mình. Mặc dù tôi cũng muốn uốn nắn cho cho em nhưng quả thật là quá khó. Con người cần phải có học vấn.

Đó có lẽ là lời chia tay đau đớn nhất mà cô gái ấy từng nghe. Bên nhau đã không phải là dễ dàng, nhưng chia tay chỉ cần một lời đơn giản đến thế thôi. Tình yêu cuối cùng cũng không thắng nổi sự phân định giai cấp, không thắng nổi cái tư tưởng thượng đẳng của trí thức cao quý xem nhẹ sự ngu muội của nông dân.

Cái hạnh phúc đầy đời thường

Ở tuyển tập Trăng cười đâu chỉ toàn toàn nỗi buồn mà còn dễ dàng bắt gặp một sự vui vẻ rất đỗi giản đơn. Điển hình là trong truyện ngắn Mãn nguyện của Dazai Osamu, khi nhân vật “tôi” tình cờ bắt gặp nụ cười của một cô gái khốn khổ anh gặp ngày trước. Anh vô thức cười vui vẻ, một nụ cười đầy thuần khiết không vương chút khổ đau nào. 

[…] người vợ bác sĩ đang ngồi quỳ gối bên tôi chợt thì thầm: “Nhìn nàng ta vui quá nhỉ.”.

Tôi ngẩng mặt lên nhìn thấy ngay phía con đường trước mặt, dáng hình người phụ nữ sạch sẽ mặc quần áo giản dị đang đi như bay, tay xoay vòng vòng cây dù trắng.

Đến nơi ba năm sau nhân vật tôi vẫn còn giữ hoài niệm đẹp đẽ đó trong lòng. Cái nụ cười thuần khiết ấy có lẽ sẽ in đậm trong tim anh mãi mãi. Hạnh phúc đôi khi không phải những điều quá đỗi lớn lao hay cao xa gì. Đôi khi đó chỉ là những khoảnh khắc rất đỗi đời thường, những cái đẹp đơn sơ, mộc mạc mà ta tình cờ bắt gặp ở đâu đó trên một góc đường, một con phố.

Hay đó là quãng thời gian hạnh phúc của đôi trẻ Masao và Tamiko trong truyện ngắn Mộ hoa cúc dại của Ito Sachio. Với họ việc cùng nhau dạo bước trên từng con đường, lối nhỏ, hái hoa cúc trên núi đồi lặng yên. Năm đó chàng thiếu niên Masao đem hoa cúc dại trao tay cô gái Tamiko đã làm lòng cô vui vẻ biết bao nhiêu. Hạnh phúc ấy bé nhỏ nhưng với họ vẫn luôn đong đầy.

Trời lại trong xanh, tâm tư chúng tôi mở ra phơi phới. Ven đường cỏ dại đua nhau nở hoa khoe sắc. Trong đó có cả những đóa hoa dại nhỏ bé trắng ngần. Chúng tôi dừng lại, hái một năm đầy tay. Tamiko thấy tôi hái cúc dại, mắt sáng long lanh.

Khi trong lòng có nhau, từng ánh mắt, nụ cười, từng đoá hoa cúc dại cũng đủ làm người ta hạnh phúc. Thứ hạnh phúc bình dị ấy làm trái tim người ta như ấm hơn, nụ cười trên môi rạng rỡ hơn. Những hình ảnh hạnh phúc giản đơn ấy mang đến cho người đọc một cảm xúc thanh bình đến lạ.

Sắp xếp chiếu chăn

Em chờ anh đến 

Như chờ mùa xuân

Các truyện ngắn trong tuyển tập Trăng cười vốn có dung lượng rất ít, nhưng lại gợi ra nhiều cảm xúc. Đẹp và buồn, hạnh phúc và mất mát song hành cùng nhau tạo ra những câu chuyện rất đặc biệt về những khoảnh khắc trong đời người. Vì vậy người đọc như thấy như đâu đó có hình dáng của bản thân mình trong những câu chuyện vậy. 

Chia sẻ suy nghĩ của bạn: