Từng Nốt Nhạc Ngân – Khi Cuộc Sống Hằng Ngày Bỗng Chốc Trở Thành Hoài Niệm

“Cái gì cũng có khởi đầu và kết thúc: mọi ngày và đêm, mọi bản concerto, mọi mối quan hệ, mọi cuộc đời. Sớm muộn gì mọi thứ cũng kết thúc.”

Sẽ thế nào nếu vào một ngày trong đời, ta nhận ra những đam mê mà ta theo đuổi, những thành tựu mà ta đạt được, tất thảy rồi sẽ chỉ còn là dĩ vãng, sẽ tan vào cát bụi, sẽ sụp đổ hoàn toàn để trở về con số 0? Sẽ thế nào nếu vào một ngày trong đời, ta nhận ra thời gian của mình sắp cạn kiệt, đỉnh cao mà ta đang ở thực chất sắp biến thành vực thẳm hun hút, tất cả sắp biến thành không gì cả, và ta chẳng là gì nhiều hơn một mảnh kí ức trong tâm trí người khác? Lisa Genova đã kể câu chuyện như thế trong Từng Nốt Nhạc Ngân – tác phẩm thứ năm trong sự nghiệp cầm bút của cô. 

Từng Nốt Nhạc Ngân (Every Note Played) xoay quanh cuộc đời của Richard – một nghệ sĩ dương cầm tài năng và danh tiếng. Kể từ khi bắt đầu sự nghiệp, anh đã quen với những tràng pháo tay không ngớt, những lời tán dương nhiệt thành dành cho kỹ năng điêu luyện cùng cảm xúc dạt dào nơi ngón đàn của anh. Tắm mình trong ánh hào quang chẳng còn là điều gì lạ lẫm với anh nữa.

Những tưởng vinh quang ấy sẽ vĩnh viễn không lụi tàn tựa ánh sao luôn tỏa sáng trên bầu trời đêm, thì một ngày kia người như tỉnh giấc mộng, thực tại ập đến phũ phàng đau đớn. Richard được chẩn đoán mắc căn bệnh ALS – chứng xơ cứng teo cơ mà nhà vật lý đại tài Stephen Hawking cũng từng trải qua.

Vụn vỡ, Richard nhận ra rằng những phím đàn piano, những bản nhạc đầy màu nhiệm sẽ chẳng còn đồng hành với mình trong phần còn lại của cuộc đời. Bất lực, anh đành tìm đến sự giúp đỡ của Karina – người đã từng cùng anh chia sẻ một mái nhà nhưng giờ đây chẳng còn lại gì cho anh ngoài nỗi uất hận. Hai người nương tựa vào nhau, học cách hàn gắn và bù đắp trước khi Richard nói lời từ biệt với thế gian.

Là một tiến sĩ khoa học thần kinh, Lisa Genova đã dành nhiều thời gian nghiên cứu cũng như tiếp xúc trực tiếp với những người đang ngày đêm đấu tranh với căn bệnh ALS để chắt lọc những thông tin chân thực nhất cho cuốn sách của mình.

Trong Từng Nốt Nhạc Ngân, những kiến thức về căn bệnh ALS được Lisa lồng ghép tài tình vào lời nói, suy nghĩ của nhân vật, khiến chúng trở nên sống động, dễ hiểu và không hề khô khan, người đọc vì thế dễ nắm bắt, lĩnh hội. Mình vẫn luôn hứng thú với việc đan cài tri thức khoa học vào một cốt truyện cụ thể, bởi cách tiếp cận ấy khiến mọi thứ trở nên dễ liên tưởng hơn so với thông tin đơn thuần. 

Có lẽ vì là dân tự nhiên nên giọng văn của tác giả không bay bổng mộng mơ mà thiên nhiều hơn về sắc màu thực tế. Câu chuyện ngắn gọn, đi vào trọng tâm, không lan man gây cảm giác chán. Chính nhờ lối viết đầy tính chân thực như thế mà Lisa Genova, theo mình, là đã thành công trong xây dựng tâm lý nhân vật. Cô không khai thác người bệnh trong ánh nhìn tiếc thương tội nghiệp của một người ngoài cuộc, mà cô như trực tiếp đặt mình vào hoàn cảnh người bệnh để miêu tả diễn biến tâm lý của họ.

Quá trình biến chuyển từ chối bỏ, phủ nhận sang chấp nhận, làm quen được khắc họa rõ nét ở nhân vật chính, cùng với sự thay đổi trong cách anh nhìn nhận bản thân và mối quan hệ với những người xung quanh. Richard từ một kẻ chỉ biết chăm chăm chú ý vào bản thân dần dà đã trở thành một người biết trân trọng sự quan tâm của người khác.

Anh bật khóc trong phòng khám khi biết mình chuẩn bị mất nốt cả cánh tay trái. Anh sẵn sàng nói với Kathy – y sĩ giám sát quá trình y tế cho anh – rằng mình cần một cái ôm, và đón nhận nó một cách chân thành.

“Lúc đầu, anh không tài nào gọi tên được cảm xúc đó. Mối gắn kết này không phải hy vọng, không chứa sự thương cảm và cũng không xuất phát từ tình yêu. Là sự quan tâm. Richard thở hắt và không buông cô ra. Kathy ở lại cùng anh. Đây chính là sự quan tâm.”

Anh mở lời xin lỗi cô con gái Grace và thấy bình yên vì làm như thế. Anh chấp nhận cho Karina chơi jazz – thể loại nhạc anh xem như kẻ thù và không thể hiểu nổi tại sao Karina lại si mê – trên cây đại dương cầm của mình sau khi cô cứu nó khỏi bị bán cùng ngôi nhà riêng của anh. Chính cách Lisa Genova phản ánh tâm trạng con người từ có tất cả đến mất tất cả đã làm nên sức hút của cuốn sách này đối với mình.

Thêm một điều đáng để bàn nữa về Từng Nốt Nhạc Ngân, ấy là mối quan hệ giữa Richard và Karina. Ban đầu, cả hai luôn tìm cách đổ lỗi cho người kia, coi người kia chính là thủ phạm đằng sau những bất hạnh trong cuộc đời mình, dù sự thật là do chính bản thân mỗi người không chịu chớp lấy cơ hội, không mảy may quan tâm tới việc vun đắp tình cảm.

Lừa dối nhau, họ nào biết rằng họ đang lừa dối chính bản thân mình. Những vướng mắc tưởng như không thể gỡ bỏ ấy, trớ trêu thay, lại chỉ có thể giải quyết được khi một trong hai không còn trên cuộc đời này. Câu chuyện của Richard và Karina đã dạy mình phải biết trân quý thời gian, biết yêu thương những con người xung quanh mình, biết sống trong thực tại trước khi quá muộn.

Bên cạnh đó, Từng Nốt Nhạc Ngân cũng giúp mình nhận thức sâu sắc hơn về tầm quan trọng của thái độ khi tiếp cận một vấn đề. Trở về từ New Orleans sau chuyến du lịch cùng người bạn Elise và những học sinh của cô, Karina như được giải phóng để trở thành một con người khác. Cô thắp lại tình yêu với jazz, sống lại bầu nhiệt huyết của tuổi trẻ.

Năng lượng cô tỏa ra tích cực hơn, tươi sáng hơn, và chính điều này cũng phần nào ảnh hưởng tới cách Richard nhìn nhận cô. Anh không còn xem những hành động chăm sóc của Karina như lẽ dĩ nhiên nữa, anh như thấy lại người phụ nữ độc lập đầy ý chí ngày xưa mình từng yêu. Thế mới thấy, chỉ một thay đổi nhỏ trong thái độ thôi cũng có sức nặng thế nào không chỉ với chính bản thân mà còn với cả những người xung quanh. 

Câu chuyện cũng đề cập tới tác động của những quyết định mang tính cá nhân tới cuộc sống người khác. Việc Richard chuyển tới làm giảng viên ở Nhạc viện New England đã khiến Karina phải bỏ dở giấc mơ jazz của cô. Việc Karina luôn tìm cách tránh thai dù Richard luôn muốn có thêm con đã khiến anh giận dữ và uất hận,… Tất cả như một lời nhắc nhở mỗi chúng ta hãy biết nhìn vấn đề từ cả góc độ của người khác trước khi đi đến quyết định cuối cùng.

Đoạn để lại ấn tượng sâu sắc nhất trong lòng mình, ấy là khi Richard phải đứng trước một quyết định mang tính bước ngoặt. Anh có hai lựa chọn, hoặc là làm phẫu thuật đặt ống thông khí quản và để Karina trở thành người chăm sóc 24/7 cho mình, hoặc là rút ống thở và chắc chắn sẽ ra đi. Nói cách khác, Richard phải lựa chọn hoặc là đời Karina, hoặc là đời anh. Mình sẽ không tiết lộ quyết định của Richard, nhưng mình phải chia sẻ rằng đọc đến đây mình đã bật khóc.

Những chương cuối thật sự cảm động, và đến kết truyện mình tin rằng cả Richard lẫn Karina đều đã được giải thoát khỏi những ràng buộc vô hình. Đúng như lời đề tựa mà Lisa Genova đã viết ngay ở trang đầu: “Sao còn tự giam mình khi cửa đã dang rộng cánh?”

Một điều cuối cùng về mặt nội dung mà mình muốn nói tới, ấy là nỗi cô đơn của con người trên đỉnh vinh quang. Richard sống trong sự ngưỡng mộ của muôn người, nhưng lúc anh cần sự chăm sóc nhất, thì người ở lại với anh không phải những khán giả, những người hâm mộ nhiệt thành kia, mà lại là người vợ cũ Karina, là nhân viên chăm sóc y tế Bill, hay là con gái Grace. “Anh được yêu mến bởi tất cả mọi người. Và cũng chẳng một ai.”

Liệu thành công trong sự nghiệp có phải là đích đến cuối cùng hay không ? Hay chính tình yêu mới là tài sản đáng giá nhất, chính những mối quan hệ với người khác mới là định nghĩa chính xác nhất về giá trị một con người?

MUA SÁCH TRÊN TIKI

Lisa Genova đã gây ngạc nhiên với mình qua những hiểu biết của cô về piano và âm nhạc, đặc biệt là nhạc cổ điển. Tình yêu piano của cả Richard lẫn Karina hiện lên cuồn cuộn chảy, làm người đọc như được sống trong chính tình yêu mạnh mẽ ấy. 

Tóm lại, Từng Nốt Nhạc Ngân là một tác phẩm đậm tính nhân văn, vừa là câu chuyện về niềm hy vọng ngời sáng, cũng là về những nỗi tổn thương đầy xót xa của con người. Mình cảm giác cuốn truyện này rất hợp để dựng thành phim, và tuy là cũng kể câu chuyện về ALS như The Theory Of Everything, Từng Nốt Nhạc Ngân chắc chắn sẽ có những cái hay của riêng mình. 

Bài Review được đóng góp bởi Cộng tác viên Thu Phương

Chia sẻ suy nghĩ của bạn: